Diyarbakır’ın Sur ilçesinde uyuşturucu kullanımı ve ticaretine ilişkin kaygılar, gençlerin geleceği ve mahalle yaşamı açısından önemli bir toplumsal sorun olarak öne çıkıyor. Metruk yapılar, yoksulluk, işsizlik, eğitimden kopuş ve sosyal alanların yetersizliği uyuşturucuyla mücadeleyi daha da önemli hale getirirken, sorunun yalnızca güvenlik politikalarıyla çözülemeyeceğine dikkat çekiliyor. Uzmanlar, önleyici çalışmaların, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin, gençlere yönelik sosyal politikaların ve toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Diyarbakır’ın tarihi ilçesi Sur’da uyuşturucu kullanımı ve ticaretine ilişkin kaygılar gündemdeki yerini koruyor. İlçede özellikle çocukların ve gençlerin uyuşturucuyla karşı karşıya kalma riski, ailelerin ve mahalle sakinlerinin endişelerini artırıyor. Uyuşturucu sorunu, yalnızca madde kullanımı üzerinden değil; gençlerin içinde bulunduğu ekonomik, sosyal ve kültürel koşullarla birlikte ele alınması gereken çok boyutlu bir mesele olarak öne çıkıyor.
İşsizlik, yoksulluk, eğitim olanaklarına erişimde yaşanan güçlükler, sosyal dışlanma ve gençlerin kendilerini gerçekleştirebilecekleri alanların sınırlı olması, bağımlılığa zemin hazırlayabilen etkenler arasında bulunuyor. Gençlerin kültür, sanat ve spor faaliyetlerine erişiminin yetersizliği de bu tablonun önemli başlıklarından biri. Bu nedenle uyuşturucuyla mücadelede yalnızca kullanımın ve satışın engellenmesine odaklanan yaklaşımların ötesine geçilmesi, gençlerin yaşam koşullarını iyileştiren politikaların geliştirilmesi gerekiyor.
METRUK YAPILAR VE MAHALLELERDEKİ KAYGILAR
Sur’da uyuşturucu sorunuyla birlikte gündeme gelen başlıklardan biri de metruk yapılar. Özellikle geçmiş yıllarda yaşanan çatışmaların ardından hasar gören ve onarılmadan bırakılan yapıların durumu, mahalle yaşamı açısından farklı sorunları beraberinde getiriyor. Kullanılmayan binalar, denetimsiz alanlar ve aydınlatma eksikliği, mahalle sakinlerinin güvenlik kaygılarını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Sur Belediye Eşbaşkanı Adnan Örhan da daha önce yaptığı açıklamalarda, ilçedeki metruk yapıların uyuşturucu kullanımı açısından risk oluşturduğuna dikkat çekmişti. Örhan, belediye olarak bazı yapıların girişlerini kapatmaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini, sokaklardaki aydınlatma eksikliğinin de özellikle kadınlar ve çocukların yaşamını olumsuz etkilediğini belirtmişti.
Metruk yapıların ortadan kaldırılması ve mahallelerin yaşanabilir hale getirilmesi önemli olmakla birlikte, sorunun yalnızca fiziki düzenlemelerle çözülemeyeceği belirtiliyor. Gençlerin sosyal yaşamdan kopmasına neden olan koşulların ortadan kaldırılması, mahallelerde kültürel ve sportif faaliyetlerin yaygınlaştırılması ve kamusal alanların güçlendirilmesi de mücadelede belirleyici önem taşıyor.
GENÇLERİ UYUŞTURUCUYA SÜRÜKLEYEN NEDENLER
Uyuşturucu bağımlılığı, bireysel tercihlerle sınırlı olmayan, toplumsal ve ekonomik koşullarla yakından ilişkili bir sorun olarak değerlendiriliyor. Özellikle genç nüfusun yoğun olduğu mahallelerde işsizlik, yoksulluk, geleceğe ilişkin belirsizlik ve eğitimden kopuş gibi etkenler, gençlerin karşı karşıya kaldığı riskleri artırabiliyor.
