1. YAZARLAR

  2. Bilal Şen

  3. Lider öğretmen
Bilal Şen

Bilal Şen

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

Lider öğretmen

A+A-

Günümüzde lider kelimesi dillere pelesenk olan fakat anlam ve yaşam hususunda muhayyileden öteye geçmekte zorlanılan bir kavramdır. Liderlik, yönetimle ve yönetici ile ilgilidir ve bunun yanısıra yöneticiliğe baktığımızda literatürde birden fazla yönetici tasvir edilmektedir. Bu yönetici tasvirlerinin zirvesinde liderlik bulunmaktadır.

Nedir ve neler içermektedir şu liderlik dediğimiz şey ?

Liderlik, bir örgütün (örgütlenmenin) başarıya ulaştırılması için çalışanların motivasyonlarının artırılması, örgütün en iyi şekilde yönetilmesi için dürüst, açık, güven verici ve saygı içerisinde bir yönetim anlayşının sergilenmesidir. Liderliği, belirli amaçları etrafında bir grup insanı toplamak ve bu amaçları gerçekleştirme için onları etkileme ve harekete geçirme bilgi ve yeteneği olarak da tanımlamamız mümkündür.

Lider, örgütte çalışanları ; gayeye münhasır fikirleri, düşünceleri ve ilkeleri ile etrafında birleştiren ve bütünleştiren; bir amaç doğrultusunda insanları peşinden sürükleyen ve yönlendiren kişidir.

Lider, bir grup insanın kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek için takip ettikleri, onun isteği, emir ve talimatı doğrultusunda davrandıkları kişidir.

Yapılan araştırmalarda liderlik kavramını etkileyen dört önemli öge olduğu gözlenmiştir. Lider kişinin, kişilik özellikleri ve bireysel yetenekleri; kurumun veya grubun özellikleri ve beklentilerini karşılayabiliyor olması; lider ve grup üyelerinin arasındaki ilişkinin ortaya çıkardığı durumlar; etkileşime geçen lider ve takipçilerinin ortak hedefleridir. Liderlik söz konusu bu dört ana öge ile doğrudan ilişkilidir.

PEKİ LİDER ÖĞRETMEN NEDİR?

Lider öğretmenler, meslektaşları tarafından ekip oluşturmakta başarılı, düşünen ve risk alabilecek özelliklerde tanımlanmışlardır. Hem eğitim programlarının geliştirilmesinde hem de personelin geliştirilmesinde, öğretimin kalitesinin artırılması gayesi konusunda meslektaşları ile iletişim kurabilen öğretmenin lider öğretmen olarak algılandığı bilimsel araştırmalar sonucunda anlaşılmıştır.

Lider bir öğretmenin muhatabı sadece öğrenci değil, aynı zamanda okul yönetimi, veliler, meslektaşları ve eğitimden sorumlu tüm birim ve bireylerdir.

Lider öğretmenin özelliklerini incelediğimizde; Lider öğretmen, okulda, sınıfta ve dışarıda; veliler ve çevre tarafından saygı gören bir öğretmendir. Aslında Sahip olduğu özellikler kendisine bu saygınlığı kazandırmaktadır. Lider öğretmen dendiği zamanda gözümüzde canlanan çok bilindik ve beklenilen özellikler çoğu zaman aynıdır. Lider öğretmen yeniliklere açıktır, bulunduğu durumu en iyi konuma getirmek için çabalayandır. Dönemin bilişsel ve duyuşsal özelliklerine uygun hareket etmektedir. Herkese aynı değil, herkese adaletle davranmaktadır. Lider öğretmenin , insanları etkileyen, insanı ve eşyayı farklı bir duyuşla hisseden, iletişim ve ikna becerisi, zihinsel ve sosyal yetenekleri gelişmiştir. En başta kendi öz denetimine sahiptir ve bunu öğrencilerine, beraber çalıştığı arkadaşlarına da haliyle tavırlarıyla tavsiye etmektedir. O; Hızlı düşünür, planlı hareket eder ve öngörü sahibidir. Lider öğretmen ; yumuşak huylu ve yapıcıdır. Yeniliklere açıktır. Objektif bir bakış açısına sahiptir, istikrarlı ve kendisinin ne istediğini bilen bir yapısı vardır. Güvenilir, fedakar, cömert ve cefakardır. Karşısındaki dinler ve anlamak için çaba sarfeder. Risk almaktan korkmaz çocuklar ve görevli olduğu okulun gelişimi için yeni projeler üzerine çalışmalar yapar. Kısacası lider öğretmen çağın sorumluluğunu yüklenip gelecek nesillere ve dünyaya karşı vazifesini sonuna kadar yerine getirmeye çalışan ,pozitif anlamda yerinde duramayan durdurulamayan öğretmendir.

