1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. TÜTÜN EMEKÇİLERİNİN TARİHİ'NDEN ÇARPICI NOTLAR
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

TÜTÜN EMEKÇİLERİNİN TARİHİ'NDEN ÇARPICI NOTLAR

A+A-

" -- Uzun iş günü, ağır iş ve çok az yevmiye...
-- Günde 10,5 saat sağlıksız, havasız depolarda çalışma zorunluluğu, çalışma sırasında depo pencerelerinin hiçbirinin açılmaması...
-- Ağır çalışma koşullarının sonucu olarak ortaya çıkan üretim hatalarından dolayı yevmiyelerin ceza olarak kesilmesi...
-- 10,5 saat çalışmaya karşın ancak bir ekmek parası kadar yevmiye... Bir de bu yevmiye üzerinden kazanç, buhran, muvazene gibi, işçilerin sırtına yüklenen vergiler...
-- 10-11 saat çalışma sırasındaki bir saatlik- istirahat saatinin yarım saate indirilmesi, istirahat saatinde toz toprak içinde yenilen yemek, yüzlerce işçiye bir tek küflü maşrapadan su içirilmesi...
-- -Kadın ve çocuk işçilere daha düşük ücret verilmesi, işçilere küfür, hakaret, dayak, kadın işçilere taciz, sarkıntılık...
--- Aynı işte çalışan işçilere farklı yevmiye verilmesi, patronların işçilere önceden haber vermeksizin işten yol vermesi (kovma)
-- -Ciğerlere dolan nikotin zehiri, hastalıklıklar, verem..."

 

 

Yukarıda alıntılanan cümleler, 1930- 1950 Arasında Tütüncüler Tarihi adlı kitaptan alınmıştır.

Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı tarafından yayınlanan kitaptaki işçi mektupları, işçilerin hangi koşullarda çalıştırıldığını gözler önüne koyuyor.

1936 yılında tütün işçileri;

"- aynı işe aynı ücretin verilmesi,
- günde 8 saat çalışmak,
- bir saat öğle paydosu,
- pencerelerin ara ara günde bir saat açılması,
- içecek iyi su ve temiz maşrapa,
- istirahat zamanında oturacak, dinlenecek, temiz yemek yiyecek masası ve sandalyesi olan yer"
talepleriyle eylem yapıyorlar.

                                          &&&

 

Tütün işçileri ancak 1946 yılından sonra 1948'de sendika kurarak örgütlenebiliyorlar ve Bakanlar Kurulu'ndan aşağıda sıralanan taleplerin Bakanlar Kurulu kararı veya kanun çerçevesinde ele alınmasını talep ediyorlar.

--· İşlenmemiş tütünlerin memleket dışına çıkmasının önlenmesi,
--· Tütünün sağlık üzerinde yapacağı tahribat göz önünde tutularak imalathanelerde yeterli aspiratör teşkilinin mecburi kılınması,
--· İşsizlik sigortası kurulması,
--· Erkek ve kadın işçilere eşit ücret ödenmesi,
--· Gebelik hakkının 90 günden aşağı indirilmesi,
--· İşyerlerine yakın çocuk bakım evleri kurulması,
--· Büyük şehirlerde işçilere ulaşım için paso verilmesi,
--· Sigorta hakkının tüm yıla yayılması 
--· İşçiler için deneme süresinin bir aydan en çok üç gün olarak değiştirilmesi,
--· Mevcut İş Kanununun fiilen tatbikinin zorunlu kılınması,
&&&
İşçilerin aşağıda sıralanan talepleri ise ancak, Sendika Genel Kurulu'nda dilek ve temenniler başlığı altında sıralanabilmiştir:

--· Mesleğine taalluk etmeyen mahkumiyetlerden dolayı işçinin işinden çıkarılmaması,
--· Sigorta primlerinin tamamıyla işveren ve Hükümet tarafından ödenmesi, işsizlik ve ölüme karşı sigorta,
--· İşsizlere asgari iş ücretine eşit ödenek verilmesi, bu ücretin her türlü vergiden muaf tutulması,
--· İşçilerin örgütlenme ve sendika hürriyetinin teminat altına alınması,
--· Grev hakkının tam ve genel olması
--· Çalışma koşullarının düzeltilmesi, kazalara karşı alınması gerekli bilimsel tedbirlerin alınması,
--· Fazla mesaiye yüzde 50 ile yüzde 100 yapılması,
--· İşçilere senelik izin hakkının fiilen tanınması,
--· İşçi ücretleri üzerinden alınan gelir vergisi nispetinin yüzde 5'e indirilmesi, asgari ücretin vergiden muaf olması, adaletsiz tüketim (dolaylı) vergilerin zorunlu ihtiyaç maddeleri üzerinden kaldırılması
&&&
Tütün işçilerin 60-80 sene önceki talepleriyle, işçilerin bugünkü talepleri arasındaki benzerlikler, patronların dün olduğu gibi bugün de daha fazla kâr elde etmek için işçileri en ağır koşullarda, en düşük ücretle ve olmayan sosyal haklarla çalıştırdıklarını gösteriyor.
Aynı zamanda, İş, ekmek, özgürlük talebi ve mücadelesinin yakıcılığını da...

 

Bu yazı toplam 1007 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.