Gençlerin kendilerini ifade edebilecekleri, yeteneklerini geliştirebilecekleri ve toplumsal yaşama katılabilecekleri alanların yetersizliği de bu sorunla mücadeleyi zorlaştırıyor. Bu nedenle gençlere yönelik politikaların yalnızca bağımlılık ortaya çıktıktan sonra devreye giren tedavi hizmetleriyle sınırlı kalmaması gerekiyor. Eğitim, istihdam, kültür, sanat ve spor alanlarında oluşturulacak olanaklar, önleyici mücadelenin temel unsurları arasında yer alıyor.
DİYARBAKIR GENELİNDEKİ ARAŞTIRMALAR DİKKAT ÇEKİYOR
Diyarbakır’da gençler arasında madde kullanımına ilişkin araştırmalar da sorunun boyutlarının incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. SAMER tarafından 37 mahallede yaşayan bin 514 gençle yapılan araştırmada, madde deneme oranları Bağlar’da yüzde 16,2, Ergani’de yüzde 12,8 ve Silvan’da yüzde 11,6 olarak aktarılmıştı.
Ancak söz konusu araştırmanın Sur ilçesini kapsamadığına dikkat çekmek gerekiyor. Bu nedenle Sur’daki durumun gerçek boyutlarının ortaya çıkarılması için ilçenin farklı mahallelerinde saha araştırması yapılması, gençlerin ve ailelerin deneyimlerinin dinlenmesi ve güvenilir verilerin oluşturulması önem taşıyor.
TEDAVİ VE REHABİLİTASYON İMKÂNLARI
Uyuşturucuyla mücadelede önemli başlıklardan biri de bağımlılıkla karşı karşıya kalan kişilerin tedavi hizmetlerine erişebilmesi. Diyarbakır’da Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde 32 yatak kapasiteli AMATEM ve 18 yatak kapasiteli ÇEMATEM hizmet veriyor. Sur’da bulunan Yeşilay Rehabilitasyon Merkezi de ücretsiz tedavi ve rehabilitasyon desteği sunuyor.
Bununla birlikte tedavi merkezlerinin kapasitesi, hizmetlere erişim koşulları, başvuru süreçleri ve tedavi sonrasında sunulan sosyal desteklerin yeterliliği de araştırılması gereken konular arasında bulunuyor. Bağımlılıkla mücadelede kişinin yalnızca madde kullanımından uzaklaşması değil, toplumsal yaşama yeniden katılabilmesi ve yaşamını sürdürebileceği koşullara kavuşması da önem taşıyor.
MÜCADELE YALNIZCA GÜVENLİK POLİTİKALARIYLA SINIRLI KALMAMALI
Uyuşturucu kullanımı ve ticaretiyle mücadelede güvenlik önlemleri kadar önleyici ve sosyal politikaların da geliştirilmesi gerekiyor. Uyuşturucu ticaretinin önlenmesi, çocukların ve gençlerin korunması, bağımlılıkla mücadele eden kişilerin tedaviye erişmesi ve ailelerin desteklenmesi birbirini tamamlayan çalışmalar olarak ele alınmalı.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin madde bağımlılığıyla mücadele kapsamında danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve rehabilitasyon merkezi kurulmasına yönelik çalışmalar başlatması da bu açıdan önem taşıyor. Ancak bu çalışmaların mahallelerde nasıl karşılık bulduğu, Sur’daki gençlere ne ölçüde ulaştığı ve tedavi süreçlerinin nasıl desteklendiği yakından takip edilmeli.
Sur’da uyuşturucu sorununa karşı kalıcı bir mücadele yürütülebilmesi için mahalle sakinlerinin, ailelerin, gençlerin, yerel yönetimlerin, sağlık kurumlarının ve sivil toplum örgütlerinin ortak çalışma yürütmesi gerekiyor. Gençlerin sosyal yaşamın dışına itilmediği, eğitim ve istihdam olanaklarına erişebildiği, kültürel ve sportif faaliyetlere katılabildiği bir yaşamın oluşturulması, bağımlılıkla mücadelenin temel ayaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Sur’da uyuşturucu sorunuyla mücadele, yalnızca sokaklarda madde kullanımının önlenmesi değil, gençlerin geleceğe güvenle bakabileceği toplumsal koşulların yaratılmasıyla mümkün olabilir.