LİDER ÖĞRETMEN SINIF ORTAMINDA NELER YAPAR?

Gönülleri kazanan lider öğretmen sınıf ortamına girmeye hazırolduğunda sınıf ortamında neler yapar? Şu Enformasyon yani bilgi çağının çocukları oldukça; tatlı bir bilmiş, öğrenmeye açık, araştırmacı ve genellikle meraklı bir yapıya sahiptirler. Enformasyon çağının çocuklarını on yıl önceki eğitim sistemimizle öğretme çabasının ve ders anlatmanın hükmü , hükümsüzlüğe doğru koşmaktadır. Lider öğretmen sınıf ortamında interaktif bir şekilde ders işler ve çocukların derslere kendisinden aktif katılmasını önceler. Ders müfredatını uygun bir dille çocuklarla paylaşır ve derslerin gidişatını ve yöntemini kendi liderliğinde birlikte kararlaştırırlar.

O, despotik bir yaklaşımdan öte demokratik bir yaklaşım sergiler. Her bir öğrenciyi bir birey olarak görür ve düşüncelerine değer verir. Teknolojiyi olabildiğince aktif kullanır. Deneyimsel öğrenme metodlarına başvurur. Öğrencileri takdir eder, ödüllendirir. Öğrenciler olumsuz davranış sergilediklerinde önce dinler problemin kaynağını öğrenir ve daha sonra çözüm önerisi sunar, olumsuz davranışın tekrarlanmaması için önlemler alır. Her öğrenci ile birebir ilgilenir. Öğrencilerin yeteneklerini keşfeder ve o alana yönlendirir. Sınıf düzenini sağlar ve pozitif disiplinli davranır. Her hareketinde çocuklara karşı tutarlı ve yapıcı davranışlar sergiler. Her şeyden öte çocuklara öğrenmeyi öğretir.

ÖRNEK BİR OLAY VE LİDER ÖĞRETMENİN TUTUMU

2018 yılında Antalya’nın Finike ilçesinde Ahmetler Beldesinde bulunan Kılıçarslan İlköğretim Okuluna öğretmen olarak atanan Hülya Akan’ın örneğini sizinle paylaşacağım. Hülya Akan atandığı bu okulun fiziki şartlarının eğitim verilebilecek bir ortama sahip olmadığını, çocukların birçoğunun okula gelmek istemediğini, eğitim başarı seviyesinin oldukça düşük olduğunu gözlemlemiştir. Öncelikle okulun fiziki koşullarının iyileştirilmesi ve eğitim müfredatının çeşitlendirilmesi için çalışmalarda bulunmuştur. Daha sonra Kaymakam ve İlçe Milli Eğitim Müdürü’nün de desteğiyle bir kütüphane açmıştır. Açılan bu kütüphane 8000’e yakın kitaba sahiptir. Okulda normal müfredat derslerinin yanı sıra Türkiye’de pek bilinmeyen ancak Avrupa'da önemli bir eğitim teorisi olarak kabul edilmiş olan Waldorf eğitim sistemi uygulanmaya başlamıştır. Bu sistem ile çocukların yaratıcılığının gelişmesi ve öğrenme yeteneğinin artmasını amaçlamıştır. Okulda çocuklara Yörük kilimi atölyesinde eğitimler verilmeye, serbest etkinlik derslerinde tarım ve hayvancılıkla ilgili temel bilgiler öğretilmeye başlanmıştır.

