1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. NERİMAN HİKMET (1)
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

NERİMAN HİKMET (1)

A+A-

Sansaryan Han meşhurdur. 1944 yılından 1980’li yıllara kadar İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından kullanılan bu han “Tabutluk” olarak anılıyordu. İşkencehaneleri ile tanınmıştı. Sansaryan Hanı tutuklulara eziyet ve işkence yapılan bir merkez olarak tarihe geçiren emniyetçilerin en meşhurlarından biri Parmaksız Hamdi isimli polis müdürüdür.                                                                                                            

 

Yıllarını sosyalizm için mücadele ve örgütlenmeye vermiş Zehra Kosova, “Ben İşçiyim” adlı anı kitabında (Yayına Hazırlayan Zihni T. Anadol İletişim Yayınları 1. Baskı 1996) Parmaksız Hamdi ile Sansaryan Han’daki karşılaşmasını şöyle anlatıyor.

 

 “…Yıl 1946 Cemiyetler Kanunu’nda yapılan değişiklikten sonra sınıf esasına müstenit cemiyet kurma yasağı kalkmış, böylece sosyalist partiler ve sendikalara serbestçe örgütlenme hakkı tanınmıştı. Dr. Şefik Hüsnü Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi’ni kurdu. Aynı yıl içinde sendikalar da kurulmaya başlanmıştı. Yapmış olduğumuz bir toplantıda özellikle sendikal mücadeleye önem verilmesi ve yeni dönemde legal sendikaların kurulması için faaliyette bulunulması kararlaştırıldı. Bunun için de sendikaların ne olduğunu anlatan, sekiz saatlik işgününü ve diğer sosyal haklar mücadelesini de içeren bir broşür hazırlanması için çalışmaya başladık. Ben, Şoför İdris, Postacı Hüseyin, Ekmekçi Hristo, Abdi Azer, Sadun Aren ve Neriman  Hikmet’ten oluşan bir heyet broşürü hazırladı. Neriman Hikmet sorumluluğu üstlendi, çünkü broşürü yasal bir biçimde matbaada bastıracaktık. Ancak basıldıktan sonra broşür hemen toplatıldı. Ve özellikle İstanbul, İzmir, İzmit’te yoğun bir şekilde dağıtılan bildiriler nedeniyle birçok arkadaşımız ağır işkenceler gördü. Ben de gözaltına alınarak, Sansaryan Han’da sorguya alındım, günlerce işkence gördüm, direndim, daha  ağır işkencelere uğradım. İşte o işkenceyi yöneten Parmaksız Hamdi —- Bana bak, sen bu Neriman Hikmet’i tanıyor musun? O  Babıali’nin kaldırım yosmasıdır. Sizin gibi, işçileri kendi düşüncelerine alet ediyor.“ diyordu.

 

İşkenceci polis müdürünün bu şekilde nitelediği Neriman Hikmet kimdir?

 

Neriman Hikmet 1912’de İstanbul’da doğmuş 1987 yılında yine İstanbul’da yaşamını yitirmiş bu ülke toprağının en önemli kadınlarından biridir. Şairdir, gazetecidir; röportaj, fıkra, hikâye ve roman da yazmış önemli bir araştırmacı yazarımızdır. Ülkemizdeki ilk sosyalist gerçekçi edebiyat dergisinin yazı işleri müdürlüğünü ve sahipliğini üstlenmiştir. Ünlü gazeteci ve romancımız Suat Derviş’in en yakın arkadaşı, dostu ve yoldaşıdır. 1940’lı yıllarda parti çevresindeki H. İzzettin Dinamo ve Sadun Aren ile Suat Derviş’in aracılığıyla evlendirilmek istenmişse de bu evlilikler gerçekleşmemiş ve Neriman Hikmet yaşam boyu evlenmemiştir.                                      

 

Neriman Hikmet, 1940’lı yıllarda ilerici çevrelerin önemli bir aktivistidir. Nevzat Sudi 1940- 1941 yıllarındaki Neriman Hikmet’i şöyle anlatıyor:

 

“… Neriman Hikmet, dar omuzlarıyla, bir avuçluk yüzüyle, dostlukla, sevecenlikle dopdolu mavi gözleriyle, çelimsiz albenisiz bir genç kızdı o zamanlar. Sessiz duruşundaki üzgünlük, boynu büküklük ilkin dokunurdu insana, hele ilk tanışanlara. Ama bir  kez konuşmaya başladı mı bilgisiyle; kesin, doğru yargılarıyla, eleştirileriyle ilginçleşir, çekici bir kişiliğe bürünüverirdi; bayağı güzelleşir, dirileşirdi.”

 

Neriman Hikmet sosyalisttir. Sosyalist mücadele içerisinde örgütlü biçimde yer almış, örgütlülük gereğince sendikalar kurmuş, dergiler çıkarmış, yöneticilik yapmıştır.

-Devamı yarın-

Bu yazı toplam 1369 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.