TİGRİS HABER - TBMM çatısı altında oluşturulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında toplandı. Yaklaşık 60 sayfalık rapor, sürecin yol haritasını ve atılması planlanan hukuki-idari adımları içeriyor.
Komisyonda yapılacak oylamada 51 üye bulunuyor. Raporun kabulü için en az 31 “evet” oyu gerekiyor. Kulis bilgilerine göre AK Parti, CHP, MHP ve DEM Parti’nin rapora destek vermesi bekleniyor.
Silah bırakma “kritik eşik” olarak tanımlandı
Raporda sürecin en belirleyici aşamasının PKK’nın tüm unsurlarıyla silah bırakması olduğu vurgulandı. Silah bırakma ve örgütün tasfiyesinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi gerektiği kaydedildi. Bu aşamanın yalnızca silahlı tehdidin sona ermesi değil, yeni bir hukuki ve siyasi dönemin başlangıcı olacağı ifade edildi.
Metinde, silahların teslimi ve örgütün feshi sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi için özel yasal düzenlemelere ihtiyaç bulunduğu ve bu konuda genel bir mutabakat oluştuğu belirtildi.
Müstakil ve geçici yasa önerisi
Nihai raporda, silah bırakma süreciyle birlikte toplumsal bütünleşmeyi güçlendirecek özel bir yasal çerçeve önerildi. Bu düzenlemenin:
Süreci ve sonrasını yönetebilecek,
Amaca özgülenmiş,
Müstakil ve geçici nitelikte olması gerektiği ifade edildi.
Önerilen yasanın, şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını hedeflemesi ve demokratik siyaset zeminini güçlendirecek kapsayıcılıkta olması gerektiği vurgulandı.
Yasal güvence ve izleme mekanizması
Raporda, süreçte görev alan kişi ve kurumların faaliyetlerinin yasal güvence altına alınması önerildi. Ayrıca örgüt mensuplarına ilişkin uygulamaların izlenmesi ve raporlanması amacıyla yürütme içinde özel bir mekanizma kurulması gerektiği belirtildi.
Bu mekanizma sayesinde sürecin etkinliği denetlenecek, uygulamaların hedeflere ulaşıp ulaşmadığı düzenli olarak değerlendirilecek ve kamuoyu bilgilendirilecek.
Umut hakkı ve infaz düzenlemeleri
Raporda, infaz mevzuatının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatları doğrultusunda yeniden gözden geçirilmesi önerildi. “Umut Hakkı” tartışmalarının da insan hakları ekseninde ele alınması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca hasta ve yaşlı tutuklular için infaz ertelemesi mekanizmasının değerlendirilmesi gerektiği, tutuksuz yargılamanın esas alınmasına özen gösterilmesi gerektiği kaydedildi.
Kurtulmuş: “bu bir nihayet değil, mihenk taşıdır”
Toplantının açılışında konuşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, raporun yedi ana bölümden oluştuğunu belirtti. Raporun; komisyonun hedefleri, mutabakat alanları, örgütün feshi, yasal düzenlemeler ve demokratikleşme başlıklarını içerdiğini aktardı.
Kurtulmuş, raporun bir son değil, bundan sonraki adımlar için yol gösterici bir metin olduğunu söyledi. Yeni anayasa ihtiyacına da değinen Kurtulmuş, bunun komisyonun görev alanında olmamakla birlikte Türkiye için ertelenemez bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
Konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli başta olmak üzere sürece katkı sunan siyasi parti liderlerine teşekkür etti.
Oylamada yöntem tartışması
Raporun kabul süreci öncesinde oylama yöntemi tartışma konusu oldu. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, komisyon yönergesi gereği nitelikli çoğunluk gerektiğini savundu. AK Parti kaynakları ise raporun kanun teklifi niteliğinde olmadığını, bu nedenle nitelikli çoğunluk aranmasının zorunlu olmadığını dile getirdi.
Komisyon 51 üyeden oluşuyor. Üyelerin dağılımında AK Parti 22, CHP 11, DEM Parti 5, MHP 4 ve diğer partiler birer temsilciyle yer alıyor. En az 31 “evet” oyu halinde rapor kabul edilmiş sayılacak.
“Terörsüz Türkiye” hedefi
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, toplantı öncesi yaptığı açıklamada komisyonun son toplantısını gerçekleştirdiğini belirterek, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda hazırlanan çerçeve metnin üyelerin görüşüne sunulacağını ifade etti.
Nihai raporun kabul edilmesi halinde, süreçte önerilen idari ve hukuki düzenlemeler Meclis gündemine taşınacak. Böylece İmralı Süreci kapsamında yeni bir aşamaya geçilmiş olacak.