1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. HALİD ZİYA UŞAKLIGİL
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

HALİD ZİYA UŞAKLIGİL

A+A-

 

( Ölümünün 72. yıldönümünde saygıyla...)

 

 

"En bilinen eserleri, Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah ile Kırık Hayatlar'dır. Nesl-i Ahir güçlü bir roman olmasına karşın üzerinde çok az durulan ve az okunmuş romanlarındandır."

 

&&&

 

 

Halid Ziya Uşaklıgil ( 1866 & 27 Mart 1945), İstanbul’da doğmuş ve 1883’ten 1943’e kadar altmış yıl boyunca edebiyatımıza unutulmaz eserleriyle büyük katkılarda bulunmuştur. Servetifünun Edebiyatının en birikimli yazarlarındandır.

 Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Farsça ve Arapça bilmektedir. Sultan Reşat döneminde Padişahın yanında Dolmabahçe Sarayı'nda başkatip olarak görevlidir. Anı kitabı, "Saray ve Ötesi'nde bu dönemi anlatır.

  Yaşamının ilk kırk yılını anlattığı anı kitabının adı ise " Kırk Yıl" dır.  Abdülhamid döneminin toplumsal hayatı ve  Servet-i Fünün edebiyatçılarını tanımak için önemli bir kaynak kitap olarak okunmalıdır.

 

&&&

 

Halid Ziya Uşaklıgil, yazmaya çok erken başlayan yazarlardandır. 19. yüzyılın sonlarında gazetelerde tefrika edilen ve ancak birkaç yıl önce kitap olarak yayınlanan "Sefile", "Nemide" romanlarını 18 yaşına bile girmeden yazan Halid Ziya, "Bir Ölünün Defteri" ile "Ferdi ve Şürekası'nı yayınladığında da çok gençtir.

 

Sefile ve Nemide romanlarını okuduğunuzda bu romanlarda anlatılan hikayelerin, yazarın en görkemli eseri Aşk-ı Memnu'da, çok daha güçlü biçimde yeniden anlatılmış olduğunu görürsünüz.

 

&&&

 

Edebiyata İzmir'de yayınlanan günlük gazetelerde tefrika edilen romanlarla girmiştir. Sonrasında hayatını İstanbul'da sürdürmüş, çok güçlü romanlarıyla edebiyatımızın ustası olmuş, ancak şaşırtıcı biçimde son 30 yıllık yaşamında roman yazmamıştır.

 

En bilinen eserleri, Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah ile Kırık Hayatlar'dır. Nesl-i Ahir güçlü bir roman olmasına karşın üzerinde çok az durulan ve az okunmuş romanlarındandır.

 

Aşk-ı Memnu iki kez televizyona, Kırık Hayatlar sinemaya uyarlanmıştır. Ancak hiç tereddüt etmeden şunu söylemek isterim; Sefile, Nemide, Bir Ölünün Defteri ile Ferdi ve Şürekası romanlarından uyarlanan senaryolar, eserlerin Halid Ziya Uşaklıgil'e ait olduğu belirtilmeden birden daha fazla kez sinema filmi olarak çekilmiştir.

 

&&&

 

Halid Ziya Uşaklıgil gerçekçi edebiyatçılardandır. Kırık aşklar, sevdiğine kavuşamayan sevgililer, genç yaşta yaşamını yitiren aşıkların yanısıra, onurlu, gururlu, genç insanların da hikayesini ustalıkla anlatmayı başarmıştır. Bu eserlerde umutsuzluk, karamsarlık, üzüntüler egemendir. Romanları İstanbul'da geçer.

 

"Her yazarın anlatısında kendi yaşamından güçlü izler bulunur" değerlendirmesini Halit Ziya için söylemek güçtür. Romanlarında kendisini yansıtan izlere neredeyse hiç rastlanmaz. Roman kurguları, anlatımı çok güçlüdür.

 

Romanlarında olayları çok güçlü bağlantılarla birbirine bağlamayı başarmıştır. Romanlarında olayları nedenselliklerini göstererek anlatmayı başarmıştır. Bu anlamda özellikle son romanları teknik anlamda kusursuzdur.

 

Romanlarının dili yalın değildir. Arapça, Farsça sözcük ve deyimlere yer verilen romanlarını, 1938'den sonra sadeleştirmiştir. Ancak yine de genç okurlarca anlaşılması kolay değildir.

 

Üzerinde çok durulmayan Nesl-i Ahir romanını, "Romanda Estetik Kalkışma -1" kitabında değerlendiren Cengiz Gündoğdu'nun sözleriyle bitirmek isterim. " Ne kadar güçlü olursa olsun, baskıcı yönetim herkesi korkutamaz. Özgürlük için savaşım sürer."

 

Bu yazı toplam 539 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.