TİGRİS HABER - AK Partililer süreçle ilgili bu yasama yılı sonuna kadar müstakil ve geçici bir yasa hazırlanacağı ifade ediyor. Terör örgütü kuran, yöneten ve üye olanlara verilen cezalara ilişkin TCK’nin 314. maddesiyle ilgili nasıl bir düzenleme yapılacağı tartışmaları sürerken, PKK dışında diğer terör örgütlerinin varlığını sürdürdüğü gerekçesiyle bu maddenin tamamen kaldırılmacağı belirtiliyor. DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, “Artık çatışma dönemi sona eriyor, silahlar susuyor; artık siyaset, demokratik siyaset alanında yol alacaksa o zaman geçmişin Ceza Kanunu’ndaki yaklaşımıyla değil, bu barış döneminin yaklaşımıyla, müzakereci bir yaklaşımla ele alınmalı” dedi.
TBMM’de, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu grup koordinatörlerinin TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile gelecek hafta toplanması bekleniyor. AK Partililer süreçle ilgili bu yasama yılı sonuna kadar müstakil ve geçici bir yasa hazırlanacağı ifade ediyor. Terör örgütü kuran, yöneten ve üye olanlara verilen cezalara ilişkin TCK’nin 314. maddesiyle ilgili nasıl bir düzenleme yapılacağı tartışmaları sürerken, PKK dışında diğer terör örgütlerinin varlığını sürdürdüğü gerekçesiyle bu maddenin tamamen kaldırılmacağı belirtiliyor. DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, “Artık çatışma dönemi sona eriyor, silahlar susuyor; artık siyaset, demokratik siyaset alanında yol alacaksa o zaman geçmişin Ceza Kanunu’ndaki yaklaşımıyla değil, bu barış döneminin yaklaşımıyla, müzakereci bir yaklaşımla ele alınmalı” dedi.
Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun ortak raporunda öngörülen yasal düzenlemelerle ilgili çalışmaların Ramazan Bayramı sonrası başlayacağı açıklanmıştı ancak hem TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un bu haftaki Hırvatistan ve Romanya’ya resmi ziyaretleri hem de Kurtulmuş ile toplantıya katılacak grup koordinatörleri AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ve DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit'in bu hafta Genel Kurul nöbetçileri olmaları nedeniyle, toplantının gelecek hafta yapılması planlanıyor. Toplantıda partilerin süreçle ilgili yapılacak düzenlemeler konusunda önerilerinin alınarak, yol haritası oluşturulması öngörülüyor.
AK Partili bir yetkili, süreçle ilgili gazetecilerle sohbet ederken, yasal düzenlemeler için “kritik eşik” olarak belirlenen “PKK’nin silah bıraktığının sahada teyit ve tespitiyle ilgili herhangi bir gelişme olup olmadığı” konusunda “Bölgedeki savaş maalesef bazı şeyleri geciktiriyor” karşılığını verdi.
“Bu süreçle ilgili bir kanun teklifi mi gelecek yoksa paketler halinde teklifler mi sunulacak?” sorusuna yetkili, Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun ortak raporuna işaret ederek “Müstakil ve geçici bir kanun ortaya çıkacak. Sonradan yapılacak farklı kanunlar bu müstakil ve geçici kanuna atıflar yapacak” dedi.
“Bizim bu mücadelemizi sıkıntıya sevk edecek genel düzenleyici işlem olmaz”
Yapılacak düzenlemelerin çerçevesine ilişkin görüşlerini anlatan yetkili, Türkiye’nin bulunduğu bölge nedeniyle terör tehlikesinin devam ettiğini vurguladı. AK Partili yetkili şöyle konuştu:
“Bizim terörle mücadelemiz devam ediyor. Türkiye'nin bulunduğu jeopolitik özelliği gereği DAEŞ, FETÖ, DHKP-C, diğer sol aşırı radikal farklı grupların tehdidi altında, bu vekalet savaşları içinde. Bizim bu mücadelemizi sıkıntıya sevk edecek genel düzenleyici işlem olmaz. Terörle Mücadele Kanunu’na müdahale etmem. Niye müdahale edeyim? Terör belası devam ediyor. Terörle Mücadele Kanunu kapsamında 314 TCK'ye müdahale edilmesin.
