TİGRİS HABER - Türkiye İstatistik Kurumu verileri dijital platform kullanımının rekor seviyeye ulaştığını ortaya koyarken, uzmanlar sessiz sedasız yapılan fiyat artışları ve döviz kuru güncellemeleri nedeniyle kredi kartı ekstrelerinin düzenli kontrol edilmesi gerektiği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor. Dijital platformların sunduğu cazip teklifler, bütçelerde fark edilmeyen ciddi açıklar yaratıyor.
Dijital abonelik eğiliminde dikkat çekici yükseliş
Türkiye'de internet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte dizi, film, müzik ve oyun platformlarına olan ilgi katlanarak büyüyor. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçları, dijital tüketimin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor. Verilere göre internet üzerinden mal veya hizmet satın alma oranı yüzde 55,7 seviyesine yükselirken, müzik yayın hizmetlerini kullananların oranı yüzde 32,3'e ulaştı. Film ve dizi platformlarına üye olanların oranı yüzde 29,7 standardını yakalarken, oyun platformlarını kullananların oranı ise yüzde 6,2 seviyesine fırladı. Uzmanlar, bu hızlı yükselişin arkasında yatan tehlikeye dikkat çekerek, küçük ve önemsiz gibi görünen aylık ödemelerin birleştiğinde devasa bir bütçe deliğine dönüştüğünü vurguluyor.
Otomatik yenileme modeli tüketiciyi yanıltıyor
Pek çok dijital platform, kullanıcı ağını genişletmek amacıyla ilk ay ücretsiz kullanım veya deneme süresi gibi cazip kampanyalar sunuyor. Ancak bu sistemlerin neredeyse tamamı otomatik yenileme modeliyle faaliyet gösteriyor. Deneme süresi sona erdiğinde sistem, kullanıcının onayını yeniden almadan kayıtlı kredi kartından ücret tahsil etmeye başlıyor. Tüketiciler ise çoğunlukla kullanmadıkları ya da tamamen unuttukları bu hizmetlerin bedelini aylarca ödemek zorunda kalıyor. Bu durum, bütçeler üzerinde sürdürülemez bir yük oluşturuyor.
Yabancı platformlardaki fiyat artışları gözden kaçıyor
Konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Tüketici Birliği Federasyonu Dijital Yaşam Çalışma Grubu Başkanı Rifat Bayatlıoğlu, özellikle yabancı merkezli platformların fiyat politikalarına karşı tüketicileri uyardı. Yabancı şirketlerin genellikle döviz cinsinden ya da kur sabitlemesiyle fatura kestiğini belirten Bayatlıoğlu, bir platformun yıl içinde fiyatlarını yüzde 30 ile 40 oranında artırabildiğini ifade etti. Bu fiyat değişikliklerinin çoğu zaman tüketicinin dikkatini çekmeyecek şekilde sadece bir e-posta bildirimiyle geçiştirildiğini dile getiren Bayatlıoğlu, tüketicilerin bu bilgilendirmeleri okumadığında ve ekstresindeki küçük farkları önemsemediğinde onay vermediği yeni tarifeler üzerinden ödeme yapmaya devam ettiğini aktardı. Bayatlıoğlu ayrıca Avrupa Birliği dijital mevzuatının bu hususta platformlara çok sıkı yükümlülükler getirdiğini ve Türkiye'de de benzer yasal düzenlemelerin hızla hayata geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Abonelik uyuşmazlıkları yasal mercilere taşındı
Otomatik ödemeler ve abonelik iptallerinde yaşanan zorluklar, yasal mercilerin de en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Tüketici Hakem Heyetlerine bir yıl içinde toplam 907 bin 515 adet başvuru yapıldı. Bu başvuruların 104 bin 112'sini doğrudan abonelik hizmetleri sektöründe yaşanan uyuşmazlıklar oluşturdu. Bu çarpıcı veri, binlerce tüketicinin haksız veya habersiz tahsilatlarla karşı karşıya kaldığını ve hakkını aramak için yasal yollara başvurduğunu somut bir şekilde kanıtlıyor.
Sanal kart kullanımı bütçeyi koruyor
Dijital platformların bütçenizi gizlice eritmesini engellemek için uzmanlar bir dizi stratejik önlem alınmasını öneriyor. Bu doğrultuda kredi kartı ve banka hesap hareketlerinin her ay en az bir kez detaylıca incelenmesi ilk adım olarak öne çıkıyor. Dijital platformlara üye olurken ana kredi kartı yerine limiti ve kullanım süresi kullanıcı tarafından belirlenebilen sanal kartların tanımlanması, platformlar iptal işlemini zorlaştırsa bile kartı kapatarak çekimi durdurma imkanı tanıyor. Ayrıca yılda en az bir kez aktif abonelik listesi çıkarılarak kullanılmayan hizmetlerin sonlandırılması gerekiyor. Beklenmeyen bir tahsilat durumunda ise platforma yazılı iade talebinde bulunulması, sonuç alınamazsa bankaya harcama itirazı yapılması ve son çare olarak e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetlerine müracaat edilmesi büyük önem taşıyor.