TİGRİS HABER - Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği konusu çoğu zaman yalnızca şantiyeler ve ağır sanayi alanlarıyla ilişkilendiriliyor. Ancak uzmanlara göre iş güvenliği, günümüzde çok daha geniş bir alanı kapsıyor.
İş güvenliği bilirkişisi ve Jeoloji Yüksek Mühendisi Kübra Türe, Türkiye’de yaşanan iş kazalarının önemli bir bölümünün aslında önlenebilir olduğuna dikkat çekti. Türe’ye göre iş kazalarının temel nedenlerinden biri mevzuat eksikliği değil, mevcut kuralların sahada yeterince uygulanmaması.
İş güvenliği artık her işyerinin konusu
Kübra Türe, iş sağlığı ve güvenliğinin yalnızca inşaat sahaları ya da ağır sanayi ile sınırlı olmadığını vurguladı. Ofisler, hastaneler, eğitim kurumları ve küçük işletmeler de iş güvenliği kapsamına giriyor.
Türe’ye göre çalışan bulunan her ortamda risklerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. İş güvenliğinin temel amacının çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak olduğunu belirten Türe, risk değerlendirmesi yapılmayan işyerlerinde kazaların kaçınılmaz hale gelebildiğini ifade etti.
İş kazaları neden hâlâ büyük bir sorun?
Türkiye’de iş kazalarının hâlâ önemli bir sorun olmaya devam ettiğini belirten Türe, bunun birden fazla nedeni bulunduğunu söyledi.
Bazı işyerlerinde iş güvenliğinin hâlâ üretim sürecinden ayrı bir konu gibi görüldüğünü belirten Türe, güvenlik uygulamalarının zaman zaman maliyet unsuru olarak değerlendirildiğini ifade etti. Oysa iş güvenliğinin sürdürülebilir üretimin temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çeken Türe, güvenlik kültürünün her işyerinde aynı düzeyde yerleşmemiş olmasının da kazalara zemin hazırladığını dile getirdi.
İş kazalarının büyük bölümü ihmalden kaynaklanıyor
Sahadaki deneyimlere göre iş kazalarının önemli bir kısmının ihmallerden kaynaklandığını belirten Kübra Türe, bazı işyerlerinde hâlâ eski teknolojilerin kullanıldığını söyledi.
Makine ve ekipmanların periyodik kontrollerinin yapılmaması, daha güvenli teknolojilerle yenilenmemesi, gerekli tecrübeye sahip olmayan çalışanların riskli işlerde görevlendirilmesi gibi hataların kazalara yol açabildiğini ifade eden Türe, özellikle elektrik işleri gibi uzmanlık gerektiren alanlarda eğitimli personelin çalıştırılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Türe ayrıca risk değerlendirmelerinin yapılmaması, çalışanlara yeterli eğitim verilmemesi ve kişisel koruyucu ekipmanların kullanılmaması gibi ihmallerin de kazaların başlıca nedenleri arasında yer aldığını belirtti.
Bilirkişi dosyalarında en sık görülen eksikler
Bilirkişilik dosyalarında en sık karşılaşılan sorunlardan birinin iş güvenliği kültürünün işletmelerde yeterince yerleşmemiş olması olduğunu söyleyen Türe, iş güvenliği eğitimlerinin düzenli verilmemesi veya kayıt altına alınmamasının da önemli bir eksiklik olduğunu dile getirdi.
Bunun yanında kazaya neden olabilecek makine ve ekipmanlarda gerekli önlemlerin alınmaması, kişisel koruyucu ekipmanların sağlanmaması ya da kullanımının denetlenmemesi de sık karşılaşılan sorunlar arasında yer alıyor.
Türe’ye göre bazı durumlarda belgelerde her şey eksiksiz görünse bile sahadaki uygulamalar aynı şekilde yürütülmeyebiliyor.
Kurallar var ancak sahada her zaman uygulanmıyor
Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği konusunda kapsamlı bir mevzuat bulunduğunu belirten Kübra Türe, asıl önemli olanın bu kuralların sahada ne ölçüde uygulandığı olduğunu söyledi.
Türe, iş güvenliği uygulamalarının yalnızca kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurgulayarak, iş güvenliğinin günlük iş süreçlerinin doğal bir parçası haline gelmesinin önemine dikkat çekti.
“İş güvenliği maliyet değil, hayat meselesi”
İş güvenliği kültürünün oluşmasında en önemli unsurun farkındalık ve eğitim olduğunu belirten Türe, işverenlerin ve çalışanların iş güvenliğini yalnızca bir prosedür olarak değil, insan hayatını koruyan bir sorumluluk olarak görmesi gerektiğini ifade etti.
Güvenli çalışma alışkanlıklarının iş yaşamının bir parçası haline gelmesinin iş kazalarının önemli ölçüde azalmasını sağlayabileceğini dile getirdi.
Çalışanlar kendilerini nasıl koruyabilir?
Çalışanların iş güvenliği eğitimlerini ciddiye almasının büyük önem taşıdığını belirten Kübra Türe, kişisel koruyucu ekipmanların doğru kullanılmasının ve riskli durumların yetkililere bildirilmesinin kazaların önlenmesinde önemli rol oynadığını söyledi.
Türe’ye göre iş güvenliği çalışmalarının etkili olabilmesi için işverenlerin, çalışanların ve teknik ekiplerin sürece aktif şekilde dahil olması gerekiyor.
Konuk: İş Güvenliği Bilirkişisi, Jeoloji Yüksek Mühendisi Kübra Türe