TİGRİS HABER - Avukat Cihan Söylemez, 1937 yılında idam edilen Seyit Rıza ve 6 Dersim ileri geleni hakkında verilen idam kararlarının hukuka aykırılık gerekçesiyle bozulması talebiyle Adalet Bakanlığına başvurdu. 89 yıl sonra yapılan başvuruda, dönemin yargılama sürecindeki hak ihlallerine dikkat çekildi.
11 Kasım 2026 tarihinde Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'ne dilekçe sunan Avukat Cihan Söylemez, yayımladığı videolu açıklamada başvurunun gerekçelerine ve beklenen hukuki sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"Temyiz hakkı tanınmadan hukuka aykırı biçimde infaz edildiler"
İdam kararlarının üzerinden 89 yıl geçtikten sonra yargı yoluyla yüzleşmeye davet adımı attıklarını belirten Söylemez, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"11 Kasım 2026 tarihi itibarıyla, Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmek üzere, Tunceli Kanunu hükümlerine göre karar veren Tunceli Ağır Ceza Mahkemesi kararı aleyhinde kanun yararına bozma talepli bir dilekçe ile müracaatta bulunulmuştur.
Seyit Rıza davası, 12 Ekim - 15 Kasım 1937 tarihleri arasında Elazığ'da Tunceli Kanunu özel hükümlerine göre sonuçlanmış ve 14 Kasım 1937'de hızla karar verilmiştir. 14-15 Kasım 1937'yi bağlayan gece, dönemin 1924 Anayasası'na, Ceza Kanunu'na ve Ceza Muhakameleri Kanunu'na aykırı olarak ve dönemin anayasasına aykırı Tunceli Kanunu hükümlerine göre, temyiz hakları tanınmadan verilen idam kararları hukuka aykırı biçimde infaz edilmiştir.
Bu infazlarla birlikte aynı dosyadaki ceza mahkûmiyetlerine ilişkin olarak 89 yıl sonra, bugün Dersim'de Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat etmek suretiyle ilgili mahkeme kararının bozulması için Adalet Bakanlığına savcılık aracılığıyla müracaat edilmiş bulunulmaktadır."
"Hak İhlalleri zinciri günümüze kadar süre gelmiştir"
Tunceli Kanunu'nun 1924 Anayasası'na aykırı olarak Meclis'ten geçtiğini ve o dönemde Anayasa Mahkemesi gibi bir denetim kurumunun bulunmadığını hatırlatan Söylemez, yaşanan hak ihlallerinin boyutuna dikkat çekti:
"Yasanın (Tunceli Kanunu) yürürlükte kaldığı dönem içerisinde Cumhuriyet tarihimizin kitlesel olarak en büyük insan hakları ihlalleri yaşanmıştır. Bu ihlallerin yaşandığı yer, Tunceli Kanunu hükmü altında Dersim coğrafyasıdır. Seyit Rıza'nın davası ise olağanüstü bir şekilde bu kanun (Tunceli Kanunu) hükümlerine göre devam ettirilmiş, hem dönemin anayasa hem de dönemin ceza muhakemesi hukuku hiçe sayılmak suretiyle ciddi, ağır bir hak ihlali durumu oluşturmuştur.
Bu hak ihlali durumu sadece idam kararlarının ve akabinde temyiz hakkının Anayasa'da ve Ceza Muhakameleri Kanunu'nda olmasına rağmen kullandırılmaması yönünde değil, aynı zamanda naaşların teslimi konusunda da, ailelerin manevi miras hakkı konusunda da, inanç hürriyeti konusunda da ağır bir ihlal olarak günümüze kadar süre gelmiştir. Tüm bu ağır ihlaller yönünden bu ihlaller zincirinin ortadan kalkması için Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı yoluyla Adalet Bakanlığına müracaat edilmiştir."