1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. AHMET HAMDİ TANPINAR
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

AHMET HAMDİ TANPINAR

A+A-

"...
ben seni sevdiğim zaman 
bu şehre yağmurlar yağdı 
yani ben seni sevdiğim zaman 
ayrılık kurşun kadar ağır 
gülüşün kadar felaketiydi yaşamanın 
yine de bir adın kalmalı geriye 
bütün kırılmış şeylerin nihayetinde 
aynaların ardında sır 
yalnızlığın peşinde kuvvet 
evet nihayet 
bir adın kalmalı geriye 
bir de o kahreden gurbet 
beni affet 
kaybetmek için erken, 
sevmek için çok geç"

'Bir Adın Kalmalı Geriye' -A.H.Tanpınar

 

NARMANLI HAN & AHMET HAMDİ TANPINAR

 

İstiklal Caddesi'ne Tünel yönünden çıkanlar, İsveç Konsolosluğu'nun karşısında çok görkemli bir yapıyla karşılaşır. Narmanlı Han olarak bilinen yapıda başlatılan restorasyon çalışmaları, tartışmaları da beraberinde getirmiş durumda. Restorasyonun kurallara uygun yürütüldüğünü söyleyenler, “Narmanlı Yurdu” olarak bilinen yapının, restorasyonla hayat bulacağını savunurken, Beyoğlu Kent Savunması adına Avukat Eren Can, restorasyon esnasında Narmanlı Han’ın içine iş makinesi sokulduğunu, duvarların tahrip edildiğini ve avludaki ağaçların kesildiğini belirterek “Binanın dış cephesi dışında neredeyse hiçbir şeyi korunmamıştır. " demektedir.
&&&
Narmanlı Han anımsanacağı üzere, edebiyatımızın usta yazarı
(24 Ocak 1962'de yitirdiğimiz) Ahmet Hamdi Tanpınar'ın yaşamının bir bölümünü geçirdiği mekan olarak da biliniyor.

"Selâm olsun bizden güzel dünyaya 
Bahçelerde hâlâ güller açar mı? 
Selâm olsun sonsuz güneşe, aya 
Işıklar, gölgeler suda oynar mı?

...

Uzak, çok uzağız şimdi ışıktan, 
Çocuk sesinden, gül ve sarmaşıktan, 
Dönmeyen gemiler olduk açıktan, 
Adımızı soran, arayan var mı?."

&&&

Ahmet Hamdi Tanpınar, hem şair ve yazarlığı hem de edebiyat tarihimize kattığı önemli kitaplarıyla anımsanması gereken yazarlardandır. 61 yıllık yaşamında edebiyat tarihimizde iz bırakan eserler yazmıştır. Huzur, Sahnenin Dışındakiler ve Mahur Beste gibi üçleme olarak okunabileceği gibi tek tek de okunabilecek romanlarının dışında çok bilinen Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve yarım kalmış Aydaki Kadın romanları, hikayeleri, denemeleri, edebiyat tarihi ders kitapları, Bursa'da Zaman ve diğer şiirleriyle unutulmayacaktır. 
Geçmiş kültür değerlerini, İstanbul sevgisini, yitirilen değerleri anlattığı eserleriyle tanınan, romanlarının yanısıra, şiirsel bir dille yazdığı " Beş Şehir" adlı deneme kitabında ( Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ile birlikte) İstanbul'un tarihini, sahip olduğu kültürel zenginliği anlatan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın yaşadığı mekana saygı gösterilmesini beklemek gerektiğini düşünüyorum.

&&&
Tadımlık alıntımız, ölümünün 54. yılında saygıyla andığımız Tanpınar'ın "Sahnenin Dışındakiler" romanından.

Ahmet Hamdi Tanpınar, "Sahnenin Dışındakiler" de; öncesi ve sonrası ile Kurtuluş Savaşı döneminin İstanbul'unu, çeşitli kesimlerden insanları, en çok da "Sahnenin dışında" kalan insanları anlatır. Anadolu'da ölüm- kalım savaşı olarak nitelenen bir mücadele sürerken, bu mücadelenin dışında kalmış, bu mücadeleye bağlanmamış İstanbul insanlarının hayatını, ekonomik, sosyal değişimlerini çok etkili bir roman kurgusu içerisinde anlatan Tanpınar,

o dönem insanlarının " mütedeyyin görünüşlerine" dikkat çekiyor.

"...Bundan otuz, kırk sene evvel insanlar, sadece iş veya eğlence için bir yere gelmezlerdi. Hatta asıl birleştirici şey, bunlar değil ibadetti. İman dediğimiz duyguyu içinde duysun veya duymasın herkes evinden çıkarken onun kisvesine bürünürdü. İman sadece bizi Allah'a bağlayan bağ değil, müşterek kıyafet, yüz ifadesi, muaşeret şekli, hulâsa cemiyet hayatında nezaket ve merasim dediğimiz şeylerin, yani karşılıklı münasebetlerin tek kaynağıydı. Onu içlerinde gereği gibi bulamayanlar, yahut onun emirlerine gereği gibi itaat etmeyenler de sanki her evin taşlığında, veya kapının yanı başında küçük bir dolap varmış gibi onun hâllerini, o kendinden geçme, çok yüksek bir varlığa bağlama ve tevekkül maskesini yüzlerine geçirmeden dışarıya çıkıp insanların içine karışmazlardı..."

 

Bu yazı toplam 1200 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.