1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. REŞAT ENİS VE TOPRAK KOKUSU (1)
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

REŞAT ENİS VE TOPRAK KOKUSU (1)

A+A-

"Toprak Kokusu romanının kahramanı, ırgatı, fabrika işçisi, sahtekar imamı, ağaları, patronları, sıcağı, sıtması, pamuk toplayanları, patoza bacağını kaptıran işçisi, genelev, pavyon işçileri ile bütün Çukurova'dır."

 

 

           Reşat Enis (Aygen); neredeyse 25 yıl, hiçbir eserinin yeni baskısı yapılmayan, unutturulmaya çalışılan, görmemezlikten gelinen, yazdığı romanlarla edebiyatımızda çığır açmış, sosyalist gerçekçi gazeteci, yazarlarımızdandır.

      1984 yılında 75 yaşında yitirdiğimiz Reşat Enis'in yazdığı romanlar, yayınlandıkları dönemde çok okunmuş, çok tartışılmış,  siyasi iktidarların hedefi olmuş, soruşturma açılmıştır.

 

         Reşat Enis, uzun yıllar çeşitli gazetelerde; gazetecilik, yazı işleri müdürlüğü yapmış ve Anadolu Ajansı'ndan emekli olmuştur. Romanlarında, toplumun yoksul ve emekçi kesimlerinin hayatını çarpıcı gözlem gücü ve aydın bir gazetecinin eleştirel bakışıyla anlatmıştır.

            

 &&&

 

 

         Reşat Enis, Toprak Kokusu romanını, 1940-1945 yılları arasında beş yıl yaşadığı Adana'da gazetecilik gözlemlerini, röportajlarını birleştirerek yazmıştır. Yayınlandığı 1945 yılı, Meclis'te, "Toprak reformu" yasa tasarısının görüşüldüğü günlerdir. Kitap, Bakanlar Kurulu kararıyla hemen toplatılmıştır.

     Kitapta, Çukurova'daki tarım ve fabrika emekçilerinin ağır çalışma koşulları, sıcaklar-bataklıklar-sivrisinekler-sıtma-karnı şiş çocuklar, ağaların;  ırgatları, çapada, sulamada, patozda, pamuk toplamada, günde neredeyse 16 saat yok pahasına çalıştırmaları hikaye edilir.

    Ticaret Odası ve Çiftçi Birliğinde ağaların örgütlülüğüne karşın ırgatların, tarım emekçilerinin örgütsüzlüğü, az topraklı köylülerin topraklarına, ağaların siyasi iktidarın ve bürokratların desteğiyle el koyması, işçilerin örgütlenme çalışmaları sarsıcı gözlemlerle ve bütün açıklığıyla anlatılır.

 

&&&

 

  Toprak Kokusu romanında anlatılan Çukurovadır. "...Bu kaynaşan, Anadolu'nun yüreğinin attığı yeri, Çukurova'yı ilk o dile getirdi ve ondan sonra gelenlere bir çığır da olsa yolu o çizdi..." diyor, Yaşar Kemal.

      Toprak Kokusu romanı, gerçekte bir kısa öyküler, anekdotlar, meseller anlatısıdır. Romanın kahramanları; Boyalısakal Mehmet, Boyalısakal Mehmet'in kızı Elif ve Öğretmen Yalçın'dır.

      Ama bizce Toprak Kokusu romanının kahramanı, ırgatı, fabrika işçisi, sahtekar imamı, ağaları, patronları, sıcağı, sıtması, pamuk toplayanları, patoza bacağını kaptıran işçisi, genelev, pavyon işçileri ile bütün Çukurova'dır.

 

&&&

 

  Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar Üstünde romanında anlattığı Taşköprü'nün başındaki ırgat pazarı Kalekapısı'nı, ilk anlatan Reşat Enis'tir. Neredeyse birbirinin aynı satırlarla, Steinbeck'ın Gazap Üzümleri romanından aşağı kalmayacak güzellikte ve bütünlükte tasvir edilir ırgat pazarı...

 

(DEVAMI VAR)

Bu yazı toplam 623 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.