TİGRİS HABER - Özellikle yurt dışında yaşayan Amerikalılar arasında vatandaşlıktan feragat etme eğilimi hız kazanırken, uzun randevu süreleri, yüksek maliyetler ve siyasi gerekçeler sürecin en çok öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Konsolosluklarda aylarca süren bekleyiş
Başvuruların yoğunlaşmasıyla birlikte ABD konsolosluklarında randevu süreleri ciddi şekilde uzadı. İngiltere’de yaşayan bazı başvuru sahiplerinin Londra’daki ABD Konsolosluğu için 14 ayı aşan bekleme süreleriyle karşılaştığı, Avrupa genelinde ise bu sürenin ortalama 6 aya kadar çıktığı bildiriliyor. Bu durum, vatandaşlıktan çıkış sürecini hem zaman hem de prosedür açısından daha karmaşık hale getiriyor.
Maliyet 10 bin dolara kadar çıkabiliyor
Vatandaşlıktan çıkış işlemlerinde resmi ücret son düzenlemelerle 2 bin 350 dolardan 450 dolara düşürülse de, toplam maliyetin bununla sınırlı kalmadığı belirtiliyor. Hukuki danışmanlık, vergi planlaması ve ek işlemlerle birlikte sürecin toplam maliyeti 7 bin ila 10 bin dolar arasında değişebiliyor.
Başvurularda yıllar içinde sert artış
2000’li yılların başında yılda yalnızca yüzler seviyesinde olan vatandaşlıktan çıkış başvuruları, 2014 yılından itibaren binli rakamlara ulaştı. Uzmanlar, bu yılın başvuru sayılarında yeni bir rekor seviyeye yaklaşabileceğini değerlendiriyor.
Siyasi atmosfer ve vergi sistemi etkili
Vatandaşlıktan çıkış kararlarında yalnızca ekonomik değil, siyasi ve sosyal faktörlerin de etkili olduğu ifade ediliyor. Özellikle Donald Trump döneminden bu yana ABD’deki siyasi kutuplaşma, bazı vatandaşların ülkeye bakışını değiştiren unsurlar arasında gösteriliyor. Bazı başvuru sahipleri ABD’de demokratik süreçlere ilişkin endişelerini dile getirirken, bazıları ülkeyi “siyasi risk taşıyan bir yapı” olarak değerlendiriyor.
Bunun yanı sıra uzmanlara göre en kritik etkenlerden biri ABD’nin küresel vergi sistemi. ABD, vatandaşlarını dünyanın neresinde yaşarlarsa yaşasınlar vergilendiren ender ülkeler arasında yer alıyor. Bu durum, özellikle yurt dışında yaşayan Amerikalılar için bankacılık işlemleri ve finansal hareketlilikte ciddi zorluklara yol açıyor. FATCA düzenlemesi kapsamında yabancı bankaların ABD vatandaşlarına ait hesap bilgilerini paylaşma zorunluluğu da bu süreci daha karmaşık hale getiriyor.
Hukuki riskler ve “covered expatriate” statüsü
Vatandaşlıktan çıkış işlemi tamamlandıktan sonra bazı kişilerin “covered expatriate” olarak sınıflandırılabileceği ve bunun uzun vadeli vergi yükümlülükleri doğurabileceği belirtiliyor. Bu statü, ek vergiler ve miras vergisi gibi finansal sonuçlar yaratabiliyor.
Ayrıca vatandaşlıktan çıkan kişilerin ABD’ye girişlerinde ek kontrollerle karşılaşabileceği, bazı durumlarda ise giriş izninin reddedilebileceği ifade ediliyor. Çıkış yapan kişilerin isimlerinin resmi listelerde düzenli olarak yayımlanması da kamuoyunda tartışma yaratıyor.
Süreç hem bürokratik hem psikolojik açıdan zor
Başvuru sahipleri, konsolosluk işlemlerinin teknik olarak kısa sürede tamamlanabildiğini ancak genel sürecin karmaşık, stresli ve uzun soluklu olduğunu belirtiyor. Özellikle belirsiz bekleme süreleri ve yüksek maliyetler, başvuruların en zorlayıcı yönleri arasında gösteriliyor.
Öte yandan, ABD’de yürürlüğe girmesi beklenen bazı yeni düzenlemelerin de özellikle genç vatandaşlar ve aileler üzerinde ek endişeler oluşturduğu ifade ediliyor.
Uzmanlara göre vatandaşlıktan çıkışlardaki artış, yalnızca bireysel tercihlerden değil; küresel ekonomik koşullar, güvenlik algısı ve ABD’nin iç politik dinamiklerindeki değişimlerden de besleniyor.