1. YAZARLAR

  2. Mehmet Mercan

  3. Diyarbakır’ın ünlü mesire yerleri-2
Mehmet Mercan

Mehmet Mercan

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Diyarbakır’ın ünlü mesire yerleri-2

A+A-

                            Diyarbakır’ın ünlü mesire yerleri-2

 

Mehmet Mercan

Mayıs ayının bölgemiz insanlarının piknik geleneği içinde önemli bir yeri vardır.

Bu ayda aileler hemen her hafta sonu kırlara çıkar eğlenirler.

Bu ayda doğa tüm ihtişamı ile uyanır. Dağ-bayır yeşile keser. Ağaçlarda tomurcuklar patlamaya hazırlanır. Beyazlı, sarılı, pembeli çiçeklerle doğa bir gelin gibi süslenir... Bağlar, bahçeler bu günlerde binbir renk cümbüşü içindedir.

Hevsel bahçeleri öyledir.

Eskiden, Mardinkapı’daki HEVSEL bahçelerine yukarıdan baktığınızda, aşağılarda kare ve dikdörtken biçiminde parsellenmiş düzgün çizilmiş gibi bahçeler görürsünüz. Aşağılara rengarenk halılar serilmiş gibi… Bu parsellerin bazıları silme menekşe, bazıları nergis, bazı bahçeler lale ve gül doluydu.

Bir başka ifade ile kent çevresindeki bağlar, bahçeler, yalnızca meyve, sebze yetiştirilen yerler değildi. Buralarda, hatta evlerde saksılarda çeşitli çiçekler de yetiştirilirdi. Çiçek sevgisi her Diyarbakırlının vazgeçilmez tutkusuydu gerçekten. Özellikle bahar mevsiminde tüm avlular, sokaklar mis gibi kokardı…

Gazi köşkünün "Yediveren Muhammedi Gülleri" ünlüydü.  Bu güller uzun süre güzelliğini, diriliğini korur, çevresini mis kokuya boğardı.

Yalnız Gazi Köşkü'nde değil, bağlarda, ayrıca da tüm evlerde, saksı ve bahçelerde yetiştirilenMuhammedi Gülü Diyarbakır'ın sembolü gibiydi.

Diyarbakır manilerinde, türkülerinde  GÜL motifinin bu kadar çok kullanılmış olması bundandır.

Gül demedi

Elinde gül demedi.

Ya, ben nasıl güleyim,

Yar bahan gül demedi…

Bahçelerden toplanan mis kokulu menekşeler, güller, lale ve nergisler  tablalarda küçük desteler halinde kentte gezdirilerek satılırdı…

Diyarbakır’da dışarıya, yani kırlara çıkmak anlamına gelen “ÇIXARI” eğlenceleri bu ayda başlar, yaz boyunca da devam eder.

Kış boyunca evlerinde bunalan aileler bu günlerde çıxarıya giderek rahatlar, ferahlar, baharın tadını çıkarırlar…

Pikniğe çıkılacak gün için evlerde özel yemekler pişirilirdi. Sonra, topluca surların dışına, kentin çevresindeki bahçelere, Gazi Köşkü’ne, Kırklardağı’na, Dicle kıyısındaki piknik alanlarına gidilirdi.

Kent çevresinde, çeşitli öykülere, efsanelere konu olmuş, şiirlere girmiş ünlü mesire yerleri vardı.

Mesire yerleri için yazılmış birbirinden güzel gazeller, maniler, türküler de vardır.

Ve bunların en güzelleri Ali Emiri efendinin kasideleridir.

 

HÜLLELER

Halkı Amid encümengahıdır Dicle,

Her kamıştan hane güya, bir müzeyyen hücledir.

 

ŞEMSİLER

Cilvegah olmaktadır hüban nazik peykere,

Nevbahar eyyamı herkes can atar Şemsilere.

 

ALİ KEŞKÜL

Müberradır kasırdan gerçi kim Ali Keşkül

Fakat cayi safadır, havzı vasidir, yeri makbul.

 

KIRKLARDAĞI

Benziyor ezharı günagünla Cennet bağına,

Nevbahar oldukta git bir kerre Kırklardağı’na

 

KAVS

Letafetle döner ol cayi ziba, bağ-i Firdevse

Bahar eyyamı geldikde hadeng asa, atıl Kavs’e.

 

ERDEBİL

Erdebil kasrında vardır bir safayı dilistan,

Dicle’nin cisri metin kurbunda etmişdir mekan.  

 

KARAAĞAÇ

Sayfı Nevruz ediyor anda olan ab-u hava,

Bulunur mu Karaağaç gibi bir cayı safa.

 

GÖKSÜ GÜZEL

Nevbahar olsa da ersem yine zevk-i emele,

Severim gitmeyi Nevruz’da Göksü Güzele

 

GAMGÖTÜRMEZ

Mani olmaz yar ile zevke rakib-i derbeder

Gamgötürmez bir mekan buldum, cihana müjdeler...

 

1940’lıyıllarda, bizim Ali Paşa mahallesinin kadınları bazen topluca, özellikle de güneşli günlerde, güney surların iç tarafındaki, Ben-ü Sen ile Yedikardeş burçları arasında, günümüzde konser alanı olarak da kullanılan geniş boş alana ÇIXARIYA giderlerdi. Güzel ve çimenlik bir yer olan bu alanPatrik adıyla anılır, bilinirdi. Yakın olduğu için Alipaşa'lı kadınların günlük piknik alanıydı burası. Tatil günlerinde ise, en çok da evlerde hiçbir işin yapılmadığı Cuma günleri, topluca surlardan dışarı çıkılır, Ben-ü Sen bahçelerinde ya da Haramsu çevresinde oturulurdu.

Ağulu Dere, Ali Bali, Ali Keşkül, Balıkçılar Pınarı, Begbağı, Ben-ü Sen, Cınobaşı, Cinali, Çifthavuzlar, Dereler, Derin Encüme, Deyaz Encüme, Divan Efendi, Fabrika, Fiskayası, Gamgötürmez, Gazi Köşkü, Göksügüzel, Haci Ömer, Hatun Kastalı, Hazine Odası, Hevsel, İğdeler,Kaniya Mahkuma, Kantaralar, Karaağaç, Kavs, Kayalı Bahçe, Kettum, Kırklardağı Ziyaret, Kiremitlıx, Kör Hatun, Kuşdili, Küncüli, Mennanağa, Mesken Başı, Minas Efendi, Pamuk Köşkü, Sarıkız, Savacağ, Savuxpar, Seyrantepe, Sirincağdaş, Şakkulacuz, Şeftelilıx, Şemsiler,  Topal Temo. Diyarbakır’ın önemli ve de ünlü mesire yerleriydi.

Ne yazık ki buraların çoğu şimdilerde yok. Çoğu gecekondulara teslim olmuş…

----------------------------------------

YARIN; Aşefçiler

 

Bu yazı toplam 11514 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.