1. YAZARLAR

  2. Mehmet Mercan

  3. DİYARBAKIR’IN HIDRELLEZİ; CIGARET GÜNLERİ-1
Mehmet Mercan

Mehmet Mercan

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

DİYARBAKIR’IN HIDRELLEZİ; CIGARET GÜNLERİ-1

A+A-

 

Mayıs ayındayız.

Baharın en güzel günlerindeyiz ve artık YAZ’a merhaba demeye hazırlanıyoruz.

HIDRELLEZ’i de kutluyoruz bu günlerde.

Diyarbakır’da Mayıs ayının ilk haftasında ÇIXARI günleri başlar.

Kırlara, pikniğe çıkmanın adıdır ÇIXARI. Ve yine bu günlerde CIGARET eğlenceleri başlar.

Diyarbakır’ın Hıdrellezidir Cıgaret...

O günlerde pikniklerde ciğer ve et yemek adettendir...

Çünkü, baharın başlamasıyla ahırlardan çıkarılıp kırlara salınan, yeşil çimenlerle, kokulu çiçeklerle beslenen koyunların, kuzuların ciğer ve etleri daha bir lezzetli ve de sağlıklı olur. Bu yüzden de pikniklerde baş mönü ciğer ve ettir…

Ciğer ve et yeme geleneğinin adı zamanla söylene, söylene değişerek CIGARET’e dönüşmüş…

Cıgaret günlerinde, insanlar en güzel giysilerini giyer, sur dışına çıkar, kenti çevreleyen bahçelerdeki, Dicle kıyılarındaki piknik alanlarına akın ederlerdi.

Evlerde cıgaret  hazırlıkları tatlı bir telaştır.

Tüm evlerde günler öncesinden hazırlıklar yapılır, özel yemekler, tatlılar pişirilir.

Piknik alanlarına sabahın erken saatlerinde gidilir, akşama kadar kalınırdı.

ÇIXARI EĞLENCELERİ

Kenti çepeçevre saran surların dışında, şiirlere ve türkülere girmiş, her biri ayrı güzellikte ünlü piknik alanları vardı.

Sabahın erken saatlerinde yemek malzemelerini, kap-kacaklarını, minder ve kilimlerini alan aileler güneşin yakıcı sıcağı bastırmadan yola koyulur, sur dışına akın ederlerdi. Kilimlerin serildiği ağaç altlarındaki gölgeliklerde kadınlar yemek hazırlığı yaparken erkekler de kebap ve mangal işleri ile uğraşır, gençler ise ya top oynar, ya ip atlarlardı. Eğlenceler öğleden sonraki saatlerde başlardı. Bu saatlerde çilingir sofralarının etrafında toplanılır, sazlı-sözlü eğlenilirdi.

Bu arada gezici davul-zurnacılar, darbukacılar, cümbüşçüler, kemancılar da bahçeleri gezer, eğlenceleri şenlendirir, bahşiş toplarlardı. Eski yıllarda cümbüş, ut ve darbukayla eğlenen aileler, sonraki yıllarda pille çalışan teyp ve gramofonlarla da eğlenir oldular.

Piknik alanlarındaki Cıgaret şenlikleri genç kızların genç erkeklerin birbirini görüp beğendikleri bir panayıra dönerdi. Oğullarına gelin arayan analar çevrelerini dikkatlice süzer, gözlerine kestirdikleri kızlarla diyaloga geçer, adaylarını bunlardan seçmeye çalışırlardı. Evlenme çağına gelmiş genç kızlar da en güzel giysilerini giyer, takar, takıştırır piknik yerlerine öyle giderlerdi.

NERGİZLEME

Cıgaret şenliklerinde, ya da baharda gidilen pikniklerde baş menü Nergizleme'dir.   

Nergizleme, haşlanmış yumurta, yeşil soğan ve maydanozla yapılır. Yeşil soğan ve maydanoz ince kıyılır. Haşlanmış yumurtalar soyulur, kesme şeker büyüklüğünde doğranır, sonra tümü birbirine karıştırılır. Üzerine pul biber ekilir ve servis yapılır.

Nergiz çiçeğine adını veren Nergizleme efsanesini şöyle anlatırlar eskiler:

-Çok, çok eski yıllarda, Mardinkapı'daki HEVSEL bahçelerinde çalışan bir grup AŞEFÇİ kadın, haşladıkları yumurtalarla bahçeden topladıkları yeşil soğan ve maydanozu doğradıktan sonra birbirine karıştırıp yemişler. Bu salata o kadar çok hoşlarına gitmiş ki, her gün aynı salatadan yapıp yemeye başlamışlar. Kadınlar arasındaNergiz isminde çok güzel bir kız da varmış ve bu kız salatayı o kadar güzel yapıyormuş ki, diğer kadınlar bu karışımın adını Nergizleme koymuşlar. Kadınlar arada sırada artan Nergizleme’yi kuşlar yesin diye bahçenin kenarına dökerlermiş. Bir süre sonra, artıkların döküldüğü yerlerde beyaz, sarı renkli hoş kokulu bir çiçeğin çıktığını görmüşler. Bu çiçek o kadar güzelmiş ki, bunun adını Nergiz koymuşlar.”

------------------------------

Yarın; Diyarbakır’ın ünlü mesire yerleri

 

Bu yazı toplam 7593 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.