1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. ERİCH MARİA REMARQUE --- 119 YAŞINDA!
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

ERİCH MARİA REMARQUE --- 119 YAŞINDA!

A+A-

"Savaş yoksulluktur, işsizliktir, açlıktır, yetersiz beslenmedir, bunun sonucu ortaya çıkan hastalıklardır.

...

 Savaş ölümdür... Savaş, aklını yitirmektir... Savaş kalıcı sakatlıktır..."

 

 

( SAVAŞ  NEDİR?)

 

Tahir ŞİLKAN

 

Almanya'da Hitler faşizminin iktidara gelmesiyle birlikte kitapları meydanlarda yakılan Erich Maria Remarque (22 Haziran 1898 & 25 Eylül 1970), dünyaca tanınmış "Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok" ve "İnsanları Seveceksin" başta olmak üzere tüm yazdıklarında; öncesi ve sonrasıyla savaş içindeki insanları anlatır.

   Onun romanlarında anlattığı savaş, çarpışan insanların savaşı değildir. Roman kişileri, okul sıralarından, çalıştıkları işyerlerinden, sevdiği insanlardan zorla koparılarak savaş alanlarına gönderilmiş insanlardır.

 

Savaşan askerlerin çoğu niçin savaştıklarını, ne uğruna savaştıklarını bile bilmeyen insanlardır. Erich Maria Remarque, romanlarında " savaş"ı çılgınlık olarak niteler.

 

1931 yılında yayınlanan " Dönüş Yolu" romanında, 1. Dünya Savaşı sonrasında, savaştan dönen insanların yalnızlığını, çevresine yabancılaşan insanları anlatırken, "Ölesiye Yaşamak" romanında da savaş sonrası Almanya' da yaşanan hiper enflasyon sürecini, Markın, Dolar karşısında eriyip gittiği günleri, bu süreçte ortaya çıkan faşizm ideolojisinin kaynaklarını gösterir.

  Barlarda, restaurantlarda, stadlarda durup dururken sayısız kez çalınıp söylenen ulusal marş, marşı söylemeyenlere yönelen saldırılar, roman kurgusu içerisinde ustalıkla anlatılır.

 

Erich Maria Remarque'nin romanlarını okuduğunuzda, "savaş nedir?" sorusunun yanıtının bir daha unutmamak üzere belleklere adeta kazındığını görürüz.

 

 Savaş yoksulluktur, işsizliktir, açlıktır, yetersiz beslenmedir, bunun sonucu ortaya çıkan hastalıklardır.

 

... &&&

...

Erich Maria Remarque, " Dönüş Yolu" romanında ; savaş bittiği zaman okul sıralarından koparılan gençlerin yıllar sonra okul sıralarına dönmesini anlatır.

, Öğretmenlerden biri, eskiden öğrencilere ait eşyaları geri vermek için sınıfa gelir. Resim tuvalleri, defterler, ödev, sınav kağıtları masanın üzerinde bir yığın oluşturmuştur.

   Öğretmen teker teker isimleri okumaya başlar, Asker-öğrencilerden Willy de defterleri sınıftakilere atmaya başlar.

" Breyer ...Burada..."

" Bücker...Burada..."

" Derlefs... sessizlik, Ölü diye bağırdı Willy, ufak tefek, sarışın çarpık bacaklıydı. 1917'de şehit düşmüştü.

" Dirker... Burada..."

" Dierksmann, ölü, bir çiftçinin oğluydu, çok iyi bir skat oyuncusuydu. Onun defteri de ayrıldı.

" Eggers, daha gelmedi, ciğerlerinden yaralıydı, Dortmund'da hastahanede..."

"Friedrichs, Burada"

" Giesecke, kayıp...Doğru değil... kayıp olduğu bildirildi ya... Üç haftadır burada, akıl hastahanesinde..."

" Gehring 1... Ölü, şiir yazardı, özel ders verirdi, parasıyla kitap alırdı. Soisonn'da şehit düştü, erkek kardeşi ile birlikte.

Gerçekten iyi kompozisyon yazardı dedi öğretmen...

Hepimizin adı okunduğunda ayrılan defterlerin kalın bir paket olduğu görüldü..."

 

Savaşın ne olduğunun yanıtlarından bazıları daha açık bir biçimde ortaya çıkmıştır: Savaş ölümdür... Savaş, aklını yitirmektir... Savaş kalıcı sakatlıktır..."

 

&&&

 

Erich Maria Remarque'nin savaştan dönenlerin yaşadığı travmayı anlattığı satırlar, kitaplarının niçin Naziler tarafından yakıldığını anlamamızı kolaylaştırır. Çünkü askerlerin yaşadıklarını anlattığı satırlar, gencecik insanları, savaşa sürenlerin yalanlarını parça parça eden satırlardır.

" ... Günün birinde bir savaşa girmiştik. Komünistlere karşı olduğunu söylemişlerdi. Sonra ölenleri gördüğüm zaman ---hepsi işçiydi, bazılarının üzerinde eski asker ceketleri ve çizmeleri vardı, bizim eski arkadaşlarımızdı onlar---içimde bir şeyler yırtıldı." der askerlerden en kahramanı.

 

Savaştan sonra yaşama tutunmak için sığındığı sevdiği kızı, bir tüccarın kucağında bulan ve tüccarı silahla öldüren Albert, yargılandığı mahkemede, mahkeme başkanının " bir insanı öldürdünüz" sözüne karşılık, " daha önce de birçok insanı öldürdüm" yanıtını verir. "Savaş sırasında, bu başka bir şey" "Vatanınızı savunmak için verdiğiniz bir kavgaydı o,.."

  sözüne karşılık olarak verilen cevap, çarpıcıdır. " o zaman vurduğum insanlar bana hiçbir şey yapmamışlardı..."

 

            

 

                               &&&

 

Okuyun, Erich Maria Remarque'nin romanlarını... Savaş nedir? sorusunun yanıtını bütün çıplaklığıyla anladığınız zaman, Stefan Zweig'ın savaşla ilgili sözünü anımsarsınız:

"savaşın farkında olmak ve savaşı, kendileri asla cephede bulunmamış savaş çığırtkanlarından dinlememek. "

Bu yazı toplam 475 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.