1. YAZARLAR

  2. Gabar ÇİYAN

  3. FîLMê "1915 SEYFO" dERKET pêŞbERî TEMAŞEVAnAn
Gabar ÇİYAN

Gabar ÇİYAN

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

FîLMê "1915 SEYFO" dERKET pêŞbERî TEMAŞEVAnAn

A+A-

Piştî xebat û karê bê westan li Tora Evdînê, aliyê Anadolê û Europayê kişandina filmê "1915 SEYFO" bi dawî hat. Fîlm, yekşema derbasbûyî li Swêdê, bajarê Sodertaljê, salona Estradê derket pêşberî temaşevanan. Salona sînemê hatibû dagirtin û cihê rûniştinê nema bû.

Dokumenter Fîlmê Seyfo, bûyerên 1915 an ji xwe re dike mijar. Jenosîda Asurî Suryaniyan, bi axaftina şahidên bûyerê û zarokên kesên qûrbanbûyî, pisporê pirsa tevkûjiyê û dîroknasan, tê ronî kirin. Di fîlm de, nivîskar û dîroknasê swêdî David Gaunt, nivîskar Taner Akçam, Ragip Zarakolu, nivîskarên asurî Jan Bet-Sawoce, Fehmi Bargello, dîroknasa almanî Gabriele Yonan û hiquqnasê navnetewî ji swêdê Ove Bring diaxifin. Dîtina xwe li ser destpêk, pêşveçûn û encamên bûyerê dihênin zimên.

Fîlm, projeya Federasyona Asuriyan li Swêdê ye û di rêvebiriya rejîsorê nasdar Aziz Said hatibû kişandin. Film, ji aliyê teknîkî ve têra xwe bi kalîte ye û bi qasî 95 deqe dirêj e.

Bûyera 1915 an, piştî fermana giştî a rêvebirên hêza Ittihatê, bi armanca qirkirina Mesîhiyan dest pê dike. Pêşî wan talan dikin û sûrguna wan dihênin rojevê. Di rê de, birçî hiştin, bêcil mayîn, ji serma û biçîbûnê nexweş ketin û mirin, beşek ji planê bû. Ketina dafikên çekdarên dewletê, şelandin û kûştina wan, divê neyê jibîr kirin. Kesên difilitin, asîmîle dibin. Keç û jinên wan, li xwe mehr dikin. Di tevkûjiya ermaniyan de rola hikumetê yekser e. Lê di a suryaniyan de, waliyê Amedê rol dilîze. Bi hinek eşîrên kurda re karê talan û kûştinê dikin.

Berî fîlm bê nîşandan serokê federasyona asuriyan Afram Yakob bi kinahî qala projeya fîlmê Seyfo kir. Cî û nirxê wê ji aliyê dokumenterî û dîrokî anî zimên. Spas kir ji bo beşdaran û kedkarê fîlmê Seyfo. Paşê rejîsorê suryanî Aziz Said axifî. Spasiyên xwe pêşkeşî federasyonê kir ku mecala projeyek wiha hêja anî pê. Temaşevanan bi gul û kulîlkan spasiyên xwe pêşkeşî serokê federasyonê Afram Yakob û rejîsorê filmê Seyfo, Aziz Said kirin.

Fîlm, bi axaftina şahidên buyerê dest pê kir. Tax û malên ketine ber êrîşê, dîwaran de şopa berê tiving û bera hatin nîşandan. Reva suryaniyan ji bajêr, tirsa kûştinê, bi co û tunelên bin erdê çûna ber bi gundê Aynwardo didome. Dîroknas qala wan rojan dikin û belgeyên hene bibîr dihênin. Dayikên wê demê qala serpêhatiyên xwe dikin û destavêtina jinan dinirxînin. Di dawiya fîlm de, qala zarokên sêwî, siwarkirina wan bi koman li trênê û şandina wan ber bi Anadolê, riya çûn û nehatinê tê kirin.

Di fîlm de rola kurda di tevkûjiyê de, bi kurtasî be jî tê zimên. Aşîret û kesên beşdar bûne dibin mijara niqaşê. Behsa kurdên ku bûna alîkar û beşek suryaniyan ji mirinê rizgar kirine jî di fîlm de tê kirin.

Di salên dawiyê de, kêm bin jî, hejmarek nivîskar û dîroknasên kurd li ser mijara 1915 an kur dibin. Fîlmê Seyfo, cî dide nivîskarên turk. Nivîskarên turk, ji gelek awiran ve rola Osmaniyan û wê demê dinirxînin. Qala rola kurdan di bûyera 1915 an de jî tê kirin. Lê mecala ku dîroknas û nivîskarên kurd li ser pirsê biaxifin zêde nayê pê. Helwêstek wisa dernakeve der. Fîlm ji vê awirê ve qels e.

 

 

 

Bu yazı toplam 585 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.