TİGRİS HABER - Raporda, artışın temel nedenleri arasında devam eden bölgesel çatışmalar, jeopolitik gerilimler ve ülkelerin savunma kapasitelerini güçlendirme çabaları öne çıktı.
ABD, Çin ve Rusya ilk sırada
Küresel harcamaların büyük bölümünü üç ülke sırtladı. Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Rusya toplamda 1,48 trilyon dolarlık askeri bütçeyle dünya harcamalarının yarısından fazlasını oluşturdu.
ABD’nin harcamaları 2025’te yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara geriledi. Bu düşüşte, önceki yılların aksine Ukrayna’ya yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması etkili oldu. Ancak bu gerilemenin geçici olduğu belirtiliyor. ABD Kongresi’nin 2026 için 1 trilyon doların üzerinde savunma bütçesini kabul ettiği, önümüzdeki yıllarda ise harcamaların daha da artabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa harcamalardaki artışın merkezinde
Rapora göre küresel artışın ana motoru Avrupa oldu. Rusya ve Ukrayna başta olmak üzere bölgedeki toplam harcamalar yüzde 14 artarak 864 milyar dolara yükseldi.
Rusya’nın askeri harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara çıkarken, bu rakam ülkenin GSYH’sinin yüzde 7,5’ine ulaştı. Ukrayna ise savunma bütçesini yüzde 20 artırarak 84,1 milyar dolara yükseltti. Bu tutar, ülke ekonomisinin yaklaşık yüzde 40’ına denk geldi.
Asya-Pasifik’te hızlanan yükseliş
Asya-Pasifik bölgesinde askeri harcamalar 681 milyar dolara çıkarak yüzde 8,5’lik artış kaydetti. Bu oran, 2009’dan bu yana en hızlı yükseliş olarak dikkat çekti.
Bölgenin en büyük harcayıcısı olan Çin, son 30 yıldır sürdürdüğü artış trendini devam ettirerek 2025’te yaklaşık 336 milyar dolarlık savunma bütçesine ulaştı.
Orta Doğu’da sınırlı artış
Orta Doğu genelinde askeri harcamalar 218 milyar dolar seviyesine yükselirken artış oranı yüzde 0,1 ile sınırlı kaldı.
İsrail’in harcamaları yüzde 4,9 düşüşle 48,3 milyar dolara geriledi. Bu gerilemede, 2025 başında Gazze’de sağlanan ateşkesin etkili olduğu değerlendiriliyor. Ancak ülkenin harcamaları hâlâ 2022 seviyesinin oldukça üzerinde.
Türkiye’de artış sürüyor
Türkiye’nin askeri harcamaları 2025 yılında yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı. Bu artışta Irak, Suriye ve Somali’de yürütülen operasyonların etkili olduğu ifade edildi.
İran’da düşüş dikkat çekti
İran ise savaş harcamalarını üst üste ikinci yılda da azalttı. 2025’te yüzde 5,6 düşüşle 7,4 milyar dolara gerileyen harcamalarda, yüksek enflasyonun belirleyici olduğu belirtildi. Buna karşın nominal bazda artış yaşandığı vurgulandı.
Küresel tablo: Silahlanma eğilimi güçleniyor
SIPRI raporu, dünya genelinde savunma harcamalarının kalıcı bir yükseliş trendine girdiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre, büyük güç rekabeti ve bölgesel krizler sürdükçe askeri bütçelerdeki artışın önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor. (Haber Merkezi)