TİGRİS HABER - Birkaç yıl öncesine kadar her sokakta görülebilen çocuk oyunları her geçen gün azalıyor. Sokaklarda oynanan geleneksel strateji oyunları teknolojinin gelişimi ile birlikte yerini E-Games (Oyun Portalı) denilen alana bırakıyor. Çocuklarda ekran bağımlılığının yanı sıra bireyselleşme ve hırsı artıran oyunlardan oluşan portal nedeniyle geleneksel çocuk oyunları yok olmak ile yüz yüze.
Yıllardır Botan’da sokak sokak gezen Birca Belek Dil ve Kültür Derneği yöneticisi Mihyedin Duymak, fotoğrafladığı çocuk oyunlarını “Lehîstokên Herêma Botanê” adlı kitapta buluşturdu. Duymak, kitabın ikinci cildini baskıya çıkarmamak için güncellese de, maddi yetersizliklerden kaynaklı uzun zamandır bunu gerçekleştiremiyor.
Duymak, kültürel çocuk oyunlarının önemine dair değerlendirmelerde bulunarak, yaptığı çalışmayı anlattı.
Çocukken oynadığı oyunların izini sürmekle bu çalışmaya başladığını belirten Duymak, “Çocukken bizim oynadığımız oyunların sokaklarda oynanmaması üzerine böyle bir çalışmaya giriştim. Bir araştırma ile bu oyunların yok olmaması için bu yola çıktım. Çocuklarımız şu an ekran bağımlısı olmuş durumda. Çocukların beyinleri ekranlarla yıkatılıyor. Buna karşı çocukken oynadığımız oyunları araştırıp onlara dair fotoğraflar çektik” dedi.
‘Oyunlar dil öğrenmek için bir araçtır’
“Lehîstokên Herêma Botanê” adlı çalışmanın ilk baskısının eksik kaldığını ve bundan kaynaklı ikinci bir baskıda eksikleri gidermek istediğini belirten Duymak, yeni baskıda 70 çocuk oyununa dair bilgilerin olacağını kaydetti. Oyunların çocukların kontrol mekanizması olduğunu belirten Duymak, “Oyunlarda stratejiler vardır. Bizim oyunlarımızda bu vardır. Çocuklar takım oyunları ile kendi ufuklarını genişletebilirler. Oyunlar sadece zaman geçirmek için değildir. Çocukların kendi dilini öğrenmesi için de ne iyi araçlardır. Herkes çocuklarına kültürel oyunları oynatmalı. Sokaklarda yine eskiden olduğu gibi o güzel oyunlar yaşatılmalıdır” ifadelerini kullandı.
‘Kürtler kendi oyunlarına sahip çıkmalı’
Çocuk psikolojisinde oyunların önemli bir yer tuttuğunun altını çizen Duymak, “Kendi anadiliyle olan oyunları oynamadan büyüyen çocukların gelişimi ile oynayan çocuklar arasında çok fark var. Dijital ekranlar karşısında oyun oynayarak büyüyen çocuklar toplumdan kopuyor. Bu nedenle eski oyunlar bir bir yeniden gün yüzüne çıkarılmalı ve yok olmaları engellenmeli. Kürtler kendi oyunlarına sahip çıkmalı. Birca Belek Dil ve Kültür Derneği olarak biz bu çalışmayı başlattık herkes buna destek olmalı. Bu oyunlar ben çocukken oynadım, onlar hala beynimde. İkinci baskı hazır ancak bunun için maddi desteğe ihtiyacımız var. Eğer maddi destek bulursak ikinci baskıyı çıkaracağız ancak bulamazsak bir süre daha bekleyeceğiz. 19 yıldır çocuk oyunları, dengbêji, hikaye ve kasideler ile ilgili çalışmalar, araştırmalar yapıyorum. Her biri ile ilgili geleceğe arşiv olacak nitelikte eserler ortaya çıkardık. Bu eserler sahip çıkılması gerekiyor” şeklinde konuştu.