Onlar da diyor ki ‘infaz düzenlemesinde bizi istisna edin’. Bizim müstakil ve geçici bir kanun düzenleyerek maddi bir gerçek, hukuki tanımlama yapmamız lazım. Geçmiş dönem içerisinde terör örgütü varlığı kurucusunun, yöneticilerinin kararıyla, kongresiyle beraber feshedildi, dağıtıldı, ortadan kaldırıldı. Peki bundan dolayı terör örgütü yöneticiliğinden ceza almışlar, övgü yapanlar ne olacak, yardım yataklık yapanlar ne olacak? Herhangi başka suç işlememiş sadece PKK kollaması yapmış, yardım yataklık yapmış, üyelik yapmış… Bu, eylem olarak hukukta var. Anayasa Mahkemesi'ne gitmiş, Avrupa İnsan Halkları Mahkemesi'ne gitmiş, Yargıtay’da kesinleşmiş bir sürü bu konuda karar var, hukuki metin var. Bu beklentide hukuk buna ne diyecek? Eskiden bu varken bu eylem biçimini hukuk cezalandırıyordu. Varlığı yoksa ne olacak? Bunun düzenlenmesi gerekiyor.
Bir terör örgütü hukuki varlığını dağıtmış, sona ermişse bunu da ilgili kurulların teyit etmesi halinde yargısal bir süreç işletilecek. Çıkarılacak kanunun amacı, kapsamı, tanımları, uygulaması olacak. Sonradan da çıkarılacak kanunlar bu kod kanuna göre olacak”
“Herkes elindekine oldubittiyle ‘bu olsun’ derse bundan bir şey çıkar mı?”
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin dün grup toplantısında yaptığı “aceleye gerek yok” açıklamasına ilişkin AK Partili yetkili, “Biz zaten bu aşamaya çok hızlı geldik. 5 Ağustos 2025’te çok hızlı komisyonu kurduk, 6-7 ayda bitti rapor. 137 kurum ve kişi dinledik, herkesi dinledik. Bundan sonra da bu gerçeklik ışığında, yine herkesi dinleyerek adım atmak gerekir. Yoksa herkes elindekine oldubittiyle ‘bu olsun’ derse bundan bir şey çıkar mı?
Başka ülkelerde çok uzun yıllara sarih olaylar tamamlanabilmiş. Bu işin ‘hadi hemen yapalım, edelim’ denilecek bir özelliği yok ki. Çok derin toplumsal karşılığı olan, beklentisi olan, acıları olan bir olay.”
“Müstakil ve geçici kanunla ancak bazı şeyler normalleşmeye başlar”
AK Partili yetkili, geçici müstakil yasa teklifinin bu yasama yılı bitmeden haziran gibi Meclis’e sunulabileceğini söyledi.
Bu süreçle ilgili kod yasa çıkmadan, yasa gerektirmeyen adımlar atılıp atılmayacağı konusunda AK Partili yetkili, “Müstakil ve geçici kanunla ancak bazı şeyler normalleşmeye başlar” karşılığını verdi.
Yetkili, “Herkesin neyi beklediğini, ne istediğini, nasıl katkı sağlayacağını ortaya koyması lazım. Bizim ortaya koyacağımız, nasıl başlangıç yapacağımıza dair bir şey var” diye konuştu.
