1. YAZARLAR

  2. Tahir Şilkan

  3. YILANLARIN ÖCÜ ROMANININ ÖDÜL HİKAYESİ (1)
Tahir Şilkan

Tahir Şilkan

köşe yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

YILANLARIN ÖCÜ ROMANININ ÖDÜL HİKAYESİ (1)

A+A-

 

 

FAKİR BAYKURT

Roman ve öyküleriyle olduğu kadar, öğretmenlerin sendikal mücadelesinin önderliğini yapan Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS)  Genel Başkanı olarak da tanınan Fakir Baykurt, 14 roman, 10’u aşkın öykü kitabı, 8 ciltten oluşan özyaşamöyküsü ve düşünce yazılarının yer aldığı birçok kitapların yanı sıra çocuk kitapları da yazmıştır.

      İlk öykü kitabı, 1955 yılında yayınlanan Çilli, ilk romanı ise Yunus Nadi roman yarışmasında birincilik ödülü kazanan Yılanların Öcü’dür. Onuncu Köy, Tırpan, Kaplumbağalar en bilinen romanlarıdır. Köy Enstitülerinden yetişen Fakir Baykurt,1999 yılında 70 yaşında yaşamını yitirmiştir.

 

Fakir Baykurt, romanlarında ve öykülerinde  köylülerin toprakla mücadelesini, tarım emekçilerinin üretici gücünü, bu gücün farkında olamamışlığını, toprakların yetersizliğini, toprak için suyun önemini, köylülerin yaşamını benzersiz portreler yaratarak anlatmıştır.

    Köylüler için eğitimin ve sağlık hizmetlerinin yetersizliğini, bu konudaki bilgisizlik ve cehaletin yarattığı sorunları, köy insanlarının en büyük sorununun devlet olduğu gerçeğini ortaya koymuştur.

 

                ROMAN GİBİ ÖZYAŞAM

 

Fakir Baykurt yaşamının 1994 yılına kadar olan 65 yıllık dönemini,  Özyaşam başlığı altında 8 ciltte yazmıştır. Yazarın sağlığında sadece ilk iki cildi yayınlanan “Özyaşam”ı 8 ciltlik bir nehir roman olarak niteleyen yayınevinin değerlendirmesi bu yüzden çok gerçekçidir. 8 cilt, 3292 sayfa, 560 bölüm... Fakir Baykurt verimli yazarlık sürecini görkemli bir Özyaşam’la taçlandırmıştır.

 

Fakir Baykurt, Özyaşam’ında çocukluğunu Köy Enstitüsüdeki öğrencilik yıllarını, köy öğretmenliğini,“Yoksullar Üniversitesi” olarak nitelenen Gazi Eğitim Enstitüsü öğrenciliğini, giderek şekillenen ve hızlanan yazın yaşamını, ‘Özüm Çocuktur’, ‘Köy Enstitülü Delikanlı’ ve ‘Kavacık  Köyünün Öğretmeni’ başlıklı üç ciltte toplamıştır.

Dördüncü cilt ‘Köşe Bucak Anadolu’da; Sivas, Sivas-Hafik, Şavşat, Konya ve Ankara’da süren ortaokul öğretmenliğini, Yılanların Öcü adlı ilk romanının yazılışını, ödül almasını, yayınlanışını, filme alınmasını, filmin yasaklanmasını,  Devlet Başkanı Cemal Gürsel’in filmi izleyip film üzerindeki yasağı kaldırmasını, birbiri ardına çıkan kitaplarını 27 Mayıs öncesini ve sonrasını merak ve heyecanla okunan bir roman güzelliğinde anlatmıştır.

‘Bir TÖS vardı…’ Özyaşam’ın beşinci cildi bu başlığı taşıyor. Fakir Baykurt, 1969 yılında neredeyse bütün ülke öğretmenlerinin desteğini alan büyük öğretmen boykotunu, mevcut köhnemiş eğitim sistemi yerine, ileriden, halktan, devrimden yana bir eğitim sistemi programını ortaya koyan Devrimci Eğitim Şurasını ve 1965-1971 yılları arasındaki öğretmen örgütlenmesini en önemli tanığı olarak anlatıyor. Geçmişte öğretmen yürüyüşünde katkısı olmuş, kamu emekçilerinin sendikal hak ve özgürlük mücadelesinin önderleri ve öğretmen örgütü yöneticilerinin değil bütün öğretmenlerin, emekçilerin, öğrencilerin, bugünkü emekçi önderlerinin  mutlaka okumaları ve değerlendirmeleri gereken önemli bir başvuru kaynağı; ‘Bir TÖS Vardı’

 

‘Genç Emekli’, ‘Sıladan Uzakta’ ve ‘Dost Yüzleri’ başlığını taşıyan son üç ciltte 12 Mart Faşist darbesi sonrası kapatılan TÖS’ün yerine kurulan TÖB-DER’i, birbiri ardına yazılan önemli roman ve öykü kitaplarını, emekliliğe zorlanışını, faşizmin azgın saldırısı sonucunda ülkeyi terk etmek zorunda kalışını, Almanya yıllarını, göçmen işçilerin yaşamını, gurbetteki zorluklarını ve 65 yıllık yaşamında iz bırakan dostlarını anlatmış, bize.

 

                      YILANLARIN ÖCÜ

Fakir Baykurt, Özyaşam başlıklı anılarının, ‘Kavacık Köyünün Öğretmeni’ başlıklı üçüncü cildinde, Demet başlıklı bölümde Yılanların Öcü’nün ilk yazılış hikâyesini anlatır.

 

 Fakir Baykurt, Yılanların Öcü romanını, ilk önce ‘Yılanların Öcü’ başlıklı bir yazı olarak yazmış,  yazı,  1950’li yılların başında Isparta’da yayınlanan Demet dergisinde  yayınlanmıştır. Yazı yayınlandıktan sonra ilk okurlarından birinin kendisi olduğunu yazan Fakir Baykurt, yazıyı “sevmediğini“ yazacaktır.“...Olmamış, Seyrek bir yazı. Kaldırıp koydum bir yana. Anama, kardeşlerime, ‘benim Isparta’da sizden söz eden bir yazım çıktı’ demedim. Balı güzel Dursun Kut beğenmişti, kendim beğenmedim.”

 

Fakir Baykurt, Sivas Lisesi öğretmenliğine atanmasından sonra Demet dergisinde çıkan iki sayfalık“Yılanların Öcü” yazısını roman yapmaya karar verir. “Atlar Tepişti” adlı kitabını yarım bıraktığı için kendisine çok kızgın olduğundan “Yılanların Öcü”nü yarım bırakmak istememektedir. Öğretmenlik tayinini Burdur ilçelerinden birine yaptırdığı zaman kolunun altında iki roman olması gerektiğini düşünmektedir. Bu romanlardan birinin adı  ”Yılanların Öcü” olmalıdır. (DEVAMI VAR)

 

NOT:

 

 "...NURHAN NUR HAYATINI KAYBETTİ

 

1962 yapımı 'Yılanların Öcü' filminde Fikret Hakan'la birlikte başrolü paylaşan, 'Selvi Boylum Al Yazmalım' ve 'Maden' gibi ünlü filmlerde rol alan Nurhan Nur, dün 87 yaşında hayatını yitirdi.

 

Sinema sanatçısı Nurhan Nur'a saygı..."

 

Bu yazı toplam 435 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.