SAMER Raporu: X’te “Mutlak Butlan” tartışmaları CHP’de meşruiyet krizine dönüştü

İbrahim İnanç Yıldız

TİGRİS HABER - SAMER Saha Araştırmaları Merkezi’nin hazırladığı analiz raporuna göre, CHP kurultayına ilişkin yürütülen “mutlak butlan” tartışmaları sosyal medyada hukuki sınırları aşarak demokrasi, temsil ve liderlik mücadelesi ekseninde yeni bir siyasal tartışma alanı yarattı. Raporda, “Mutlak butlan kavramı kısa sürede teknik bir hukuk terimi olmaktan çıkarak siyasal kutuplaşmanın, liderlik mücadelesinin ve demokrasi tartışmalarının merkezine yerleşmiştir” denildi.

21-31 Mayıs 2026 tarihleri arasında X platformunda yapılan paylaşımları inceleyen SAMER Saha Araştırmaları Merkezi, CHP kurultayına ilişkin olası “mutlak butlan” kararının sosyal medyada nasıl tartışıldığını ortaya koyan kapsamlı bir analiz raporu yayımladı.

Raporda, tartışmaların yalnızca CHP’nin iç işleyişine ilişkin olmadığı vurgulanarak, “Tartışmalar yalnızca CHP’nin iç işleyişine ilişkin değildir; aynı zamanda yargı bağımsızlığı, seçmen iradesi, muhalefetin geleceği ve Türkiye’de siyasal rekabetin sınırları üzerine yürüyen daha geniş bir kamusal tartışmanın parçası haline gelmiştir” ifadelerine yer verildi.

“Kullanıcılar meseleyi hukuki değil, siyasal meşruiyet sorunu olarak gördü”

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, sosyal medya kullanıcılarının büyük bölümünün süreci hukuki bir tartışma olarak değil, siyasal temsil ve meşruiyet sorunu olarak değerlendirmesi oldu.

Raporda, “Araştırma, sosyal medya kullanıcılarının önemli bir bölümünün meseleyi hukuki bir süreçten çok siyasal meşruiyet ve temsil sorunu olarak değerlendirdiğini ortaya koymaktadır” tespiti yapıldı.

Bir başka bölümde ise, “Tartışmaların merkezinde ‘karar ne olacak?’ sorusundan ziyade ‘CHP’yi kim temsil edecek?’, ‘seçmen iradesi nasıl korunacak?’ ve ‘muhalefetin geleceği ne olacak?’ soruları yer almıştır” değerlendirmesine yer verildi.

“Mutlak butlan” üç aşamada gündeme oturdu

SAMER’in analizine göre tartışmalar ilk olarak hukuki zeminde başladı. Kullanıcılar mutlak butlan kavramının ne anlama geldiğini ve olası sonuçlarını tartıştı.

Ancak süreç ilerledikçe gündemin yön değiştirdiği belirtilen raporda, “İkinci aşamada tartışma giderek siyasallaşmıştır. CHP içindeki liderlik mücadelesi, mevcut yönetimin meşruiyeti ve Kılıçdaroğlu’nun olası dönüşü gündemin merkezine yerleşmiştir” denildi.

Son aşamada ise kavramın sosyal medyada mizah unsuru haline geldiği kaydedilerek, “Mutlak butlan kavramı mizahın ve dijital kültürün parçası haline gelmiştir. Kavram çeşitli kelime oyunlarıyla yeniden üretilmiş, teknik anlamının ötesinde sembolik ve kültürel bir referans olarak kullanılmaya başlanmıştır” ifadeleri kullanıldı.

“Karar hukuki değil siyasal müdahale olarak yorumlandı”

Raporun dikkat çektiği başlıklardan biri de yargıya duyulan güvensizlik oldu.

SAMER, çok sayıda kullanıcının olası mutlak butlan kararını hukuki bir süreçten çok siyasi müdahale olarak değerlendirdiğini belirterek, “Bu söylemde mutlak butlan kararı, hukuki bir süreçten çok siyasal müdahalenin aracı olarak yorumlanmaktadır. Kararın olası içeriğinden bağımsız olarak, sürecin kendisi meşruiyet tartışmalarının konusu haline gelmiştir” değerlendirmesinde bulundu.

“Değişim iradesi” ve “seçmen meşruiyeti” vurgusu

Rapora göre özellikle muhalif kullanıcılar arasında en güçlü söylemlerden biri “seçmen iradesi” oldu.

Bu bölümde, “Parti yönetimlerinin yargı kararlarıyla değil, örgütsel süreçler ve siyasal tercihler aracılığıyla belirlenmesi gerektiği savunulmaktadır. ‘Değişim iradesi’, ‘sandık meşruiyeti’ ve ‘üyelerin tercihi’ gibi kavramlar sıklıkla kullanılmaktadır” ifadeleri yer aldı.

Kılıçdaroğlu en çok tartışılan isim oldu

Raporun en geniş bölümlerinden biri eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na ayrıldı.

SAMER, “Kemal Kılıçdaroğlu, incelenen dönemin en tartışmalı siyasal figürlerinden biri olarak öne çıkmaktadır” tespitinde bulundu.

Kılıçdaroğlu’nu destekleyen kullanıcıların onu “kurultay sürecinde mağdur edilmiş ve siyasal açıdan haksızlığa uğramış bir lider” olarak tanımladığı belirtilirken, eleştirel paylaşımlarda ise “değişim sürecinin önünde duran ve mevcut krizin derinleşmesinde rol oynayan bir aktör” olarak konumlandırıldığı ifade edildi.

Raporda, “Dolayısıyla Kılıçdaroğlu figürü yalnızca bir siyasetçi olarak değil, CHP içerisindeki eski ve yeni siyasal yönelimler arasındaki gerilimin sembolü olarak işlev görmektedir” değerlendirmesine yer verildi.

En baskın duygu: Öfke ve güvensizlik

X platformundaki paylaşımların duygusal analizine de yer verilen raporda, “Paylaşımların genel atmosferi yüksek düzeyde duygusal yoğunluk içermektedir. En belirgin duygu öfkedir” denildi.

Raporun devamında, “Bu öfke yalnızca belirli siyasal aktörlere değil; yargı kurumlarına, medya kuruluşlarına, parti içindeki rakip gruplara ve iktidara da yönelmektedir” ifadeleri kullanıldı.

SAMER ayrıca CHP seçmenleri arasında “hayal kırıklığı”, “güvensizlik” ve “partinin geleceğine ilişkin kaygıların” öne çıktığını belirtti.

“Mutlak butlan, bir mahkeme kararının ötesine geçti”

Raporun sonuç bölümünde, yaşanan tartışmaların yalnızca bir hukuk meselesi olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.

SAMER, “Mutlak butlan tartışması, bir mahkeme kararının ötesinde, Türkiye’de demokrasi, temsil, muhalefet siyaseti ve yargı ilişkilerinin yeniden tartışıldığı geniş ölçekli bir siyasal gündem üretmiştir” değerlendirmesinde bulundu.

Raporda ayrıca, “Sosyal medya ise bu tartışmanın yalnızca yansıtıldığı değil, aktif biçimde kurulduğu ve yeniden üretildiği başlıca kamusal alanlardan biri olarak işlev görmüştür” ifadeleriyle X platformunun süreçteki rolüne dikkat çekildi.