1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. CHARLES DİCKENS ROMANLARI ÜZERİNE (4)
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

CHARLES DİCKENS ROMANLARI ÜZERİNE (4)

A+A-

SONU TATLIYA BAĞLANAN ROMANLAR...

Charles Dickens, romanlarında taşra ve büyük kent yaşamını karşılaştırırken, insanların yükselme hırslarının merhamet, acıma gibi duyguları nasıl yok ettiğini, onları nasıl gülünç, acınası hallere düşürdüğünü örnekler.

Büyük Umutlar romanında; roman kahramanı Pip'in kendisine ve çevresindeki kendisini seven, sayan insanlara nasıl yabancılaştığını ustalıkla anlatan Dickens, gözünün en yükseklerde olduğunu söyleyip huzursuzluğunu itiraf eden Pip'e, ablasının kocası demirci ustası Joe'yi şöyle anlattırır:

"...Sıkıldığım halde örs başında canla başla çalıştıysam, alın terinin değerine inandığım için değildir... Joe'nun alın terine verdiği değer, onun inancıydı beni çalıştıran. İyi kalpli, dürüst ruhlu, çalışkan bir tek insanın etkisi çevresine ne derece dağılır bilmem. Yalnız kendi üstümdeki etkiyi biliyorum, bütün iyi davranışlarım dünyayla barışık, sade bir kişi olan Joe'nun sayesindedir...

Charles Dickens, iyimser bir yazardır. Antikacı Dükkanı, Oliver Twist, David Copperfield romanlarında okuyucuyu duygu seli ortamına çekip ağlatacak anlatılara yer verir. Antikacı Dükkanı'nın tefrikası sırasında roman kahramanı küçük Nell'in ölümü üzerine Kraliçe'nin yazara sitem ederek niçin kendilerini ağlattığını sorduğu bilinmektedir.

Charles Dickens, Balzac, Tolstoy v.d. yazdıkları ile ülkelerinde ses getiren, yazdıkları çok konuşulan, tartışılan yazarlardır. Öyle ki; Oliver Twist romanının tefrikası sırasında ülkede dilencilere verilen sadakanın arttığı, İngiliz parlamentosunun Oliver Twist romanındaki eleştiriler üzerine çocuk yurtlarının ve okulların denetlenmesi için yasal düzenleme yaptığı görülmektedir.

Charles Dickens'ın öğrenim hayatı yarım kalmış, Dickens çeşitli işlerde çalışarak yaşamını kurmuştur. O yıllardaki Borçlular Yasası uyarınca ailenin tüm bireyleri cezaevine girmek zorunda bırakılıyordu. Dickens'ın da ailesi borç nedeniyle cezaevine girmiştir. David Copperfild romanında çocukluğunda yaşanan bu olaya, romanına kahraman yaptığı Micawberler karakteri üzerinden eleştiri getirmiştir.

Charles Dickens, otobiyografik özellikler taşıyan ünlü romanı, David Copperfield'de bir süre stenograf olarak çalışan roman kahramanı aracılığıyla Parlamento (Meclis )'ya anlamlı eleştiriler yöneltir: "... On bir arkadaşla birlikte bir sabah gazetesi hesabına Meclis görüşmelerini izliyorum. Geceler boyunca hiçbir zaman gerçekleşmeyen tahminleri, hiçbir zaman gereği yeterince yerine getirilmeyen meseleleri, sadece akılları karıştırmak için yapılan açıklamaları not ediyorum..." Benzer eleştirilerin Zor Zamanlar romanında da yapılmış olduğunu anımsatmak isterim.

Dickens, Antikacı Dükkanı, Oliver Twist, David Copperfield romanlarında okuyucuyu duygu seli ortamına çekip ağlatacak anlatılara yer verse de, Nazım Hikmet'in, Yine de İyimserlik" başlıklı şiirinde söylediği:

" Kardeşim/ Sonu tatlıya bağlanan kitaplar yollayın bana/ uçak sağ salim inebilsin toprağa/ doktor gülerek çıksın ameliyattan/ kör çocuğun gözleri açılsın/ delikanlı kurtarılsın kurşuna dizilirken/ düğün dernek yapılsın hem de/ susuzluk da suya kavuşsun/ ekmek de hürriyete/ kardeşim/ sonu tatlıya bağlanan kitaplar yollayın bana/ onların dediği çıkacak/ eninde de sonunda da." şiirine uygun sonlarla biter romanları.

Dickens romanlarında; " susuzluk da suya kavuşsun/ ekmek de hürriyete" talebini karşılayacak bir yaklaşıma rastlanmaz. Ancak Dickens romanlarının neredeyse tümü (Antikacı Dükkanı dışında) " sonu tatlıya bağlanan" kitaplardır.

" İki Şehrin Hikayesi, Zor Zamanlar ve Büyük Umutlar'da " delikanlı kurtarılır kurşuna dizilirken"... Oliver Twist ve Büyük Umutlar'da; " doktor gülerek çıkar ameliyattan", David Copperfield, İki Şehrin Hikayesi, Mister Pickwick'in Serüvenleri'nde " birbirine kavuşur yavuklular" ve Mister Pickwick'in Serüvenler'nde olduğu üzere " düğün dernek yapılır hem de"...

 

Bu yazı toplam 684 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.