Tigris Özel
TİGRİS HABER - Hava sıcaklığının 40 dereceye yaklaşmasıyla birlikte, özellikle açık alanlarda bekletilen meyve ve sebzelerde ciddi kalite kayıpları yaşanırken, hal esnafı da büyük bir ekonomik zararla karşı karşıya kalıyor.
Sıcakların aniden bastırması, tarım ürünlerine ciddi darbeler vuruyor. Diğer illerden Diyarbakır’a gönderilen ürünler, henüz hale ulaşamadan yolda bozuluyor. Bu durumdan en çok etkilenen ürünlerin başında ise biber çeşitleri ve muz geliyor.
ON SAATLİK YOLDA SEBZELER SARARIP SOLUYOR
Hava sıcaklığının 40 dereceyi bulması, insan hayatını olduğu kadar meyve ve sebze lojistiğini de olumsuz etkiliyor. Tarsus’tan kamyonlara yüklenen ürünler, Diyarbakır’a ulaşana kadar tazeliğini koruyamıyor. Ürün arzındaki bu niteliksel kayıp, doğrudan haldeki fiyatların tırmanmasına yol açıyor.
Diyarbakır Sebze ve Meyve Hali eski başkanı Fırat Taş, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "40 derece sıcağa insan dayanamazken, meyve ve sebze nasıl dayansın? Haliyle bu durum fiyatlara yansıyor. Getirdiğimiz ürünler arasında sıcaktan en çok elma, biber ve muz etkilendi. Tarsus’tan yüklenen bir kamyon elma buraya gelene kadar çöpe dönüştü. Aynı şekilde muzlar kamyona yükleniyor, yolda sıcaktan simsiyah oluyor. Bu kayıplar da doğal olarak piyasada ciddi fiyat artışlarına sebep oluyor." İfadelerine yer verdi.
BU YIL BİR DE "KARASİNEK VURGUNU" VAR
Bu yıl mevsim normallerinin üzerinde seyreden yağışlar nedeniyle şeftali ve nektarinde karasinek zararlısının ortaya çıktığını belirten Taş, "Hava bir sıcak, bir soğuk oldu; bu dengesizlik meyvenin çok daha çabuk bozulmasına sebebiyet verdi" dedi.
Yaşanan bu zincirleme mağduriyetin hem esnafa hem vatandaşa zarar verdiğini vurgulayan Taş, kalitesi düşen ürünü elinden çıkarmak isteyen pazarcının, 20 TL’ye aldığı malı zararına 15 TL’ye satmak zorunda kaldığını belirtti.
BİR TEK KİRAZLAR AYAKTA
Aşırı sıcaklardan şu an için etkilenmeyen ve dayanıklılığını koruyan tek ürünün kiraz olduğu öğrenildi. Akdeniz Bölgesi’nden Diyarbakır’a gelen diğer sebze ve meyvelerdeki ezilme ve bozulmalar ise hem pazarcıların hem de tüketicilerin tepkisini çekiyor.
Taş konuşmasında, "Malları tarlada günlük alırken görüntüsüne hayran kalıyorsunuz; 'Ne güzel şeftali, ne güzel nektari yüklemişim' diyorsunuz. Ancak Diyarbakır'a gelene kadar, o sinek vuruğu yerler sıcakla birleşince meyve 6 saat içinde tabiri caizse kendi kendini yiyor. Buraya ulaştığında dokunsanız parmağınız içine batıyor. Yani ürün, tarladan tezgaha gelene kadar sağlığını yitiriyor. En basitinden, bu sene Mersin’de yetişen karpuzların neredeyse hepsi hastalıklı çıktı; artık ağız tadıyla karpuz yiyemez olduk. Üretici tarlada karpuzu 5-6 TL'ye yüklüyor, buraya getirip 10-12 TL'ye satmaya çalışıyor ama ona bile alıcı bulunamıyor." İfadelerini kullandı.
Mersin sezonunun kapanmasının ardından, piyasayı rahatlatmak adına Diyarbakır’ın yerli mahsullerinin devreye gireceği belirtiliyor.
FİYATLAR BİR HAFTA İÇİNDE KATLANDI
Sıcaklıklar ve lojistik kayıplar, pazar tezgahlarındaki etiketleri doğrudan uçurdu:
Biber: Geçen hafta kilosu 10 TL iken, bu hafta 35 TL’ye yükseldi.
Limon: Hal çıkış fiyatı 30-35 TL civarında değişen limon, yoldaki fireler ve yüksek talep nedeniyle esnafa ulaşana kadar 110 TL’yi buluyor.
Uzmanlar ve esnaf, bu sıra dışı fiyat artışlarının temel nedeninin aşırı sıcaklardan ötürü telef olan ve çöpe giden tonlarca mal olduğunu belirtiyor.