1. HABERLER

  2. DÜNYA

  3. 'İlyada’yı en iyi karşılayan dil Kürtçe oldu'
'İlyada’yı en iyi karşılayan dil Kürtçe oldu'

'İlyada’yı en iyi karşılayan dil Kürtçe oldu'

Ünlü Yunan ozanı Homeros tarafından yazılan İlyada Destanı, Trioa Vakfı bünyesinde çalışmalarını yürüten Arkeolog Fecri Polat ve Türkçe öğretmeni Kamuran Demir tarafından Kürtçeye çevrildi.

A+A-

Ünlü Yunan ozanı Homeros tarafından yazılan İlyada Destanı, Trioa Vakfı bünyesinde çalışmalarını yürüten Arkeolog Fecri Polat ve Türkçe öğretmeni Kamuran Demir tarafından Kürtçeye çevrildi. MÖ 1100'lü yıllarda Troia kentinde Akalar arasında yaşanan savaş, yaklaşık 500 yıl sonra Ozan Homeros tarafından sözlü anlatımdan yazıya döküldü. Epik şiir olarak kabul edilen İlyada destanındaki en çarpıcı özellik ise, Kürtçe’deki dengbêjlîk kültürü gibi yaklaşık 500 yıl boyunca sözlü anlatımlarla korunması. Görme engelli de olduğu iddia edilen Homeros, ünlü Kürt yazar Mehmed Uzun tarafından da “Dengbêjler Şahı” olarak nitelendiriliyordu.

Destanın ilk dört ve sonuncu bölümlerinin çevirilerinin tamamlandığını aktaran Polat, kendisini İlyada Destanı'nı çevirmeye yönlendirenin ise, “Kürt Homeros”u olarak da nitelendiren ünlü Kürt Dengbêji Evdalê Zeynikê üzerine yaptığı araştırmalar olduğunu kaydetti. 

Homeros'a yakınlaştıran Evdalê Zeynikê

İlyada Destanı’nın çevirisine Troia Kazı Başkanı Doç. Dr. Rüstem Aslan ile yaptığı çalışmalar döneminde başladığını belirten Arkeolog Fecri Polat, "Özellikle hocamın okuduğu bir kitabı karıştırırken, Yaşar Kemal'in Kürt Dengbêjlik geleneğinin en büyük temsilcilerinden biri olan Evdalê Zeynikê hakkında ‘Kürtlerin Homerosu’ dediğini öğrendiğimde iyiden iyiye bu konu üzerine eğilmeye başladım" dedi. Kendisi İlyada'nın çevirisine yakınlaştıranın Evdalê Zeynikê olduğunu belirten Polat, çocukluk yıllarının geçtiği Ağrı'daki güçlü dengbêjlik kültürünün de önemli etkisinin olduğunu ifade etti. İlyada'dan Kürtçe’ye çevirdiği, "Bibêje, Xwedawend, hêrsa Akhîlleûsê kurê Peleûs bibêje" cümlesini örnek veren Polat, "Ozanımız bu kalıpları hiç değiştirmeden yazıya aktarmıştır. Öz olarak Homeros, destan geleneğinin devamı niteliği taşıyan ve ‘Oral History’ (Sözlü Tarih Geleneği) dediğimiz geleneğin asıl olarak Anadolu'daki aşık geleneği değil dengbêjlik adı verilen sözlü tarihle savaş ve kahramanlık anlatımlarının olduğu gelenektir" diye konuştu. 
'İlyada'yı en iyi karşılayan dil Kürtçe'
Homeros destanlarının dil yapısına en yakın olan dilin Kürtçe olduğuna vurgu yapan Polat, şunları belirtti: "Öz olarak, savaş, kahramanlık ve kişisel çekişmelerin benzerliğinin yanı sıra, anlatımdaki benzerlikler açısından Kürt dengbêjlik geleneği destanlarının Homeros destanlarını karşılayabileceği bir gerçektir." Kürtler’de yazı geleneğinin gelişmemesi ve birçok dönemde Kürtçe'nin yasaklı olmasının Kürtleri sözlü geleneğe yani dengbêjliğe ittiğini kaydeden Polat, "Bu açıdan bakıldığında gelenek olarak ortaya çıkış nedenleri dahil olmak üzere büyük benzerlikler taşımaktadır. Kürtçe, anlatımı güçlü, anlaşılırlığı yüksek, zengin bir dil. Hem sözel geleneğin kattığı zengin anlatım gücü hem de dilin zenginliği ve esnekliği dolayısıyla İlyada'yı en iyi karşılayan dil Kürtçe oldu diyebilirim" diye konuştu. 

'En iyi cevap İlyada'nın Kürtçeye çevrilmesi'

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç'ın yakın dönemde "Kürtçe medeniyet dili değildir" söylemine de gönderme yapan Polat, "Bıraksınlar da Kürtçe'nin zengin olup olmadığına, medeniyet dili olup olmadığına bilim insanları karar versin. Bu konuda araştırma yapan dilbilimciler karar versin. Bu konuda tartışma yaratan kişilere verdiğim bir örnek vardır. En iyi cevap İlyada gibi dilinden korkulan bir destanın Kürtçe'ye çevrilmiş olmasıdır" dedi. 

Destanın Kürtçesi’nin ne zaman yayınlanacağına ilişkin de bilgi veren Polat, "Destanın anlaşılması için geniş bir önsöz, 10 sayfalık tüm destanın geniş bir özeti ile birlikte ilk dört bölüm ve son bölümün çevirileri tamamlanmıştır. Bunlar yayına hazırlanırken, çeviri sürecimiz devam etmektedir. Uzun süreli bir iş" diye belirtti. 

Bu haber toplam 883 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.