Birinci Dünya Savaşı sona ermiş, İstanbul İtilaf Devletlerinin fiilî işgali altına girmişti.
İstanbul Boğazı’nda savaş gemileri demirliydi. Mülkiye sıralarındaki gençler, savaşın yorgunluğunu ve işgalin ağırlığını taşıyan memleketin yarınını düşünüyordu.
Henüz yirmisine varmayan Cemal Edhem Yeşil, o günlerde kalemine sarıldı.
“Ey vatan göz yaşların dinsin, yetiştik çünkü biz.”
Musa Süreyya’nın bestelediği bu şiir, Mülkiye Marşı olarak kuşaktan kuşağa aktarıldı.
Cemal Edhem Yeşil…
1900 yılında, Diyarbakırlı bir ailenin çocuğu olarak babasının görev yaptığı Bağdat’ta dünyaya geldi.
Çocukluğu savaşın ve kayıpların gölgesinde geçti. Tabip binbaşı olan babası Kafkas Cephesi’nde şehit düştü. Ardından annesini, kardeşlerini ve Irak Cephesi’nde savaşan ağabeyini kaybetti.
İstanbul Sultanisinde okurken askere alındı. Yedek subaylığı sırasında girdiği sınavı kazanarak 1918’de Mekteb-i Mülkiyeye kabul edildi.
1921’de mezun oldu. Arkadaşlarıyla Millî Mücadele’ye katılmak üzere Ankara’ya gitti ve TBMM Hükûmetinde devlet hizmetine başladı.
Maliye müfettişliği yaptı; Maliye ve Başbakanlık müsteşarlıklarında, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde görev aldı. Kâbil, Budapeşte ve Varşova’da Türkiye’yi büyükelçi olarak temsil etti.
Devlet görevlerinin yanında şiirden hiç kopmadı.
Özellikle Varlık dergisinde yayımlanan dört dizelik şiirlerinde, yani rubailerinde; hayatı, zamanı, ayrılığı ve ölümü yalın bir Türkçeyle anlattı.
Şiirlerini “Rübailer” adlı kitabında topladı. Ölümünden sonra kalan şiirlerinin bir bölümü “Rübailer II” adıyla yayımlandı.
Cemal Edhem Yeşil…
Mütareke günlerinde kaleme aldığı marşla umudu, rubaileriyle insanın iç dünyasını anlattı.
1977 yılında Ankara’da hayata veda etti.
Geride uzun bir devlet hizmetinin yanı sıra, bugün de söylenen bir marş ve Türk şiirinde kendine özgü bir yer bıraktı