1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. AYLA KUTLU: TÜRKİYE'NİN AYDINLIK YÜZÜ...
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

AYLA KUTLU: TÜRKİYE'NİN AYDINLIK YÜZÜ...

A+A-

14 Ağustos 1938'de Antakya'da doğan Ayla Kutlu, edebiyat yaşamına en azından yazdıklarının yayınlanması bakımdan oldukça geç başlamış ancak başladıktan sonra da çok güçlü eserlerle sağlam bir yer edinmeyi başarmış bir yazar. Türkiye toplumunun son yüz elli yıllık sürecini anlatan öykü ve romanlarının dışında çocuk edebiyatına da emek veren Ayla Kutlu, 'Sen de Gitme Triyandafilis' kitabıyla 1990 Sait Faik Hikâye Ödülünü, 'Mekruh Kadınlar Mezarlığı'  ile de Yunus Nadi Hikâye Ödülünü kazanmıştır.

 

27 Mayıs 1960  öncesinde,  mezunu olduğu Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin polis tarafından kurşunlanmasına kadar olan yaşamını "Zaman da Eskir" başlıklı anı kitabında anlatmıştır.  Ayla Kutlu, SBF'nin son sınıfında "gemi azıya alan bir iktidar" olarak nitelediği iktidara dur demek için düzenlenen gösterilere katıldığını ifade ediyor. 27 Mayıs öncesinde, yoğun siyasal baskı günleri yaşandığını, ülkenin kötüye gittiğini, ülke halkını bölmeye çalışan bir iktidara karşı çıktıklarını söylüyor. "Hükümetin borazanlığını yapan bir radyo, sansürlenmiş, yazarları tutuklanan gazeteler, baskılar, polis kurşunuyla öldürülen gençler Demokrat Parti iktidarının sonunu getirdi" değerlendirmesini yapıyor.

 

&&&

 

 Ayla Kutlu kadın sorunlarının yazarı olarak nitelenmeyi sanatta bunu yapmanın çok zor, olanaklarının az olduğunu belirterek karşı çıksa da kadınların inceliklerini, gizemlerini, kadın sorunlarını, cinselliklerini romanlarında başarıyla anlatmayı başardığını ifade etmemiz gerekiyor. Kadın Destanı romanı, şiir dilinin olanaklarından yararlanılarak yazılmış bir roman ve Ayla Kutlu güçlü, egemen, kudretli ama o ölçüde de zalim ve acımasız Gılgamış yerine ondan daha çok önemsediği, güçlü bulduğu Liyatoni- Nippukir’i yani Kadın’ı destanlaştırmış.

 

&&&

 

Islak Güneş romanı otobiyografik bir roman. Yazarın “Zaman da Eskir” anı kitabının yayınlanan ilk cildinde okurlarıyla paylaştığı anılarının ilk ipuçlarını bulabildiğimiz bir roman. Ayla Kutlu’nun Sen de Gitme Triyandafilis öykü kitabında anlatılan öykülerin de kaynağı olan İskenderun- Antakya kentlerinde yaşanan sıcacık, insan sevgisi ve bütün halkların kardeş olduğu düşüncesini güçlendiren farklı milliyetlerden, farklı dinlerden insanların öyküsü.

 

Ayla Kutlu’nun romanlarındaki temel izleklerden bir diğeri insan sevgisidir. İnsancıl mesajları olan romanlar yazıyor Ayla Kutlu. “Bir Göçmen Kuştu O” romanının başlangıcında, gözlerinin önünde vahşice katledilen babasını, tecavüze uğrayan annesini ve bütün katliamı gören roman kahramanını (Emir Bey)dahi şovenizmden uzak bırakabilen, ülkemizdeki çeşitli dinlerden ve halklardan oluşan tabloyu bir zenginlik olarak görüp sevgiyle yaklaşmayı başarabilen bir yazar.

 

&&&                                  

 

         Ayla Kutlu romanlarında “resmi tarih” anlayışını sorgulamayı başarabilen yazarlardan.”Gerçeklerin yazılması ve gerçeklerin çeşitli boyutları, çeşitli bakış açılarıyla topluma sunulması’nı önemli buluyor. İktidar sahiplerinin büyük bir yanılsamayla, gerçekleri saklamayı unutturmayı başaracakları sanmalarının karşısına yalnızca roman ve öykücülerin değil, tüm anlatıcıların, araştırmacıların ve görsel anlatım araçlarını kullananların dikilmesinin gereğini ifade ediyor. Edebiyatçılar ve sanatçıların, bilim insanlarının resmi tarih anlayışının kırılması için katkıda bulunmasını anlamlı ve gerekli buluyor. Ateş Üstünde Yürümek, Kaçış, Kadın Destanı ve Bir Göçmen Kuştu O ile Emir Beyin Kızları(Bir Göçmen Kuştu O 2 ) Ayla Kutlu’nun resmi tarih anlayışını sorguladığı romanları. Özellikle Emir Beyin Kızları romanında resmi tarih anlayışına önemli ve iz bırakan eleştiriler yöneltmeyi başarmış durumda.

 

&&&

 

Ayla Kutlu çeşitli devlet kuruluşlarında üst düzey yöneticilik yaparak  tamamlamış çalışma yaşamını ve sonra yazarlığında çok iyi gözlemlediği, bildiği insanların öyküsünü anlatmış. Doğduğu ve yaşadığı kentlere olan sevgisinin yanı sıra Emir Beyin Kızları romanında belirginleşen Mardin ve İstanbul sevgisi, yurduna sevgiyle bağlı bir aydın tutumunu okuyucuya geçirmeyi sağlıyor.

 

  Ayla Kutlu’nun romanlarında işçi kahramanlar yok ama yazar, beş bin yıl önce Sümerlerde ya da günümüzde bütün dünyada yoğun bir şekilde yaşanan emek sömürüsünün, emekçilerin kölelik koşullarında çalıştırıldığının ve artık değer sömürüsüyle karşı karşıya olduğunun bilinciyle yazmaktadır.

 

Ayla Kutlu romanlarını yazmadan önce uzun okumalar araştırmalar yapan bir yazar, bunu çeşitli konuşmalarında kendisi de ifade ediyor. Çok okumanın, yeterli araştırmanın yazarı ne kadar güçlü kıldığının somut bir örneğini Ayla Kutlu’nun yazdığı romanlarda görüyoruz.

 

Ayla Kutlu dili Türkçeyi çok başarıyla kullanan bir yazar, kısa anlaşılır cümlelerle yazıyor. Akıcı bir biçemi, kolay okunan bir anlatımı var. Yazmaya ve üretmeye devam eden ülkemizin aydınlık yüzü, gerçek demokrat aydını Ayla Kutlu'ya selam olsun.

Bu yazı toplam 1798 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.