İbrahim İnanç YILDIZ
TİGRİS HABER - 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı başlarken Eğitim-Sen Diyarbakır Şubesi Engelli Hakları ve Eşit Yaşam Meclisi, kentteki okullarda yaşanan erişilebilirlik sorunlarına dikkat çekmek amacıyla şube binasında basın açıklaması gerçekleştirdi. Meclis adına metni Leyla Aytek ve Cumali Kılıç okudu.
Saha gözlemlerine dayanan açıklamada; engelli öğrencilerin ve kamu çalışanlarının okullarda karşılaştığı fiziksel ve niteliksel engeller tek tek sıralanarak yetkililere acil çözüm çağrısında bulunuldu.
OKULLARDA STANDART DIŞI RAMPALAR VE ATIL ASANSÖRLER
Diyarbakır'daki birçok eğitim kurumunda fiziksel altyapının engelli bireyler için yetersiz olduğuna vurgu yapılan açıklamada, mevcut asansör ve rampaların kullanılamaz durumda olduğu belirtildi:
"Bazı okullarda hiç engelli rampası bulunmazken, mevcut rampaların bir bölümünün ise standartlara uygun olmadığı görülmektedir. Okullarda bulunan asansörlerin arızalı olduğu, bazı okullarda bakım ve onarım ödeneğinin beklenmesi nedeniyle asansörlerin uzun süre çalıştırılmadığı görülmektedir."
"ENGELLİ TUVALETLERİ DEPO OLARAK KULLANILMAMALIDIR"
Erişilebilirlik sorunlarının sadece binalarla sınırlı kalmadığı, hijyen ve kullanım alanlarında da ciddi hak ihlallerinin yaşandığı ifade edildi:
"Engelli tuvaletlerinin temizlik malzemeleri, çeşitli araç-gereçler ve okul ihtiyaçları için depo olarak kullanıldığı, bazı tuvaletlerin kilitlendiği veya öğrencilerin ve personelin kullanımına kapatıldığı ifade edilmektedir."
KAMUSAL ALANDA BAĞIMSIZ HAREKET HAKKI
Engelli kamu emekçilerinin çalışma ortamlarında yaşadığı zorluklara dikkat çekilerek, bağımsız yaşam hakkının ihlal edildiği altı çizildi:
"Engelli bir kamu emekçisinin, görev yaptığı kuruma girebilmek veya görev yaptığı kata çıkabilmek için sürekli başka bir çalışanın yardımına ihtiyaç duyması kabul edilemez."
EĞİTİM-SEN'DEN 8 MADDELİK ÇÖZÜM DEKLARASYONU
Açıklamada, yetkili kurumların acilen hayata geçirmesi gereken talepler şu şekilde sıralandı:
Tüm eğitim kurumlarında erişilebilirlik denetimi yapılmalıdır. Her okul için rampa, asansör,
tuvalet, sınıf, koridor, giriş-çıkış ve ortak kullanım alanlarını kapsayan ayrıntılı bir erişilebilirlik
envanteri hazırlanmalıdır.
Engelli rampaları erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmelidir. Rampaların eğimi,
genişliği, yüzeyi, korkulukları, güvenliği ve kullanım koşulları denetlenmelidir.
Engelli asansörleri sürekli çalışır durumda tutulmalıdır. Arızaların giderilmesi için ödenek
beklenerek aylarca sorun yaşanmasının önüne geçilmeli, hızlı müdahale sistemi oluşturulmalıdır.
Çalışır durumdaki asansörlerin kullanımının önündeki engeller kaldırılmalıdır. Asansörlerin
anahtarının başka bir birimde tutulması veya öğrencinin sürekli görevli aramak zorunda bırakılması kabul edilmemelidir. Her okulda erişilebilir ve kullanılabilir engelli WC'si bulunmalıdır. Engelli tuvaletleri hiçbir şekilde depo veya başka bir amaçla kullanılmamalıdır.
Engelli öğrenciler, veliler ve engelli çalışanlar sürece dahil edilmelidir. Erişilebilirlik çalışmaları
masa başında değil, engelli bireylerin deneyimleri dikkate alınarak yürütülmelidir.
Okul bazında kamuoyuna açık çözüm takvimi oluşturulmalıdır. Her eksiklik için sorumlu kurum, yapılacak iş ve tamamlanma tarihi belirlenmelidir.
Erişilebilirlik denetimleri düzenli hale getirilmelidir. Asansör, rampa ve engelli WC'lerinin kullanılabilirliği her eğitim öğretim yılında yeniden denetlenmelidir.
"AYRICALIK DEĞİL, İNSAN ONURUNUN GEREĞİ"
Metnin sonunda erişilebilirliğin bir bağış veya lütuf olarak görülemeyeceği vurgulandı:
"Bir rampanın yapılması, bir asansörün kurulması veya bir engelli WC'sinin inşa edilmesi kurumların engelli bireylere yaptığı bir iyilik değildir. Bunların tamamı eşit yurttaşlığın, eğitim hakkının, çalışma hakkının ve insan onurunun gereğidir."