TİGRİS HABER - Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde özellikle Şanlıurfa hattında yasak olmasına rağmen ekimi sürdürülen mısır, su ve enerji kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Dicle Elektrik, tarımsal sulamada kaçak elektrik kullanımının 5 milyar kWh’ye ulaştığını, bunun hem ülke ekonomisini hem de stratejik yer altı su rezervlerini tehdit ettiğini açıkladı.
Tarımsal Sulamada 5 Milyar kWh Kaçak Elektrik
Şirket verilerine göre, hizmet verilen illerde tarımsal sulamada kullanılan yıllık 8,5 milyar kWh elektriğin yaklaşık 5 milyar kWh’si kaçak olarak tüketiliyor. Bu miktarın, Türkiye genelinde tarımsal sulamada kullanılan toplam elektriğin üçte birine denk geldiği belirtiliyor.
Kaçak elektrik kullanımının ülke ekonomisine yalnızca 2025 yılı için maliyetinin 15 milyar TL olduğu hesaplanıyor. Kaçak oranının en yüksek olduğu iller arasında Şanlıurfa ve Mardin başı çekerken, Şanlıurfa’nın Siverek ve Viranşehir ilçelerinde bazı bölgelerde oran yüzde 98’e kadar ulaşıyor.
900 Metre Derinlikten Su Çekiliyor
Yapılan saha gözlemlerine göre, özellikle Şanlıurfa’nın Harran ve Akçakale hattında 850–900 metre derinliğe ulaşan kuyulardan motopomplarla yer altı suyu çekiliyor. Bu işlemlerde yoğun biçimde kaçak elektrik kullanıldığı bildiriliyor.
Vahşi (salma) sulama yöntemiyle tarlalara verilen suyun önemli bir kısmı drenaj kanallarıyla toplanarak sınır hattından Türkiye dışına akıyor. Uzmanlar, suya en fazla ihtiyaç duyulan dönemde yer altı rezervlerinin kontrolsüz biçimde tüketilmesini “ülke kaynaklarının kaybı” olarak değerlendiriyor.
Ekimi Yasak Mısır ve Ekolojik Risk
Bölgede ekimi yasak olmasına rağmen ikinci ürün olarak dikilen mısırın, yüksek su tüketimi nedeniyle yer altı su seviyelerini hızla düşürdüğü ifade ediliyor. Aşırı sulama sonucu Harran Ovası’nda yaklaşık 15 metre derinliğinde obruklar oluştuğu gözlemleniyor.
Ayrıca yoğun sulama ve yanlış ürün tercihi nedeniyle toprakta çoraklaşma riskinin arttığı belirtiliyor.
“Bu Tablo Sürdürülemez”
Yaşar Arvas, yaptığı değerlendirmede tarımsal sulamanın büyük ölçüde eski usullerle ve salma sulama yöntemiyle yapıldığını belirterek şunları kaydetti:
“Hizmet bölgemizde tarımsal sulamada yoğun şekilde kaçak elektrik kullanılıyor. Yıllık 8,5 milyar kWh’lik tüketimin 5 milyar kWh’si kaçak. Bu durum kaliteli ve kesintisiz enerji arzını tehdit ediyor. Aynı zamanda ekolojik tahribatın boyutu her geçen gün büyüyor. Bölgenin tarımsal su sorunu acil şekilde çözülmeli.”
Enerji Arzı ve Su Güvenliği Tehlikede
Uzmanlara göre kaçak elektrikle yapılan kontrolsüz sulama, sadece enerji altyapısını zorlamakla kalmıyor; aynı zamanda yer altı su rezervlerinin geri dönülmez biçimde tükenmesine yol açıyor.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sürdürülebilir tarım politikaları, modern sulama sistemlerine geçiş ve kaçak elektrikle mücadele edilmemesi halinde hem enerji arz güvenliği hem de su kaynakları açısından daha ağır bir tabloyla karşılaşılabileceği uyarısı yapılıyor.