TİGRİS HABER - ABD genelinde 443 farklı meslek grubundan hayatını kaybeden 8 milyon 972 bin 221 kişinin verilerini analiz eden uzmanlar, mesleki alışkanlıkların beyin sağlığı üzerindeki dramatik etkisini gözler önüne serdi.
En düşük risk taksi ve ambulans şoförlerinde
Araştırma sonuçlarına göre, toplum genelinde Alzheimer kaynaklı ölüm oranı ortalama %3,88 iken, bu rakam bazı mesleklerde şaşırtıcı seviyelere geriliyor. Listenin en güvenli tarafında ise her gün şehrin labirent gibi sokaklarında yolunu bulmaya çalışan şoförler yer alıyor:
- Ambulans Şoförleri: %0,74 (En düşük risk grubu)
- Taksi Şoförleri: %1,03
Buna karşın, benzer bir işi yapıyormuş gibi görünen ancak sabit rotada ilerleyen otobüs şoförlerinde bu oran %3,11’e çıkıyor. En dikkat çekici veri ise uçuş rotaları büyük oranda otopilot kontrolünde olan uçak pilotlarında görüldü; pilotlarda Alzheimer riski %4,57 ile genel ortalamanın bile üzerine çıktı.
Sır 'Hipokampüs'te gizli: hazır yemek mi, sıfırdan pişirmek mi?
Nöroloji uzmanları, bu farkın temel nedenini beynin hipokampüs bölgesine bağlıyor. Alzheimer hastalığının ilk saldırdığı yer olan hipokampüs, aynı zamanda yön bulma ve mekânsal hafızadan sorumlu merkezdir.
Bilim insanları durumu bir benzetmeyle açıklıyor: Otobüs şoförleri her gün aynı yoldan giderek "hazır yemeği ısıtırken", taksi ve ambulans şoförleri trafiğe, kestirme yollara ve anlık değişen durumlara göre zihinlerinde sürekli yeni haritalar oluşturuyor; yani "yemeği her seferinde sıfırdan pişiriyorlar". Bu sürekli zihinsel efor, hipokampüsü diri tutarak nörolojik bir kalkan oluşturuyor.
Dijital navigasyon çağı beynimizi tembelleştiriyor mu?
Araştırmanın en kritik uyarılarından biri ise teknoloji kullanımıyla ilgili. İncelenen veriler, büyük oranda navigasyon cihazları yaygınlaşmadan önce mesleğini icra etmiş "eski toprak" şoförlere ait.
Uzmanlar, günümüzde her sokağı dijital bir sese emanet eden, zihinsel harita oluşturma zahmetine girmeyen yeni nesil şoförlerin aynı korumadan faydalanamayabileceği konusunda endişeli. GPS bağımlılığı, beynin navigasyon yeteneğini körelterek bilişsel rezervlerin dolmasını engelleyebilir.