Dengbêj Mahmut Kızıl’ı kaybettik

Kürt kültürünün önemli simalarından olan ünlü dengbêj Mahmut Kızıl, uzun süredir tedavi gördüğü amansız hastalığa yenik düşerek hayatını kaybetti.

Kürt kültürünün önemli simalarından olan ünlü dengbêj Mahmut Kızıl, uzun süredir tedavi gördüğü amansız hastalığa yenik düşerek hayatını kaybetti. 79 yaşındaki Kızıl’ın vefatı memleketi Diyarbakır’da ve Kürt sanat camiasında üzüntü yarattı.

Kürtçe plak yapan ilk sanatçı

Birçok plak, kaset ve Cd ile "Îbo Begê Parsûnê, Cîwanîye, Yusuf Azizoğlî, Feqîrî, Cembelîyêmin, Lavûkê Metînî, Salihê Pismam, Abdûrrehmanê Benî" gibi klamlara (şarkılara) ses olan Mahmut Kızıl, 79 yaşında hayatını kaybetti. Hastalığından dolayı uzun süredir tedavi gören Kızıl’ın vefatı memleketi Diyarbakır ve Kürt sanat camiasında üzüntü yarattı.

Mahmut Kızıl, 1939 yılında Diyarbakır’a dünyaya geldi. 1965 yılında profesyonel anlamda dengbêjlik çalışmalarına başlayan Kızıl, aynı yıl 45’lik bir plak çıkardı.  1974 yılına kadar aralıksız ve profesyonelce çalışmalarını yürüten Kızıl, 10 yıllık süre zarfında 53 adet 45’lik plak ile dinleyicilerine ulaşma başarısı gösterdi. Kızıl, Türkiye’de ilk Kürtçe plak yapan kişi ünvanına sahip dengbêj olarak tarihe geçti.

25 Yıllık Aradan Sonra Tekrar Sanata Döndü

Açıklamak istemediği bazı sebeplerden dolayı 1974 yılında dengbêjliği bırakan Kızıl’ın kılam ve stranlara karşı olan küskünlüğü 1999 yılına kadar sürdü.  25 yıl sonra yani 1999 yılında tekrar dengbêj ezgilerine dönerek   ‘Ax Ciwaniyê’ (Ah Gençlik) isimli dengbêj albümü ile dinleyicilerine tekrar ‘merhaba’ dedi. Kürt  dengbêjliğinde bir ‘ekol’ olan Kızıl’ın, kılam ve söylemlerinde keder, aşk ve ülke özleminin yanısıra, güçlü bir muhalefet de görülür. Söze konu olan muhalefet sadece siyasi konularda olmadı, aynı zamanda bölgenin bey, şeyh ve ağalarına karşı verilen bir muhalefet olarak da algılandı.

Eski Bakan Azizoğlu İle İlgili Ağıtı Hala Dillerde

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet yürüten Kültür Müdürlüğü bünyesinde faaliyet yürüten usta dengbêj, çoğu zamanlar ulusal ve bölgesel Kürt televizyonlarında yer aldı.

Kızıl, Diyarbakır ve bölgeye yönelik sağlık hizmetleriyle bilinen merhum Sağlık Bakanı Dr. Yusuf Azizoğlu’nun vefatı üzerine seslendirdiği eser ile de dikkat çekmişti. Diyarbakır ve bölgenin ilk hastanelerini yapan Silvan’lı Azizoğlu ile ilgili ağıtları içeren dengbêjlik eseri halen dilden dile dolaşıyor. (Haber Merkezi)