1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. REŞAT ENİS VE TOPRAK KOKUSU (2)
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

REŞAT ENİS VE TOPRAK KOKUSU (2)

A+A-

 

TOPRAK KAVGASI ...

 

" --- Öğlene hürmet

--- Amin!

--- Gelecek haftaya niyet!

--- Amin!

--- Kolumuza kuvvet!

--- Amin!

--- Hökümatımıza nusrat!

---Amin!

--- Ağamıza devlet!

--- Amin!

--- Tarlaya bereket

--- Amin!

--- Peygambere salavat!

--- Allahümme salli ala seyyidina..."

 

 

Toprak Kokusu romanında ; Ağaların insafsızlığı, ırgatları, çapada, patozda, çırçırda, üretimin her aşamasında acımasızca sömürüsü çok yalın, belki şiirsel değil ama katı bir gerçeklikle gözler önüne serilir. Ağalar tarım emekçilerini iliğine kadar sömürmenin yanı sıra alçaktır, zalimdir, ırz düşmanıdır:

 

"... Çukurova'nın derebeyizade ağası; gelin üzerinde kızlık bozma hakkını kendinde gören, dilediği kadına sahip çıkan Alaskalı, Kuzey Meksikalı bir aşiret reisi gibidir. Köylünün; kendinden zorla alınmış topraklarda, mütegalibe ağanın kapısında , karısile, kızile, boğaz tokluğuna ırgatlık ettiği Çukurova'da emekçi kadınların sonu Ağanın döşeğinde hem kendinin hem de hayırsız kocalarının borcunu ödemektir..."(sayfa 182)

 

&&&

 

Reşat Enis'in Toprak Kokusu romanının Bakanlar Kurulu tarafından yasaklanmasını doğru ve yerinde bulduğumuzu ifade etmek isterim!!! Romanın her sayfasında anlatılan gerçekçi hikayelerle o güne kadar edebiyatımızın gündeminde olmayan şeyler anlatılmıştır.

 

"... fakir halk, canlarını savaşlarda tehlikeye koymalı, itaatli, dindar olmalıydı. Zengin sınıfın çıkarı uğruna; topraklarının, hazinelerinin bekçiliği uğruna kanını akıtmalıydı. Fakir halk, hakim sınıfın icat ettiği dinle ağanın toprağında köleleşiyordu.

 

Din, mahdut bir zümrenin en kuvvetli müttefikidir, diyenlerin hakkı var. Bu me'lun zümre, din safsatasıyla; köylüye ve ameleye; sabır, tevekkül, ezen sınıfa körükürüne itaat aşısı zerkeder. Ezilen sınıflara bilinmeyen bir ahiret vaadolunmuş, dünya nimetleri ise tamamen eğemen sınıfa bırakılmıştır"( sayfa 238).

 

&&&

 

Toprak Kokusu romanının üniversitelerin Halkbilim bölümleri tarafından yardımcı ders kitabı olarak okutulması gerektiğini düşünüyorum: düğün, başlık, gerdek, kırkım( düğün hediyeleri), mani ve halk deyişleri, meseller anlatıyı zenginleştirmiş ve anlamlı bir katkı sağlamıştır. Pamuk çapa ırgatlarının paydosta söylediğini örneklemek isterim:

 

" --- Öğlene hürmet

--- Amin!

--- Gelecek haftaya niyet!

--- Amin!

--- Kolumuza kuvvet!

--- Amin!

--- Hökümatımıza nusrat!

---Amin!

--- Ağamıza devlet!

--- Amin!

--- Tarlaya bereket

--- Amin!

--- Peygambere salavat!

--- Allahümme salli ala seyyidina..."

 

&&&

 

Reşat Enis, Toprak Kokusu romanında; Çukurova'da temel sorunun; ağalarla, topraksız ve az topraklı köylüler arasında yüzlerce yıldan bu yana yaşanan ve babadan oğula geçen bir "toprak" kavgası olduğunu sezdirir. Bunu; Orhan Kemal, Hanımın Çiftliği romanında, Toprak Kokusu romanında da anlatılan alçak, zalim, ırz düşmanı ağaların bir benzeri olan Muzaffer beyi vuracak ve çiftliği yakacak olan Habib'in babasına söyletecektir, apaçık ve dosdoğru olarak...

 

Orhan Kemal'in romanlarında anlatmadığı ırgatların ayaklanışını ise Toprak Kokusu romanının sonunda Reşat Enis anlatmıştır:

 

" Bir gün telefonlar, Seyhan valisine, Yüreğir'de birkaç yüz köylünün ayaklanışını haberini ulaştırdı. Binlerce dönümlük ekin ateşe verilmişti. Vaktinde bastırılmazsa, ayaklanma genişleyebilirdi.

 

Bölgeye atlı jandarma birliği gönderildi, çarpışma kırksekiz saat sürdü, ayaklanmanın elebaşısının, kurşunla ağır yaralanmış bir güzel kadın olduğu görüldü.

 

Çukurova'nın ağa elinden alınarak devleştirilmesi teşebbüsü bu ayaklanmadan sonra başlar. Boyalısakal'ın kızı Elif, cezaevinde, "Toprak Kanunu"nun çıkarılmasını bekliyor. Ama, "toprak ana", köylü-ırgat için bugün de "kara toprak"..."(sayfa 283)

Bu yazı toplam 595 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.