Tarım ve Gıda Hayvancılık Bakanlığı’nın destekleme ve projeleri ile Diyarbakır’da özellikle Anadolu mandası üretimi geliştirme çabaları sonuç vermeye başladı. Diyarbakır kent genelinde 10 bine ulaşan manda sayısı, besi çiftliği kuran hayvancılık sektörünü de harekete geçirmiş. Şimdi Türkiye’nin 2. en büyük manda yetiştiriciliği Diyarbakır’da yapılıyor.
Köyden kente göç ile birlikte tarım ve hayvancılıkla uğraşan üreticilerde ciddi oranda azalma oluştu. Özellikle azalan büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ülkemizde ithal hayvan sonucunu doğurdu. Yerli üretim amacı ile yola çıkan Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın destekleme ve projeleri ile Diyarbakır’da özellikle Anadolu mandası üretimi geliştirme çabaları sonuç vermeye başladı.
Diyarbakır İli Damızlık Manda Yetiştiriciliği Birliği 2010 yılında kuruldu. Birliğin amacı; iyi bir ıslah çalışmasıyla bilinçli ve özenli yetiştiriciler ile sürdürülebilirliği sağlamak. Geçmişte hayvansal üretim kaynakları arasında önemli bir yeri olan, ancak gereken önem verilmediği için adeta yok olma noktasına gelen mandacılık Bakanlığın Diyarbakır’da Birlik üzerinden uyguladığı proje ve desteklemeler ile yeniden canlandırıldı. Anaç manda, malak, manda sütü, halk elinde manda ıslahına yönelik teşvikler ile üretici sayısı, manda ve malakların sayısı yükselişe geçti.
Kalsiyum zengini manda sütü
Manda sütü içerik bakımından çok zengin, yoğurdu antibiyotik gücünde. Diğer sütlerle karşılaştırıldığında yüzde 58 daha fazla kalsiyum , yüzde 40 daha fazla protein ve daha az kolesterol içeriyor.
Birliğin verdiği bilgilere göre manda, huysuz ve sert olmasına rağmen bakıcısına alışan bir hayvan. Mandanın bakım masrafları çok düşük olup ineğin yemediği selüloz oranı yüksek kaba yemleri yiyor. Veteriner ve ilaç masrafı da yok derecede. Hayvancılık ile uğraşan üreticiler kaba yem sıkıntısı çekilen ve mera zengini olmayan ülkemizde mandanın bakım kolaylığını da göz önüne bulundurmalı. Sağlıklı,organik ve ucuza mal olan kendi öz değerimiz Anadolu mandasından faydalanmalı.
Diyarbakır Damızlık Manda Yetiştiriciliği Birliği Başkanı Hüseyin Yılmaz, amaçlarının sağlıklı bir ıslah ile bilinçli yetiştiriciliği sürdürmek olduklarını kaydederek şunları aktardı: “Birliğimize bağlı olarak hayvan yetiştiriciliği yapan 454 çiftçimizde 2 bin 628 manda mevcut. Diyarbakır kent genelinde ise manda sayısı 10 bine ulaştı. Önümüzdeki yıllarda hükümetin teşvik destekleriyle bu sayıyı iki katına çıkartma gayretini göstereceğiz.”
Özel Haber:Ali VURANEL