1. YAZARLAR

  2. Sıddık ALGÜL

  3. ONLARLA BERABER BAŞKA ŞEYLERİMİZİ DE YİTİRİYORUZ Kaybolan Meslekler (1)
Sıddık ALGÜL

Sıddık ALGÜL

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

ONLARLA BERABER BAŞKA ŞEYLERİMİZİ DE YİTİRİYORUZ Kaybolan Meslekler (1)

A+A-

 " Zihnim kendi zamanı içinde ilerlemeye ihtiyaç duyar, bir başkasının zamanına boyun eğmez!" demiş  Rousseau…

 I. Kaybolan Meslekler

 Sanatçılar, yazarlar ve gazetecilerin yaşadığı dönemin tanıkları olduğu söylenir. Bu tanıklık, sanatçı ve yazarın uçsuz bucaksız düşsel dünyasında anı, fotoğraf ve yazılarında kalıcılaşırsa bir anlam kazanır. Kanımca sanatçılar, yazarlar ve gazeteciler topluma karşı sorumlu olduklarından biraz da buna mecburdurlar.

Dünya çok hızlı dönüyor. Teknoloji akıllara durgunluk verecek şekilde gelişiyor, ilerliyor. Alışkanlıklar, yaşam biçimleri, tüketim kalıpları sürekli değişime zorlanıyor, değişiyor. Hızla değişen yaşamın an 'larını yakalayıp gelecek nesillere aktarmak, ancak sanatçı, yazar ve gazetecilerin bu görevi yerine getirmeleri ile mümkündür.

Kaybolan, eskiyen meslekleri ve sanatkârlarını yakından tanımak tarihsel gerçeklik olduğu kadar, sosyolojik ve psikolojik/duygusal zenginliktir. Marx'ın da önemle vurguladığı gibi, sosyal güçlerin ve bilimsel uygulamaların tarihsel değişimdeki en önemli belirleyicisi ekonomik koşullardır. Bu meslek ve nesnelerin kayboluşunun nedeni, ekonomik koşulların değişmesinden kaynaklanıyor.

Kaybolan meslekler için seçilen sade mekânlar, bu mekânlarda dökülen göz nuru ve alın terinin mübarekliğiyle harmanlanan yoğun emek, her zaman anılmaya değerdir diye düşünüyorum.

Dün olmadan bugün, bugün olmadan yarın var olabilir mi? Akıl hünerinin birer nişanesi olan bu mesleklere karşı nankör olmamalıyız: Zarafet, ince işçilik, dikkat ve titizlik isteyen bu meslekler, bizleri eski zamanlara bağlayan çok önemli bağlardan biridir. Bu meslekler eski kültürümüzün birer birikimidir: İçlerinde çok şeyi saklamaktadırlar. Ama ne yazık ki; kaybolan veya kaybolmaya yüz tutmuş, unutulan bu meslekler kimimizin belleğinde tatlı bir anı, kimimizin de belleğinde kaydı olmayan veya sadece ses duyum yoluyla duyulan bir sözcüktür.

Bugün taşçılık, hattatlık, değirmencilik, şerbetçilik, gazozculuk, şarapçılık, karcılık, dokumacılık, goşkarlık, çömlekçilik, demircilik, kalaycılık, tenekecilik, nalıncılık, hancılık, nalbantlık, çulculuk, sepetçilik gibi meslekler değişen ekonomik koşulların bir sonucu olarak seri üretime, robotlara, makinelere yenik düştü. Birer birer tarihteki yerlerini aldı ve alıyorlar.

Uzun süre görülmeyen, duyulmayan, konuşulmayan, dokunulmayan şeyler zamanla unutulur, belleğin karanlık noktalarında kalır. Düne takılıp kalmadan, bu karanlığı birazcık aralamak istiyorum.

Sanayi toplumu olmanın, kentleşmenin ve de gelinen teknolojik seviyenin bir sonucu olarak kaybolan veya unutulan bazı meslekleri azıcık da olsa –Diyarbakır ve  bağlı Ergani ve Çermik ilçeleri ölçeğinde hatırlayabildiğim kadarıyla- anlatmak, eski havaları solumak, sizleri alıp mazilere götürmek istiyorum. Hoşgörünüze sığınarak bu işe baba mesleklerinden başlamak istiyorum.

Kaybolan Meslekler ve Son Ustalar–1

•             Ağaç tornacılığı-Haratlık

•             Ayakkabı boyacılığı

•             Bakkallık

•             Çerçilik

•             Demircilik

•             Hamamcılık

•             Hasırcılık-Zembilcilik

•             Keçecilik

•             Kilimcilik

•             Köşkerlik

•             Kutnu ve alaca dokumacılığı

•             Sandalyecilik

•             Sedefkârlık

•             Sepetçilik ve küfecilik

•             Şerbetçilik

•             Takunyacılık

•             Tenekecilik

•             Yorgancılık-Hallaçlık

•             Antep İşi

•             Bakırcılık

•             Bileyicilik

•             Çömlekçilik

•             Gramofon tamirciliği

•             Hamutçuluk ve kedenecilik

•             Kalaycılık

•             Kendircilik-Urgancılık

•             Körükçülük

•             Külekçilik

•             Nalbantlık

•             Saat tamirciliği

•             Sapçılık

•             Semercilik

•             Sepicilik-Debbağ

•             Şimşir tarakçılık

•             Sütçülük

•             Taş ustaları

•             Terzilik

•             Yemenicilik

(Yarın dericilik ve Tabaklık)

Bu yazı toplam 832 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.