TİGRİS HABER - Düşüşün büyük bölümü Irak ve Suriye hatlarında yaşanırken, Diyarbakır’daki kaybın Türkiye ortalamasının çok üzerinde olması, sorunun bölgesel ve yapısal boyutlarını yeniden gündeme getirdi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, özellikle Suriye hattındaki sert gerilemenin sınır kapılarında yaşanan fiili tıkanıklığın açık göstergesi olduğunu belirterek, “Bu tabloyu küresel daralma ya da Irak ve Suriye pazarlarındaki genel gerilemeyle açıklamak mümkün değil. Sorunun adresi nettir: sınır kapıları” dedi.
Irak Pazarındaki Makas Açıldı
Türkiye genelinde Irak’a ihracat Ocak 2026’da %8,4 gerilerken, Diyarbakır’ın Irak ihracatı aynı dönemde %32,2 düştü. Diyarbakır’ın toplam ihracatının hâlâ %55’inin Irak’a yapıldığını hatırlatan Avşar, kentteki düşüşün Türkiye ortalamasının çok üzerinde seyretmesinin yapısal sorunlara işaret ettiğini söyledi.
Ocak 2026’da Diyarbakır’ın toplam ihracatında yaşanan %22,9’luk düşüşün yaklaşık %88’inin Irak hattındaki kayıptan kaynaklandığına dikkat çekildi.
Suriye İhracatında Büyük Kayıp
En dikkat çekici tablo ise Suriye ihracatında ortaya çıktı. Ocak 2026 verilerine göre Diyarbakır’ın Suriye’ye ihracatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %74 oranında geriledi. Aynı dönemde Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı ise %6,7 arttı.
Ortaya çıkan farkın olağan piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını vurgulayan Avşar, şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye genelinde Suriye’ye ihracat artarken, Diyarbakır’ın neredeyse tamamen devre dışı kalması, sınır ticaretinde kent aleyhine işleyen bir mekanizma olduğunu gösteriyor. Cilvegözü çalışıyor, Nusaybin çalışmıyor. Türkiye ihracat yapıyor, Diyarbakır izliyor. Bu sürdürülebilir bir tablo değil.”
Sorunun Adresi: Sınır Kapıları
Diyarbakır’ın Suriye hattındaki sert düşüşün temel nedeninin Nusaybin Sınır Kapısı’nın ticari geçişler açısından işlevsiz bırakılması olduğunu ifade eden Avşar, Suriye ticaretinin fiilen Cilvegözü Sınır Kapısı’na sıkıştırıldığını söyledi.
Bu durumun Diyarbakırlı ihracatçıyı hem lojistik hem de maliyet açısından dezavantajlı hale getirdiğini belirten Avşar, sınır ticaretinde eşitsiz bir yapı oluştuğuna dikkat çekti.
Resmi açıklamalar ile sahadaki gerçekliğin örtüşmediğini dile getiren Avşar, sınır kapılarındaki belirsizliklerin ihracatçıyı pazardan uzaklaştırdığını vurgulayarak, “Kâğıt üzerinde açık olan kapılar, fiiliyatta ihracatçıya kapalı. Lojistik belirsizlik, ödeme riskleri ve keyfi uygulamalar Diyarbakırlı firmayı devre dışı bırakıyor” dedi.
“Bu Sadece İhracat Değil, İstihdam Meselesi”
İhracattaki her düşüşün doğrudan üretim ve istihdama yansıdığını vurgulayan DTSO Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, merkezi idareye şu çağrıda bulundu:
“Bu tablo devam ederse Diyarbakır sadece pazar kaybetmez, üretim kabiliyeti de zayıflar. Sınır kapılarıyla ilgili acil ve bölge lehine bir düzenleme şarttır.”