1. HABERLER

  2. POLİTİKA

  3. Tarih boyunca petrol rüşveti
Tarih boyunca petrol rüşveti

Tarih boyunca petrol rüşveti

Türkiye ile Güney Kürdistan enerji ilişkileri başlı başına incelenmesi gereken bir konu olmakla beraber, Irak BAAS rejimi ile Kürtler arasında çatışmaların başladığı 1974 yılında petrol kartının nasıl kullanıldığı önemli bir ayrıntıdır.

A+A-

 

Çetin ÇEKO

Türkiye ile Güney Kürdistan enerji ilişkileri başlı başına incelenmesi gereken bir konu olmakla beraber, Irak BAAS rejimi ile Kürtler arasında çatışmaların başladığı 1974 yılında petrol kartının nasıl kullanıldığı önemli bir ayrıntıdır. Irak BAAS rejimi, Türk hükümetinden Irak ordusunun saldırıları sonucu Türkiye’nin siyasi sınırlarına yani Kuzey Kürdistan’a geçmek zorunda kalan peşmergelere sınırın kapatılmasını ister. Bu isteğe karşılık Türkiye’ye ucuz petrol vaadinde bulunur. Taraflar dünden bu alış verişe razıdırlar ve anlaşılırlar. Irak, Kürdistan petrolünü Kürt özgürlük hareketini bastırmada ucuz bir fiyata rüşvet olarak Türkiye’ye verir. Bugün ise aynı petrol Kürdistan’ın özgürleşmesinde dünya petrol fiyatlarının altında bir rakamla Türkiye’ye verilmektedir. Bu rüşvet Kürdistan Bölgesel Hükümeti'nin kendisini garanti altına almaya, Türkiye’yi enerji alanında Kürdistan'a bağlamaya ayrıca Türkiye’de Kürt sorununun çözümüne katkıda bulunacağı genel bir kanıdır.

 

6 Mart 1975’de İran ile Irak arasında imzalanan Cezayir Anlaşması Güney Kürt hareketi ve Kürdistan yakın tarihinin en ağır siyasi ve askeri hezimetidir. Yenilginin derin etkisi Saddam Hüseyin’in Ağustos 1990’da Kuveyt’i işgali ve Çokuluslu Koalisyon Kuvvetleri’nin Irak’a müdahalesiyle ancak ortadan kalktı ve Kürtler şuan ki federe haklarına kavuşabildiler.

1974 Mart ihtilafından Cezayir Anlaşması’na kadar İran Şahlık rejimi, Irak BAAS rejimiyle Kürtler üzerinden hesaplaşarak Irak’ı zayıflatmak amacıyla Kürt hareketine açık destek verdi. Güney Kürt hareketinin ABD ile ilişkileri İran üzerinden bu dönemde gerçekleşti. İran, Kürt ittifakı Saddam liderliğindeki BAAS rejimini oldukça zorladı. Taraflar 6 Mart 1975’e kadar bu ittifaktan memnunlardı.

İran, Cezayir Anlaşması sonucu Şattül Arap’taIrak’a karşı elde ettiği avantajlara karşın Güney Kürt hareketine verdiği desteği bir çırpıda kesti. Cezayir Anlaşması İran ve ABD’nin Kürtleri sırtlarından hançerlemesiydi.  Kürtler yakın tarihte ihaneti bu derece derinden hissetmemişlerdi. Yaşananlar yaklaşık 14 yıl süren Güney Kürdistan Eylül Devrimi’nin dramatik bir çöküşüydü.  Bir işgalci devlete sırtını dayayarak diğer işgalci devlete karşı mücadele etmenin hazin sonucunu Kürtler yaşayarak ağır bir şeklide öğrendiler. Kürdistan tarihinde yaşanan ilk kitlesel zorunlu göç bu dönemde gerçekleşti.  Irak BAAS rejiminin saldırılar sonucu 250 bin insan Güney Kürdistan’ı terk edip İran’a geçmek zorunda bırakıldı.

 

Bu haber toplam 786 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.