TİGRİS HABER - Düzenleme, Türkiye genelindeki 800 bin hektarı aşan koruma alanlarında turizm ve enerji yatırımlarına uzun süreli tahsis imkânı tanıyor.
Türkiye’de toplam 822 bin 522 hektarlık alana yayılan 50 milli park, 274 tabiat parkı, 111 tabiat anıtı ve 32 tabiat koruma alanı bulunuyor. Kabul edilen maddelere göre, bu alanlarda tanıtım, spor, eğlence ve dinlenme amaçlı tesisler kurulabilecek. Milli park dışındaki korunan alanlarda ise planlama süreci işletilecek.
49 Yıldan 99 Yıla Uzayabilecek Tahsis
Yeni düzenleme kapsamında bazı alanlarda turistik tesisler için özel şirketlere 49 yıla kadar intifa hakkı verilebilecek. İşletmenin “başarılı bulunması” halinde bu sürenin 99 yıla kadar uzatılmasının önü açılıyor. Ayrıca ulaşım projeleri, enerji nakil hatları, su ve doğal gaz iletim hatları için de özel kişi ve şirketlere bedel karşılığında izin verilebilecek.
Teklifin Genel Kurul’daki görüşmelerinin 24 Şubat Salı günü devam etmesi bekleniyor.
Muhalefetten “Örtülü Özelleştirme” Eleştirisi
Muhalefet partileri, düzenlemenin milli parkların koruma statüsünü zayıflatarak turizm, enerji ve madencilik projelerine alan açacağını savunuyor.
CHP Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, teklifin özünün ekonomik gelir yaratmaya dayandığını belirterek milli parkların içinden yol ve enerji hatlarının geçirilebileceğine dikkat çekti. CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun ise düzenlemeyi bütçe açığını kapatma girişimi olarak değerlendirdi. İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın de teklifi “koruma değil, talan düzenlemesi” sözleriyle eleştirdi.
Meslek Örgütlerinden Anayasa ve Ekoloji Vurgusu
Habere göre çevre ve meslek örgütleri de düzenlemeye karşı çıkıyor. Türkiye Ormancılar Derneği, teklifin geri çekilmesi çağrısında bulunarak koruma statülerinin zayıflatılmaması gerektiğini bildirdi. Dernek açıklamasında, karar süreçlerine yerel halkın, bilim insanlarının ve meslek odalarının dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamada ayrıca, düzenlemenin Anayasa hükümleri ve doğa koruma hukukunun temel ilkeleriyle çeliştiği ileri sürülerek milli parkların “koruma alanı” niteliğinden uzaklaştırıldığı savunuldu. Turistik tesislerin 49 ila 99 yıl arasında özel şirketlerce işletilebilmesinin kamu yararı yerine özel çıkarları önceleyeceği ve ekosistem bütünlüğünü zedeleyebileceği belirtildi.
Salda Gölü Koruma Derneği de teklifi “adı koruma, özü tahsis” sözleriyle eleştirerek milli parkların kamusal niteliğine vurgu yaptı.
“Tahsis Yoluyla Özelleştirme” Değerlendirmesi
Tarım ve Ormancılık Hizmet Kolu Kamu Emekçileri Sendikası Genel Başkanı Serap Baysal, düzenlemenin korunan alan sisteminde yapısal bir değişiklik anlamına geldiğini ifade etti. Baysal, mülkiyet devri olmaksızın uzun süreli kullanım hakkının özel tüzel kişilere bırakılmasının fiilen “tahsis yoluyla özelleştirme” niteliği taşıdığını savundu.
Baysal’a göre, koruma statülerinin yürütme organı tarafından değiştirilebilmesinin önünün açılması kamu yararı denetimini zayıflatabilir. Ayrıca turizm ve ticari faaliyetlerin artmasının habitat parçalanması, taşıma kapasitesinin aşılması ve biyolojik çeşitlilik kaybı riskini artırabileceği uyarısında bulunuldu.
Yeni Düzenleme Ne Anlama Geliyor?
Yasa teklifinin yasalaşması halinde:
Milli park ve korunan alanlarda turizm odaklı tesislerin önü açılacak.
Özel şirketlere 49 yıla kadar intifa hakkı verilebilecek, belirli şartlarda bu süre 99 yıla uzayabilecek.
Enerji, ulaşım ve altyapı projeleri için izin süreçleri kolaylaşacak.
Düzenleme, destekçilerine göre yatırım ve ekonomik hareketlilik sağlayacak bir adım olarak görülürken; eleştirmenler ise koruma alanlarının uzun vadeli tahsislerle fiilen özel kullanıma açılacağı görüşünde. Teklifin kalan maddeleri üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından nihai şekli netleşecek.