Ramazan YAVUZ-ÖZEL
TİGRİS HABER - 1991 yılında Sovyetler Birliğinin yıkılışı sırasında Moskova’da bulunan, 1992 -95 yıları arasında Moskova daha sonra Pariste bağımsız gazeteci ve araştırmacı olarak faaliyet yürüten Seyit Tuğul’unRusya Federasyonunda kaldığı dönem, Federasyonu oluşturan halklar ve ikinci Dünya savaşı arifesi ve savaş sonrası Stalinist rejim tarafından bir bütün olarak sürgün edilen halkları konu alan, ilk baskısı Chiviyazıları yayınevi tarafından 2001 yılında yayınlanan “SÜRGÜN-Rusya’da Cezalandırılan Halklar”isimli kitabın genişletilmiş hali NAS yayınlarından çıkarak tekrar okurlarıyla buluştu.
KAYNAK NİTELİĞİNDE
2021’de Nas yayınlarından çıkan “Öteki PUTİN- Kim bu zat ?ne istiyor” ile yine Nas yayınlarından 2023 yılında çıkan “RUSYA’NIN KOLONYAL SAVAŞI-Rusyanın mezar kazıcısı Putin, Ukraynayı Dirilten Zelenskiy” isimli kitapları da bulunan Seyit Tuğul’un genişletilerek tekrar yayınlanan “SÜRGÜN-Rusya’da Cezalandırılan Halklar” isimli kitabı tarihsel hafıza açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyor. “SÜRGÜN-Rusya’da Cezalandırılan Halklar” isimli genişletilmiş yeni kitapta Seyit Tuğul, Çarlık döneminden Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dönemine uzanan sürgün edilen halkların yaşadığı dramı derinlemesine analiz ediyor ve bu süreçte yaşanan sürgün bilançosu, kronolojisi, sürgün haritası vehikayelerini okuyucunun ilgisine sunuyor.
SÜRGÜN EDİLENERİN YAŞ ORTALAMASI…
Kitabın ‘Sürgün genel bilançosu’ bölümünde 1946 yılı Sovyet belgelerine göre 1927’de başlayıp Stalin’in ölümüne kadarki sürede 3 milyona yakın kişinin sürgün edildiği, sürgün edilenlerin 655 bin 674’ü erkek, 829 bin 84’ü kadın, 979 bin 182’si ise 16 yaştan küçük çocuk olmak üzere toplam 2 milyon 463 bin 940 kişiyi bulduğu belirtiliyor.
Kitapta “bu rakama ikinci Dünya savaş sırası ve sonrası sürgün edilen 16 bin Polonyalı, 172 bin Koreli, 85 bin Ukraynalı, 138 bin Baltıklı (Estonya, Litvanya ve Letonya), 138 bin Kırımlı Rum, Ermeni, Karayim, Yunan ve 10 bin Moldovyalı ve binlerce Yahudi ve Finli sürgünü ise resmi belgelerde hep unutulur. Bu rakamlara, sayıları 10 milyonları bulan ve çalışma kampları Gulag’lara sürülen rejim muhalifleri dahil değildir” bilgileri yer alıyor.
SÜRGÜN BİLANÇOSU VE HARİTASI
Sürgünleri “Özel İstihdam” olarak isimlendiren, Sovyet otoritesi, Kasım 1946 yılı Sovyetler Birliği Devlet Güvenlik Kurumu resmi rakamlarında ise Sürgün edilen halklar ve sayıları şu şekilde veriliyor:
“774.174 Sovyet Almanı, 577.121 Kulak (SSCB’de mülk sahibi her milletten), 400.478 Çeçen/İnguş, 193.959 Kırımlı Tatar, Rum, Ermeni, Bulgar, 121.459 Savaş Tutsakı Alman, 95.386 Vlasovcu(Savaşta Nazi saflarında yer alan), 84 bin.402 Ahıska, Kürt ve Hemşin, 81.673 Kalmuk, 60.130 Karaçay, 31.817 Balkar”
NERELERE SÜRGÜN EDİLDİLER ?
Aynı Resmi belgede nereye kaç kişi gönderildiği ise şöyle sıralanıyor.
“Kazakistana 890.698, Özbekistana 179.992, Kırgızistana 120.858, Kemerova bölgesine 129.423, Molotov(Perm) bölgesine 115.436, Sverdlovsk bölgesine 113.746, Krasnoyarsk bölgesine 112.316, Novosibirsk bölgesine 92.968, Tomsk bölgesine 83.276, Tümen bölgesine 56.611, Çelyabinsk bölgesine 51.865, Omsk bölgesine 44.767, Altay bölgesine 44.767”
SÜRGÜN YOLCULUĞUNDA 394 BİN KİŞİYE NE OLDU?..
