TİGRİS HABER - Faizlerdeki artış ve krediye erişimdeki kısıtlamalar nedeniyle bankalardan kullanılan taşıt kredilerinde sert düşüş yaşanırken, tüketicilerin alternatif finansman modellerine yöneldiği görülüyor.
BDDK verileri, bankacılık sektöründe taşıt kredisi hacminin son bir yılda yaklaşık yüzde 30, iki yıl içinde ise yüzde 50’nin üzerinde gerilediğini ortaya koyuyor. Toplam taşıt kredisi bakiyesi 45 milyar lira seviyesine kadar düşerek son yılların en düşük seviyelerine indi.
Kredi talebi tarihi zirveden sert düştü
Taşıt kredilerinde en yüksek seviye 2023 yılı sonunda görülmüştü. 95,8 milyar liraya ulaşan kredi hacmi, bu tarihten sonra hızlı bir düşüş trendine girdi. Son verilere göre sektör, zirve seviyesine kıyasla yüzde 53’lük bir kayıp yaşadı.
Kamu, yabancı ve yerli özel bankalar bazında da düşüş dikkat çekiyor. Özellikle kamu bankalarında taşıt kredisi hacmindeki gerileme yüzde 75’i aşarken, özel bankalarda da çift haneli düşüşler kaydedildi.
Tüketiciler tasarruf finansmanına yöneldi
Bankacılık tarafında yaşanan daralmaya karşın tasarruf finansmanı sistemlerinde ciddi bir büyüme yaşanıyor. 2023 sonrası dönemde hızlanan bu eğilim, 2024 ve 2025 yıllarında katlanarak arttı.
Sektör verilerine göre:
- 2023’te 370 bin kişi tasarruf finansmanı sistemine dahil oldu
- 2024’te müşteri sayısı 533 bine yükseldi
- 2025’te bu rakam 1,1 milyonun üzerine çıktı
Aynı dönemde işlem hacmi de yaklaşık dört kat artarak 1 trilyon lirayı aştı. Sektör temsilcilerine göre bu büyümede en büyük pay taşıt finansmanına ait.
Taşıt finansmanının payı hızla artıyor
Tasarruf finansmanı şirketlerinde daha önce konut ağırlıklı olan portföy, son dönemde yön değiştirdi. Yeni başvuruların büyük bölümünü artık araç alımları oluşturuyor. Sektör kaynaklarına göre toplam finansman içinde taşıtların payı yüzde 75 seviyesine ulaştı.
BDDK regülasyonları ile tasarruf finansmanı arasındaki fark
Bankacılık sektöründe taşıt kredileri sıkı kurallara tabi tutuluyor. Araç değerine göre kredi oranı düşerken, vade sınırları da araç fiyatına göre 12 ila 48 ay arasında değişiyor. Ayrıca belirli fiyatın üzerindeki araçlarda kredi oranı ciddi şekilde sınırlandırılıyor.
Buna karşılık tasarruf finansmanı modelinde peşinat zorunluluğu esnek, taksit yapısı ise kullanıcı tarafından belirlenebiliyor. Bu durum, tüketicilerin bankalar yerine alternatif sistemlere yönelmesinde önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
Kredi piyasasında yeni denge
Sıkı para politikası sonrası ortaya çıkan tablo, Türkiye’de taşıt finansmanında dengelerin değiştiğini gösteriyor. Banka kredilerinin payı hızla azalırken, tasarrufa dayalı finansman modelleri otomobil alımlarında yeni bir alternatif haline gelmiş durumda. (Haber Merkezi)