“Ben Diyarbakırlı değilim, Diyarbekirliyim.”
Abdüssettar Hayati Avşar’ın bir şehre bağlılığını bundan daha iyi anlatacak bir cümle yoktu.
Çünkü onun Diyarbekir’i yalnızca sokaklardan ve taşlardan ibaret değildi.
İlimdi…
Edebiyattı…
Musikiydi…
Ve yüzyılların biriktirdiği bir kültürdü.
1918 yılında Musul’da, Dicle Nehri kıyısında dünyaya geldi.
Henüz bir yaşındayken ailesi Diyarbekir’e döndü.
Hayatın acısıyla erken tanıştı.
Altı yaşında annesini, gençlik yıllarında babasını kaybetti.
Diyarbekir’de eğitim gördü.
Genç bir Ziraat Bankası memuruyken ilk ve tek romanı “Bir Avuç Toprak”ı yazdı.
Ama ömrünün büyük bölümünü gazeteciliğe verdi.
1950’li yıllardan itibaren Şark Postası, Ümit ve İdil başta olmak üzere yerel gazetelerde görev aldı.
Tarihten folklora, musikiden şehrin insanlarına kadar pek çok konuda yazdı.
Gazeteciliği yalnızca haber vermek için değil…
Diyarbekir’in sesini ve hafızasını yaşatmak için yaptı.
Bir hayali daha vardı:
Diyarbekir’de bir üniversite kurulması.
Bu düşünceyi yıllarca savundu.
Dicle Üniversitesi’nin kuruluşunun ardından Tıp Tarihi Enstitüsü’nde görev aldı ve birimin başına getirildi.
Tarihî Mesudiye Medresesi’nde belge, görsel ve tıp tarihi kaynaklarından önemli bir koleksiyon oluşturdu.
Diyarbekir’in kültürel değerlerinin unutulmaması için çalıştı.
1995 yılında Dicle Üniversitesi tarafından Fahri Edebiyat Doktoru unvanına layık görüldü.
2015 yılında hayata veda etti.
Neredeyse bir asırlık ömründen geriye gazeteler, yazılar, belgeler ve araştırmalar kaldı.
Ama belki de en büyük mirası, hayatı boyunca korumaya çalıştığı Diyarbekir hafızasıydı.
Kendisini anlatırken uzun cümlelere ihtiyaç duymazdı:
“Ben Diyarbakırlı değilim, Diyarbekirliyim.”
Çünkü Diyarbekir onun için yalnızca bir şehir değildi.
Ömrü boyunca korumaya ve geleceğe taşımaya çalıştığı bir mirastı.