Kitabında Rusya’da halkların nereden nereye sürgün edildiğiyle ilgili bir harita da yayınlayan yazar Seyit Tuğul, sürgün edilenlerin sayıları ve sürgüne gönderildikleri yerlere ulaşanların sayılarını da karşılaştırarak, yaklaşık 400 bin kişinin kayıp olduğuna dikkati çekiyor. Seyit Tuğul, bu yaklaşık 400 bin kişilik kayıpla ilgili şu bilgileri veriyor:
“Bu resmi verilere göre sürgün edilenlerin, sürgüne çıkış toplam sayısı 2 milyon 421 bin 599 kişi verilirken, sürgünlerin vardıkları bölgelerdeki rakamın toplamı ise 2 milyon 27 bin 337 olarak verilmekte. Bu iki rakam arasında 394 bin 262 kişilik bir eksiklik bulunmakta. Ne oldu bu kadar insana ? Bizim bilmediğimiz veya resmi otoritenin söylemek istemediği gizli bir bölgeye mi gönderildiler ? rapora yanlış mı yazdılar ? Yoksa bir Troçkist sabotajcı belgelere müdahale mi etti? Hayır ne o ne o.. Sovyetler üzerine çalışan hemen hemen tüm tarihçi, araştırman ve gazetecinin bu konuda tek görüşü bulunmakta. 400 bine yakın insan bu insanlık dışı şartlarda aç susuz yük vagonlarında haftalarca süren yolculuk sırasında yaşamını kaybetmiştir/ölmüştür. Öldürül-müştür” diyor.
‘KORKUNÇ İVAN” İLE BAŞLADI..
Kitabının arka kapağında sürgünlerin tarihi, nedenleri ve kapsadığı halklarla ilgili bilgi veren Seyit Tuğul, Rusya’da kaçırmak, göçtürmek, sürmek, boşalan alanlara Rus nüfusu enjekte etmek, Vladimir Putin’in 2022’de Ukrayna istilası ile başlamadığını belirterek, “1550’de Korkunç İvan’la başlayan ve tüm Çarlar döneminde devletin doktrini halini alan bu politikadan, Rusların ayak bastığı her toprak parçasında yaşayan her halk katliamı, göçü, sürgünü ve boşalan topraklarına Rus nüfusunun yerleştirilmesini yaşamaktan kurtulamamıştır. Bu sürgünlerin en acımasızı, en sistemlisi ve en kapsamlısı ise ikinci Dünya savaşı öncesi, savaş sırası ve sonrasında, kendisine Sosyalist diyen Stalinist rejim tarafından yapılmıştır. Stalinist rejimin kendisi 1939 Ağustosunda Alman Nazilerle dostluk ve saldırmazlık paktı anlaşması yapmasına rağmen, ne tuhaftır ki, Tatarların, Çeçenlerin, Karaçayların, Kalmukların, Kürtlerin ve Ahıskaların Nazilerle işbirliğini yaptıklarını ileri sürmüştür. Gerçekten işbirlikçi kimdi? Stalin ve rejim elemanları mı? Yoksa bir bütün olarak sürgünle cezalandırılan halklar mıydı?..”
SEYİT TUĞUL KİMDİR ?
Seyit Tuğul: 1960 yılında Kayseri - Develi Pusatlı da dünyaya gelir. İlk öğrenimini Pusatlı da yapan S. Tuğul, orta ve lise eğitimine 1970’li yıllarda Develide devam eder. Siyasi kargaşa ve olayların yoğun olduğu dönem Develiyi terk etmek zorunda kalır. Daha sonra eğitimini yarıda kesmek zorunda kalır. 1980 sonlarında yurt dışına çıkar. 1991 yılında Sovyetler Birliğinin yıkılışı sırasında Moskova’da bulunur. 1992 -95 yıları arasında Moskova daha sonra Pariste bağımsız gazeteci ve araştırmacı olarak faaliyet yürütür. Rusya Federasyonunda kaldığı dönem, Federasyonu oluşturan halklar ve II. Dünya Şavaşı arifesi ve savaş sonrası Stalinist rejim tarafından bir bütün olarak sürgün edilen halklar üzerine çalışır. Bu konuda sürgün edilen halkları anlatan kitabının ilk baskısı Chivi yazıları yayınevi tarafından 2001 yılında yayınlanır.
Bir dönem Fransa’da bağımsız gazeteci ve araştırman olarak faliyet yürüten S. Tuğul 2006-2014 yılları arası tekrar Moskova’ya döner. Yazar bu dönem çalışmalarını Rusya Federasyonunu oluşturan Otonom Cumhuriyetler üzerine yoğunlaştırır. Bu konudaki çalışması 2011 yılında Nas Ajans yayınevi tarafından yayınlanır. Daha sonra Vladimir Putin biyografisi üzerinden Rusya’yı anlatmaya yoğunlaşan yazar, küresel Covid (2019-2021) salgını nedeniyle gecikmeli olarak Nas Ajans yayınlarından “Öteki Putin” isimli çalışması kitab olarak 2021 de yayınlanır. Eski Sovyetler Birliği coğrafyasına yoğun ilgi gösteren S. Tuğul, Vladimir Putinin emperyal arzularına yenik düşerek Ukraynayı 24 Şubat 2022’de istila etmeye kalkışması üzerine Rusya - Ukrayna savaşını anlatan çalışmasını 2023 de yine Nas Ajans yayınlarından “Rusya’nın Kolonyal Savaşı” ismiyle yayınlatır. Ukrayna savaşı sırasında Bir milyon 500 bin Ukraynalı çocuğun Rusya’ya kaçırılması üzerine, Rus devletindeki azınlık halklara yönelik sürme, yerinden etme, azınlıkları kendi topraklarında azınlık durumunda tutmak için Rus nüfusu transfer etmek politikasını işgal ettiği Ukrayna topraklarında hayata geçirmeye çalışması, yazarın ilk çalışması olan “Sürgün” kitabına genişletilmiş yayın yapma gündemi vermesi üzerine yazarın Sürgün edilen halklar çalışması ikinci (geniş) baskı olarak Rusya’da Cezalandırılan Halklar ismiyle şubat 2026 da yayınlanır. Seyit Tuğul çalışmalarına Fransa’da devam etmekte.”