TİGRİS HABER - Raporda asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığı, yoksulluk sınırının ise yalnızca dörtte birine denk geldiği belirtilirken; vergi yükünün işçiler üzerinde yoğunlaştığı ve emeklilerin büyük bölümünün geçinebilmek için yeniden çalışmak zorunda kaldığı vurgulandı.
Asgari ücret “ortalama ücret” haline geldi
Rapora göre Türkiye, Avrupa’da asgari ücretin en yaygın olduğu ülkelerden biri olurken, bu durumun temel nedeni toplu iş sözleşmesi kapsamının daralması ve sendikasızlaşma olarak gösterildi.
2026 yılı itibarıyla net asgari ücretin daha yılın başında açlık sınırının altında kaldığı ifade edilen raporda, şu tespitlere yer verildi:
Asgari ücret, yoksulluk sınırının yaklaşık dörtte biri seviyesinde
Asgari ücretin kişi başına milli gelire oranı uzun vadede ciddi şekilde geriledi
Çalışanların önemli bir bölümü asgari ücret civarında gelir elde ediyor
Türkiye’de her 100 çalışandan 15’i asgari ücretin altında çalışıyor
Raporda ayrıca Türkiye’de asgari ücretlinin alım gücünün birçok Avrupa ülkesine kıyasla ciddi biçimde geride kaldığına dikkat çekildi.
Vergi yükü işçilerin üzerinde
DİSK-AR verilerine göre Türkiye’de vergi sistemi gelir eşitsizliğini derinleştiriyor. Raporda, dolaylı vergilerin artışı ve gelir vergisi dilimlerinin yetersiz güncellenmesi nedeniyle düşük gelirli kesimlerin daha fazla vergi yükü taşıdığı belirtildi.
Öne çıkan bulgular şöyle sıralandı:
İşçilerin vergi ve kesinti yükü yıl içinde yaklaşık %30 seviyesine çıkıyor
Ücretliler yılın yaklaşık üç ayını vergi ve kesintileri karşılamak için çalışıyor
Dolaylı vergilerin toplam içindeki payı %64’e yükselmiş durumda
İşçilerin vergi yükü sermaye kesiminin önüne geçmiş durumda
Raporda dikkat çeken bir diğer tespit ise ücretlilerin, şirketlere kıyasla daha fazla vergi ödediği yönündeki değerlendirme oldu.
Emeklilik sistemi: “çalışmadan yaşanamaz hale geldi”
Raporun emeklilik bölümünde ise emekli aylıklarının giderek eridiği ve yaşam standardının düştüğü vurgulandı.
Buna göre:
Ortalama emekli aylığının asgari ücrete oranı ciddi şekilde geriledi
Emekli aylıkları asgari ücretin altına düşmüş durumda
Her üç emekliden ikisi geçinebilmek için yeniden çalışmak zorunda kalıyor
Emeklilerin milli gelirden aldığı pay yıllar içinde azaldı
DİSK-AR, mevcut tabloyu “emeklilik hakkının fiilen zayıflaması” olarak değerlendiriyor.
Türkiye’de derinleşen geçim krizi
Rapora göre Türkiye’de ücret politikaları, vergi sistemi ve emeklilik yapısı birlikte değerlendirildiğinde, geniş toplum kesimlerinin giderek daha fazla ekonomik baskı altında kaldığı görülüyor.
DİSK-AR, mevcut ekonomik yapının işçileri ve emeklileri korumaktan uzaklaştığını, gelir dağılımındaki adaletsizliğin ise her geçen yıl arttığını belirtiyor.