Şaban YILMAZ-Özel Haber
TİGRİS HABER - Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, hükümetin yanlış tarım politikaları nedeniyle çiftçinin her geçen gün daha da zor duruma düştüğünü belirterek, adeta isyan etti. İskenderoğlu, “Kuraklık, artan maliyetler ve geciken destekler nedeniyle çiftçi ağır bir krizle karşı karşıya. 1,3 katrilyon liralık borçla üretici ayakta kalamaz” dedi.
Kuraklık çiftçiyi vurdu
Tigris Haber’e konuşan Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, son yıllarda yaşanan kuraklığın tarım sektörünü derinden sarstığını söyledi.
Bu yılki yağışların çiftçinin yüzünü güldürdüğünü ve barajların dolmasıyla bölgede umutların bir nebzede olsa arttığını anlatan İskenderoğlu, ancak 2022’den bu yana etkisini artıran kuraklığın özellikle 2025 yılında zirve yaptığını, Türkiye genelinde 65 ilde ciddi kuraklık yaşandığını hatırlatarak, “Bu süreçte çiftçinin hem üretim gücü hem de alım gücü ciddi şekilde düştü” diye konuştu.
“Borç 1,3 katrilyon lirayı geçti”
Çiftçilerin borç yükünün her geçen gün arttığını vurgulayan İskenderoğlu, tabloyu şu sözlerle özetledi:
“Çiftçinin Tarım Kredi Kooperatifleri’ne, bankalara ve piyasaya olan toplam borcu 1 katrilyon 300 milyar lirayı aşmış durumda. Bu borçla üretim sürdürülemez.”
İskenderoğlu, borçların faizsiz şekilde yeniden yapılandırılması ve ana paranın hasat dönemlerine göre 4-5 yıla bölünmesi gerektiğini ifade etti.
Yağışlar umut oldu, risk sürüyor
2026 yılında artan yağışların kuraklık sonrası bir nebze rahatlama sağladığını belirten İskenderoğlu, yeraltı su kaynaklarının ve barajların yeniden dolmaya başladığını söyledi.
Ancak aşırı yağışların da bazı ürünlerde zarara yol açtığını vurgulayan İskenderoğlu, özellikle mercimek üreticisinin bu yıl zor durumda olduğunu dile getirdi.
Girdi maliyetleri katlandı
Tarımda maliyet artışlarının üreticiyi zorlama noktasına getirdiğini belirten İskenderoğlu, son dönemdeki fiyat artışlarını şöyle sıraladı:
- Üre gübresi: 23 TL’den 35 TL’ye
- Mazot: 50 TL’den 70-80 TL’ye
- Tarım ilacı: 2 bin TL’den 4 bin 500 TL’ye
“Son iki ayda yüzde 40-50’ye varan artışlar var. Bu şartlarda çiftçinin ayakta kalması çok zor” şeklinde konuştu.
“Destekler geç geliyor, eriyip gidiyor”
Çiftçilere verilen desteklerin zamanında ödenmediğini vurgulayan İskenderoğlu, en büyük sorunun bu olduğunu söyledi:
“2025’in desteğini 2026’da, 2026’nın desteğini 2027’de alıyoruz. O zamana kadar enflasyon destekleri eritiyor. Çiftçi destekten fayda göremiyor.”
Tohum desteklerinin bile ekimden aylar sonra ödendiğini belirten İskenderoğlu, desteklerin üretim dönemine göre verilmesi gerektiğini ifade etti.
“Yasa var ama uygulanmıyor”
2006 yılında çıkarılan yasaya göre tarıma bütçenin yüzde 1’i oranında destek verilmesi gerektiğini hatırlatan İskenderoğlu, mevcut rakamların bunun çok altında kaldığını söyledi:
“Bugün çiftçiye verilen toplam destek 168 milyar lira. Oysa bu rakamın 700-800 milyar lira olması gerekiyor.”
“Çiftçi üvey evlat muamelesi görüyor”
Toplumun tüm kesimlerine enflasyon farkı verildiğini ancak çiftçinin bu kapsamda değerlendirilmediğini belirten İskenderoğlu, “Çiftçi adeta üvey evlat muamelesi görüyor” dedi.
“Tarımda kriz kapıda”
İskenderoğlu, mevcut gidişatın sürdürülebilir olmadığını belirterek yetkililere çağrıda bulundu:
“Çiftçinin borcu katlanarak büyüyor. Bu şekilde devam ederse tarımda ciddi bir kriz kaçınılmaz. Acil bir eylem planı hazırlanmalı.”