1. YAZARLAR

  2. Gabar ÇİYAN

  3. Kürtlerin insan haklarıyla ilgili sınavı
Gabar ÇİYAN

Gabar ÇİYAN

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Kürtlerin insan haklarıyla ilgili sınavı

A+A-

İçinde bulunduğumuz süreç önemli. Kürtler kısmen de olsa arzuladıklarına kavuşuyor. Ülkenin güney ve batı sınırının tamamı Kürtlerin kontrolüne geçmesi an meselesi. Kuzeyde, PKK ile hükümetin sürdürüdüğü barış görüşmeleri ağır gitmekte. Ancak uzun süren savaş, ardından bıraktığı yıkımların tamiri ile ilgili analiz, karşılıklı istemlerin tartışılması ve güven ortamının sağlanılması zaman alacaktır. Bu süreçte, KCK davasından birçok kişinin serbest bırakılması, sürgündeki siyasetçilere ülkeye dönüşün sağlanılması ve en son başbakan sayın Erdoğan'ın Ermeni kırımı yıldönümü münasebeti mesajıyla başlayan açılımını, yetersiz olmasına rağmen, insan hakları açısından olumlu adımlar olarak görüyorum. Anayasal değişim şart. Kürtlerin siyaset yapma önündeki tüm engeler kalkmalı, cezaevinde bulunan, anti terör yasası, düşünce suçlusu kişiler ve sayın Öcalan başta olmak üzere, siyasetçi ve gazetecilerin tümü serbest bırakılmalıdır. Bunların barış süresine katkı sunmasına imkan hazırlanmalıdır.

Kürtler, güneyde ve batıda, kendi bölge yönetimlerini kurmuş ve kendini yönetir modelleri geliştirmektedir. Kuzeyde, Kürtler demokratik seçimlerle belediyelerde kendi bölgesini yönetir hale gelmektedir. Önümüzdeki milletvekili seçimlerinde de daha fazla sayıda kişinin Ankara'da temsili beklenilmektedir. Kurdistan'ın kuzeyi için değişik yerel yönetim formulleri de tartışılmaktadır. Olumlu gelişmeler İran rejimini de etkileyecektir.

Kürtler, sadece kendi haklarını koruma ve kendi topraklarında kendini yönetme sınavını vermiyor. Seçimlerdeki başarısı, yerel yönetim  ve toplumsal sorunların çözümünde, demokratik yöntemleri  kullanıp, bunları yaşamın bir parçası haline getirme çabaları da ilgi ile izleniyor.

Kurdistan coğrafyasında tarih boyunca Kürtlerle birlikte yaşayan inanç ve halkların tarihleri en az Kürtler kadar eskidir. Bunlar, yerleşim yerlerini kendi dilinde adlandırmış; dili, kültürü ve tarihiyle bölgede derin izler bırakmış, buranın gelişmesi için katkıda bulunmuştur. Kurdistan'da Kürtler kendi hakkı kadar, hak sahibi olan diğer 'kadim' inanç ve kültürlerin haklarını korumada gösterdikleri olumlu yaklaşımı övgüyle bahsediliyor. Yüzlerce yıldır kardeşçe ve beraber yaşayan halklar arasında son yüzyıldaki olaylar nedeniyle oluşan kin ve nefretin yerini sevgi alıyor. Dostane ilişkilere bırakıyor. Bu gelişmeler çok önemli.

Bundan sonraki süreçte de Kürtlerin, Ezdi Kürtler ve diğer kadim halklar, Suryani ve Ermenilerin haklarını korumada izleyecekleri siyaset çok önemlidir. Kurdistan'ın tümünde, yerel yönetimlerdeki sayıları, etkin oldukları alanlarda, nufüsuna göre değil de, sunacağı katkılar öne çıkartılarak, çoğaltılmalıdır. Milletvekili seçimlerinde de, aynı siyaset izlenilmeli. 'Ezici nufüsumuz var' hislerine kapılmadan, hizmet vermeleri ve kendilerini temsil için sayıları makul düzeye çıkarılmaldır.

Çok önemli bir sorun daha: Mardin Milletvekili sayın Erol Dora geçenlerde meclise sunduğu soru önergesi önemli. Bunu, sadece TBMM sunulmuş gibi algılamamak gerek. Zira, 1915 sonrasındaki değişik zaman dilimlerinde ve değişik nedenlerden dolayı, Suryanilerin yerleşim yerlerindeki bir kısım arazi ve evleri halen Kürtlerin elinde. Bu soruna çağdaş bir yaklaşımla çözüm bulmak mümkün. Bu nedenle, sayın Dora'nın önerisi, Kürt partilerince de ilgi gösterilmelidir.

 

Bu yazı toplam 661 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.