TİGRİS HABER - Yeni hesaplar için yaş doğrulama sistemi devreye alınırken mevcut hesap sahiplerine 31 Mart 2027’ye kadar süre tanınacak. Yetkililer, düzenlemeyi fırsata çevirmeye çalışan dolandırıcılara karşı vatandaşları uyardı.
Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kurallar için geri sayım başladı. 10 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan ve yaş doğrulaması ile çocuklara özel hizmet sunulmasını düzenleyen yönetmelik, 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek. 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar ise çocuklara özgü güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi tutulacak.
Yeni sistem, yalnızca yeni hesap açacak kişileri değil, mevcut sosyal medya kullanıcılarını da ilgilendiriyor. Yaş doğrulamasının nasıl yapılacağı, hangi hesapların kapatılacağı ve kullanıcıların nelere dikkat etmesi gerektiği merak konusu oldu.
15 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE HESAP YASAĞI
Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu nedenle söz konusu yaş grubundaki kullanıcıların yeni hesap açma talepleri kabul edilmeyecek.
Mevcut hesaplar da yaş doğrulaması kapsamında incelenecek. 31 Mart 2027’ye kadar yapılacak kontrollerde 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları, bilgilendirme yapıldıktan sonra kapatılacak.
Hesapların kapatılmasının ardından verilerin silinmesi de düzenlemede yer alan hükümler arasında bulunuyor. İtiraz başvurusu yapılmaması durumunda ilgili veriler gecikmeksizin silinecek. İtiraz edilmesi hâlinde ise başvuru sonuçlanana kadar veriler korunacak.
YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Yeni düzenlemeyle sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulaması gerekecek. Bunun için e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital yaş doğrulama belirteci kullanılacak.
Sistem kapsamında kullanıcılar önce resmî e-Devlet hizmeti üzerinden kimlik doğrulaması yapacak. Ardından oluşturulan yaş doğrulama belirteci, hesap açılmak istenen sosyal medya platformuna sunulacak. Platform da belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu belirleyecek.
Sistem, kullanıcının tam kimlik bilgilerini sosyal medya şirketlerine aktarmadan yaş grubunu doğrulamayı amaçlıyor. Platformlara kişinin adı, soyadı, kimlik numarası veya doğum tarihi yerine 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığı bilgisi iletilecek.
Bununla birlikte yaş kontrolü yalnızca ilk aşamayla sınırlı kalmayacak. Hesabın farklı bir yaş grubundaki kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması durumunda platformlar hesabı geçici olarak askıya alabilecek ve yeniden doğrulama isteyebilecek.
MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027
Düzenleme 1 Kasım’da yürürlüğe girecek olsa da mevcut hesaplar için geçiş süreci uygulanacak. Kullanıcıların yaş doğrulama işlemlerini en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlaması gerekecek.
Bu nedenle sosyal medya hesaplarının tamamının 1 Kasım’da kapatılması veya mevcut kullanıcıların aynı gün doğrulama yapmak zorunda kalması söz konusu olmayacak.
Yapılacak kontrollerde 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. 15-17 yaş grubundakiler ise hesaplarını çocuklara yönelik özel kurallar çerçevesinde kullanabilecek.
15-17 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
Yeni düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için sosyal medya platformlarında ayrı bir hizmet modeli öngörüyor.
Bu kapsamda çocukların hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık hesaba dönüştürülemeyecek. Canlı yayın açmalarına izin verilmeyecek, takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapatılacak.
Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak. Ayrıca çocuk hesaplarının diğer kullanıcılara önerilmesi ve telefon rehberleriyle eşleştirilmesi de engellenecek.
Düzenlemeyle çocukların sosyal medya kullanımını etkileyen bazı tasarım ve reklam uygulamalarına da sınırlamalar getirilecek.
Sonsuz kaydırma sınırlandırılacak: İçeriklerin kullanıcı etkileşimi olmadan veya art arda kaydırma ve tıklama yoluyla kesintisiz sunulmasını sağlayan tasarımlara izin verilmeyecek.
Kişiselleştirilmiş reklam yasaklanacak: Çocukların davranışları üzerinden profilleme yapılarak ticari reklam gösterilemeyecek.
Ekran görüntüsüne karşı önlem alınacak: Platformlar, çocukların profil ve paylaşımlarının ekran görüntüsünün alınmasını engellemeye yönelik teknik tedbirleri uygulayacak.
İçerik önerileri sınırlandırılacak: Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltacak filtreleme ve öneri sistemi ayarları devreye alınacak.
Söz konusu tedbirlerin uygulanmasından sosyal medya platformları sorumlu olacak.
EBEVEYNLERE HESAP VE HARCAMA KONTROLÜ VERİLECEK
Yönetmelik kapsamında sosyal medya şirketleri, ebeveyn kontrol araçları da sunacak. Anne, baba veya yasal vasiler bu araçlarla çocukların hesap ve gizlilik ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerini takip edebilecek ve sınırlandırabilecek.
Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemler için ebeveyn onayı alınabilecek veya harcama limitleri belirlenebilecek.
Kontrol araçlarının Türkçe olması, kolay erişilebilmesi ve farklı cihazlarda çalışması gerekecek. Bununla birlikte ebeveyn denetiminin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması da düzenlemede belirtilen ilkeler arasında yer alıyor.
SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA DİKKAT
Yeni düzenleme, dolandırıcıların da gündemine girdi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), 23 Ekim’de yaptığı uyarıda sahte yaş doğrulama mesajlarına karşı vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı.
DMM’nin açıklamasına göre dolandırıcılar, sosyal medya hesaplarının kapatılacağı veya yaş doğrulamasının hemen yapılması gerektiği yönündeki mesajlarla kullanıcıları sahte internet sitelerine yönlendirmeye çalışıyor. Bu bağlantılar üzerinden kişisel bilgilerin, e-Devlet şifrelerinin ve finansal verilerin ele geçirilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, yaş doğrulama işlemlerinde yalnızca resmî e-Devlet internet sitesi olan https://www.turkiye.gov.tr adresinin veya resmî e-Devlet mobil uygulamasının kullanılmasını öneriyor.
E-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodu veya banka kartı bilgisi isteyen mesajlara karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor. Yaş doğrulaması bahanesiyle ücret talep eden bağlantılara da itibar edilmemesi isteniyor.
Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar süre bulunduğundan, hesapların hemen kapatılacağı iddiasıyla gönderilen mesajlara karşı da temkinli davranılması gerekiyor.
YANLIŞLIKLA KAPATILAN HESAPLARA İTİRAZ YOLU AÇIK
Yönetmelik, yaş doğrulama işlemi veya hesap kapatma kararı nedeniyle mağduriyet yaşayan kullanıcılar için itiraz mekanizması da öngörüyor.
Sosyal medya platformları, ücretsiz ve Türkçe başvuru yapılabilecek bir itiraz sistemi oluşturacak. Başvurular yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilmeyecek, insan incelemesinden de geçirilecek.
İtiraz süreci tamamlanana kadar hesaptaki içerikler ve kişisel veriler silinemeyecek. Kullanıcılar platformun kararına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek ve yargı yoluna başvurabilecek. (Haber Merkezi)
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya kullanıcılarının yaş doğrulama sürecini takip etmesi, çocuklara yönelik kısıtlamaları bilmesi ve dolandırıcılık amacı taşıyan sahte bağlantılara karşı dikkatli olması önem taşıyor.