DEM Parti Grup Başkanvekili Temelli: “Kod yasa Adalet Komisyonu’na gelmeden istişare edilmeli”
Öte yandan DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli de ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, şunları söyledi:
“Şu anda herkes konuşuyor, temenniler çok iyi, herkesin beklentileri pozitif fakat nasıl olacağına dair bir hazırlık yok ortada. Bir hazırlık yapılıp yapılmadığını görüştüğümüzde de ‘evet üzerinde çalışıyoruz’ diyorlar.
Bizim önerimiz şu: Üzerinde birlikte çalışalım, gerçekten herkesin, hem bizim hem diğer muhalefet partilerinin ortaklaşacağı bir şekilde, komisyonda nasıl bir araya gelindiyse bununla ilgili yasa teklifi Adalet Komisyonu’na gelmeden istişareleri muhakkak yapılmalı, ortaklaşılmalı. ‘Biz yaptık, Adalet Komisyonu’na getirdik…’ Böyle bir yasa değil bu. Bu bir kod yasa. Önemli bir yasa olacak. Birçok yasa bundan sonra bu yasayı dikkate alarak geçecek. Dolayısıyla burada atılacak adım çok çok önemli. O yüzden olabildiğinde istişareyle, ortaklaşa çalışmak önemli.”
“İmralı ile bu yasa üzerinde istişare yapılmalı”
“Kod yasanın nasıl olması gerektiği” sorusu üzerine Temelli şöyle konuştu:
“Her şeyden önce bu dönemin mimarisi orada şekillenmeli. Bu yasada barış mimarisi muhakkak ön planda olmalı. Bu mimariyi doğru biçimlendirirsek sonrasında gelen bütün adımlar daha sağlıklı gider. O yüzden burada nereden başlanmalı? Müzakere sürüyor. Dolayısıyla İmralı’yla bu yasa üzerinde önemli bir istişare yapılmalı. İmralı'yla görüşülmeli. Sayın Öcalan’ın yasaya yaklaşımı, hareketin yasaya yaklaşımı… Çünkü silah bırakanları ilgilendiren bir yasa olacak. Dolayısıyla bu hat önemli.
Diğer yandan, devletin birçok kesiminin, bürokrasisinin yaklaşımı var. Siyaset bütün buralardan gelen görüş ve önerileri dikkate alan bir yerden istişareleri sürdürmeli. Yani bu alelade bir yasa değil. Bu yasa önümüzdeki pozitif barışın, inşa döneminin en önemli adımı olacak. Bu inşanın en önemli adımı hukuk alanındaysa bu başlangıç yasası ve bunu takip edecek yasalar çok kritiktir.
“Cezalandırıcı bir yaklaşımın dışında bir müzakereci aklın yasası düzenlenmeli”
Ne olması gerekiyor? Bir kere her şeyden önce kapsayıcı olmalı. Ayrımcalığı ve eşitsizliği barındırmamalı. Bu çok net. Bugün özellikle Ceza Kanunu’na baktığımızda içinde çok ciddi infaz eşitsizlikleri, ayrımcılık barındırır. Zaten başlı başına Terörle Mücadele Kanunu var ki aslında norm dışı devletin anayasasıdır. Bu kadar ciddi bir mesele. Bu şekilde bir yaklaşım olmalı. Hem silah bırakan PKK ile ilgili olduğu kadar iltisaklar, irtibatlar bir sürü uydurulmuş aslında bir cezalama anlayışı var. Cezalandırıcı bir yaklaşımın dışında bir müzakereci aklın yasası düzenlenmeli. Çünkü artık çatışma dönemi sona eriyor, silahlar susuyor; artık siyaset, demokratik siyaset alanında yol alacaksa o zaman geçmişin Ceza Kanunu’ndaki yaklaşımıyla değil bu dönemin barış döneminin yaklaşımıyla, müzakereci bir yaklaşımla ele alınmalı. Sürgünde olan, cezaevinde olan, silah bırakıp gelecek olan, bugüne kadar bir vesileyle yargılanmış olan ya da iltisak nedeniyle mesela KHK’lilerle ilgili, kapsam alanı böyle olmalı.”