Okulun düzenlenme ve yenilenmesiyle birlikte öğrenci sayısında artış gözlenmiş sayı 47’ye ulaşmıştır. İki öğretmenin daha gelmesiyle okul üç öğretmenle eğitime devam etmiştir. Okulda yapılan düzenlemeler ve iyileştirmelerle çocuklardaki başarının gözle görülür şekilde artmasını sağlamıştır. Hülya Akan atıl halde kapanmakta olan bir okulu yeniden sistemin içine alınmasını sağlamıştır. Yeniliklere açık yapısı, bulunduğu ortamı iyileştirme ve geliştirme azmi ile Hülya Öğretmen eğitimi sınıflara hapsetmemiş, çocukların farklı becerilerinin gelişmesi için çaba harcamıştır. Okulu bölgenin en gözde okulu haline getirmiştir.

LİDER ÖĞRETMENİN OLDUĞU OKULLARA GÜZEL YANSIMALAR NELERDİR?

Lider öğretmen görevli olduğu okulu geliştirmek ve ilerletmek amaçlı çalışmalar yapar. Okulun amacına uygun bir şekilde işlemesini önceler. Okuldaki öğrencilerin eğitim başarı durumları lider öğretmen için önemlidir, çalışmaları neticesinde yüksek başarılarla sınavları geçen öğrenciler okulun bilinmesi ve başarısının artmasıyla ünlenir. Bilinçli velilerin ve öğrencilerin dikkatini çeker. Az önce bahsettiğimiz öğretmenin örneğine tekrardan değinirsek, Finike ilçesinde Rusların tercih ettiği bir okul bulunmasına rağmen ilçede bulunan yirmi tane Rus öğrenci, o öğretmenin okuluna gitmeyi tercih etmişlerdir. Lider öğretmenler günümüzün ihtiyaçlarına, modern eğitim sistemine uygun birçok proje yaparak il ve ülke genelinde görünümlük ve tanınırlık prestijine sahip olmaktadırlar. Lider öğretmenler diğer okullarca da rol model alınmaktadır.

ÖĞRETMENLER LİDER ÖĞRETMEN OLMAK İÇİN NELER YAPMALI?

Lider öğretmenlik davranışlarının okullarda gösterilmesi için, öncelikle, öğretmen yetiştirme programlarının; “topluma fayda üreten ve liderlik yapacak öğretmenlerin yetiştirilmesi yönünde” zenginleştirilmesi gerekir. Bağımsız düşünebilen, yeni projeler üretebilen ve vizyoner bakış açısına sahip; öğrencileri ve çevresini etkileyebilen öğretmenlerin hazırlanması yönünde öğretmen yetiştirme program ve ortamlarının güçlendirilmesi de gerekmektedir. Okullarda öğretmenlere, program geliştirme, vizyon oluşturma, okul ve toplum projeleri hazırlama ve yapılanlara katılma ortamları sunulmalı, kendilerini geliştirmeleri için yönetim desteği sağlanmalıdır. Öğretmenlerin lider davranışlar göstermelerine engel olan yetersiz okul ortamlarının geliştirilmesi, ailelerin yönlendirilmesi, öğrenci ve öğretmen değerlendirmelerindeki negatifliklerin giderilmesi gibi çalışmalara yer verilmelidir. Öğretmenlere mesleki formasyon derslerinin belirli aralıklarla verilmesi, motivasyonlarının artırılması gerekmektedir. Eğitim ve öğretimin bizim hayatımızdaki önemi; gelişen ve dönüşen dünyadaki yeri iyi anlaşılmalıdır. Lider öğretmen olarak doğulmaz ama istenildiği takdirde her öğretmen, lider öğretmen olabilir.

Sözün özü; herkesin aynılaştığı bir dünyada fark yaratan öğretmenlerin liderliğinde yaşam yolunda heyecanınızı kaybetmeden ilerlemeniz dileğiyle.

Bu yazı toplam 5614 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.