TİGRİS HABER - Son olarak bir istinaf mahkemesi, mesai saatleri dışında işverenden WhatsApp üzerinden gelen iş talimatlarının “fazla mesai” kapsamında değerlendirilebileceğine hükmetti.
Dijital mesai tartışması derinleşiyor
Uzaktan çalışma ve hibrit sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte yalnızca WhatsApp değil; Microsoft Teams görevleri, gece saatlerinde gönderilen e-postalar ve anlık bildirimler de iş davalarının merkezine yerleşti.
Hukuk çevrelerine göre, dijital iletişim araçları üzerinden verilen iş talimatları artık yalnızca “mesajlaşma” olarak değil, çalışma süresinin bir parçası olarak değerlendirilebiliyor.
Mahkemeden dikkat çeken değerlendirme
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin yakın tarihli kararında, mesai saatleri dışında WhatsApp üzerinden gönderilen ve iş emri niteliği taşıyan mesajların çalışma süresi içinde kabul edilebileceği belirtildi.
Kararda, işçiye sürekli görev verilmesi, mesai sonrası dönüş beklentisi ve iş baskısının devam etmesi gibi unsurların fazla çalışma tespitinde belirleyici olduğu vurgulandı. Bu kapsamda işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğine hükmedildiği aktarıldı.
Dijital kayıtlar artık delil sayılıyor
İş hukukçularına göre, dijital iletişim kayıtları artık mahkemelerde önemli delil niteliği taşıyor. WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, e-posta trafiği ve sistem giriş-çıkış logları, fazla mesai davalarında giderek daha sık kullanılıyor.
Özellikle işverenin düzenli şekilde mesai dışı görev vermesi ve çalışandan anlık geri dönüş beklemesi, işçinin fazla mesai iddiasını güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.
45 saat sınırı ve fazla mesai ücreti
4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul ediliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saatlik ücretin yüzde 50 artırımlı şekilde ödenmesi gerekiyor.
Yargıtay’ın son dönem kararlarında da dijital iletişim kayıtları, fiili çalışma düzeni ve işveren talimatlarının fazla mesai tespitinde kritik rol oynadığına dikkat çekiliyor.
“Sürekli ulaşılabilir çalışan” modeli tartışılıyor
Uzmanlara göre uzaktan çalışma modelinin en önemli sorunlarından biri, mesai kavramının giderek belirsizleşmesi. Birçok çalışan, mesai saatleri dışında da mesajlara yanıt vermek zorunda kaldığını, hafta sonu iş takibinin sürdüğünü ve sürekli çevrimiçi kalma baskısı yaşadığını ifade ediyor.
Bu durumun iş-özel yaşam dengesini bozduğu, tükenmişlik sendromunu artırdığı ve psikolojik baskıyı yükselttiği belirtiliyor.
Avrupa’da “bağlantıyı kesme hakkı” gündemde
Avrupa’nın bazı ülkelerinde uygulanan “right to disconnect” (bağlantıyı kesme hakkı) modeli de Türkiye’de tartışılmaya başlandı. Bu sistem, çalışanların mesai saatleri dışında iş mesajlarına ve aramalarına yanıt verme zorunluluğunu sınırlandırmayı hedefliyor. (Haber Merkezi)