Can Atalay, Tayfun Kahraman, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ gibi örneklerde çok açık AYM ile AİHM kararları bulunmasına rağmen uygulanmadığına işaret eden Temelli, “Yargıtay çok açık kararları tanımama tutumu alıyor. Mesela Barış Akademisyenleri’yle ilgili Anayasa Mahkemesi’nin açık kararı var. Yargıtay’ın yaptığı gibi Danıştay da benzeri şekilde AYM kararını tanımamaya kalkıyor. Şimdi tüm bunlardan kurtulmanın yolu, hukuk adına, demokrasi adına doğru adımlar atılmasından geçiyor. Peki ne diyorlar? İşte ‘Önce kod kanun çıksın’. Neden? Halbuki kod kanunun çıkmasını da kolaylaştıracak şeylerden birisi bu adımlar” diye konuştu.
“İktidar bir başlangıç yasası yapalım diyor. İktidar olabildiğince dar bir perspektifle ilk adımı atmak istiyor. Biz de diyoruz ki gerisinin sağlıklı gelebilmesi için perspektifinizi bu çerçevede açmanız gerekir” diyen Sezai Temelli, sözleri şöyle sürdürdü:
“Meclis Başkanı komisyondaki yöntemle yol alınmayı öneriyor. Biz bunun yeni bir yöntemle, yeni bir metotla yürümesi gerektiğini söylüyoruz. Çünkü komisyon çalışması esnek bir çalışma, istişare. Burada yasa yapılacak. Yasa yapılacağı için bütün partilerin hukukçuları bu konuda bir istişare yürütebilir. Bu artık bir yasa yapım süreci. Dolayısıyla sadece siyasi istişare değil, artık hukuki müzakerelere ihtiyaç duyar. O yüzden bu kadar esnek değil, daha disiplinli bir çalışmaya ihtiyaç var. Bir de daha tempolu olması gerekir. Mesela komisyon çalışması 7 ay sürdü. Aslında bütün bu çalışmayı bir ayda bitirirdiniz. Niye 7 ay sürdü? Çünkü her şeyden etkilendi. Siyasi bir komisyondu, Rojava’dan etkilendi, ekonomiden etkilendi. Ama bu öyle bir şey değil.”
“Bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmek istemiyorsak Kürt meselesinin çözümünde hızlı hareket edelim”
Bölgedeki İran’a saldırılarla başlayan savaşın ve gelişmelerin süreci etkileyip etkilemeyeceği sorusuna Temelli, şu yanıtı verdi:
“Türkiye uzun yıllardır Orta Doğu’daki her gelişmeden en olumsuz etkilenen ülke oldu mu? Oldu. Çünkü Kürt meselesini çözüme kavuşturamadığı için oldu. O zaman bu sefer artık akıllanmak lazım. Bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmek istemiyorsak Kürt meselesinin çözümünde hızlı hareket edelim. Çünkü ilk defa önemli bir fırsat var Türkiye’nin önünde. Bunu değerlendirelim. Yoksa aynı suda yıkanmak zorunda kalırız. Bakıyoruz bazı açıklamalara, İran diyor, PJAK diyor… Bütün konuştuğumuz coğrafya aslında Kürt coğrafyası birbiriyle çok ilişkili bir coğrafya ve herkes Kürt meselesinin Türkiye’de demokratik çözüme kavuşmasını bekliyor. Çünkü İran, Irak, Suriye coğrafyasında yaşayan tüm Kürtler biliyor ki Türkiye’de Kürt meselesi çözüldüğü andan itibaren diğer bölgelerde çözüm kolaylaşacak, onlar daha güçlü bir statüye kavuşabilecekler ve bu sayede Türkiye güvenlik açısından, demokrasi açısından önemli adımlar atabilecek. Ama nasıl ki eski yasayla yol alamıyorsak siyasetin de eski siyasetle yol alamayacağının farkında olunmalı.”