1. YAZARLAR

  2. Sıddık ALGÜL

  3. Diyarbakır Mutfağı (1)
Sıddık ALGÜL

Sıddık ALGÜL

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Diyarbakır Mutfağı (1)

A+A-

 


Diyarbakır. Kalesinin  hemen arkası ovalıktır. Bağ, bahçe vardır.  Hevsel  bahçeleri ve bir zamanlar Benu- Sen bahçelerinde Şeftali, karadut,kaysı, elma, can eriği..  Domates, salatalık biber, patlıcan, soğan ve marul gibi çeşitli meyve ve sebzeler de  yetişidir. Sur içerisinde de bahçeler vardı. Hemen hemen her semtin bir sebze ve meyve bahçeleri vardı. Tabi ki şimdi Benu-sen bahçeleri ve sur içindeki bahçeler yok olup gitti. Hevsel Bahçelerinde de eski kadar sebze ve meyve yetişmiyor. Kara hübür dutu, kumalı şeftalisi ve can eriğinin yerinde yeller esiyor.  

Hele  Karacadağ’ın kayalık alanlarında doğal olarak yetişen kenger, akan su kenarlarında yetişen  pung ( yarpuz,), tolık ( ebegümeci) kazayağı, tuzık, bendık ısırgan otu, tırşok  doğal olarak yetişen başlıca otgillerdendir…

Başlıca geçim kaynağı  Tarım ve hayvancılık  olan Diyarbakır’ın doğal olarak yemekleri de hayvansal ve tahıl ürünleri bakımından çeşitlik gösterir. Yemekler genellikle et ağırlıklı. Acılı, baharatlı ve yağlı olur.

Diyarbakır'ın ova kesiminde yani Bismil, Çınar ve Silvan'da mercimek, buğday, arpa ve pamuk; Kulp ve Lice'de ceviz, nar,üzüm, domates,  Çermik ve Çüngüş'te üzüm ,sebze ve hayvancılık yapılır. Diyarbakır'da 38 çeşit üzüm yetişir.  Hele şaraplık üzümünden yapılan şaraplar Türkiye de hatırı sayılır şaraptı.. Evliya Çelebi seyahatnamesinde “ Ankara, Elazığ ve Ergani Şarabı meşhurdur. “ der… 

Diyarbakır'da gece gündüz arasındaki sıcaklık farkının fazla oluşu  üzümü olumlu yönde etkiliyor.Bu nedenle  Üzümlerin her birinin çeşitli özellikleri bulunuyor..

Diyarbakır mutfağında koyun ve kuzu eti yaygın kullanılıyor. Geleneksel yemekler arasında yer alan meftune koyun etiyle yapılan yaygın yemeklerden. Ekşili Etli dolma , lepik, habenisk, kürt  mustafa yemeklerden bir kaçı. Bol yağlı, acılı, ekşili mutfağıyla ün salmış Diyarbakır, Doğu ve Güneydoğu Anadolu mutfağının tipik özelliklerini de taşıyor. Zeytinyağı bölgede pek ilgi görmüyor. Et, çoğu kez patlıcan ve domatesle birlikte kullanılır. Ekşi Diyarbakır yemeklerinin olmazsa olmazı. Sumak veya limonun, limon tuzunun katıldığı yemekleri sık sık görüyoruz.

Ramazan aylarında iftar  yemek hazırlamak için öğleden sonraları Hümalı bir çalışma başlar. İftar yemeklerinin vazgeçilmezi elbette ki çorbalardır. İftar yemekleri Ramazan Ayının geldiği mevsime göre değişir. Yaza rastlayan Ramazan ayında yemekler genellikle sebze ağırlıklıdır. Kış mevsiminde ise et kızartmalar, köfteler, sarmalar ve etli tahıl yemekleri ağırlıktadır.

İftar yemeklerinin vazgeçilmezi çorbalardır. Yemekten önce  Mercimek, Kürtmustafa, veya lebeni  çorbaları içilir, Yaz mevsiminde lebeni çorbasına buz bırakılarak serin serin içilirdi.

 

Bu yazı toplam 7713 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.