Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy, Sur’da mağdur olan yurttaşlara yönelik yapılan yardım çalışmaları ve çatışmalı ortamda Sur’da yaşananlarla ilgili gazetecilerle bir bilgilendirme toplantısı yaptı. Vali Aksoy, Sur’daki 6 mahallede operasyonların son aşmaya geldiğini, bölgedeki hendek ve barikatların yüzde 95 inin arındırılarak kapatıldığını söyledi.
Vali Aksoy gazetecilerle buluşmasında, yasağın ne zaman sona ereceğinden Sur’da göç eden vatandaşların durumuna, Sur mağdurlarına yapılan yardımlardan Sur esnafına verilen desteğe, Sur’daki tarihi eser ve ibadethanelerin tahribatından, Sur’un yeniden yapılandırılmasına, çatışmalarda yaşanan sivil ölümlerden ‘güvenlik zafiyetine’ birçok konuda önemli açıklamalarda bulundu.
Sur’da uygulanan sokağa çıkma yasağının kaldırılmasına ilişkin kesin bir tarih veremeyeceğini aktaran Aksoy, sivil ölümlere ve yaralanmalara ilişkin şunları söyledi: Bizim şu ana kadarki tespitimiz bir vatandaşımız kahvaltı yaparken başka bir yerden gelen cisimle yaşamını yitirdi. Yine başından yaralanan bir öğretmenimiz var onun da GATA’daki tedavisi devam ediyor. Maalesef bazı basın yayın organları içerideki terör unsurlarından, orada yer alan, eline silah tutuşturulan kişilerin, yaşları küçük de olabilir, ölüleri varsa ki bizde böyle bir bilgi yok, cenazeleri bizde olmadığı için bir şey dememiz mümkün değil, bunları sivil ölüm gibi el altından ya da sosyal medyada farklı şekilde sunabiliyorlar.”
Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy gazetecilerle görüştü. Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy, Sur’da yaşananlarla ilgili bilgileri gazetecilerle paylaştı. Sur mağdurlarına yapılan yardımlar hakkında gazetecilere bilgi veren Aksoy, Sur’da %95’lik alanın temizlendiğini ve %5’lik alanın da en kısa zaman içinde temizleneceğini söyledi. DSİ misafirhanesinde dün yapılan görüşmeye çok sayıda gazeteci katıldı.
“Sur mağduru 5 bin aileye 7 milyon 700 bin TL yardım yapıldı”
Sokağa çıkma yasağının kaldırılmasıyla ilgili net bir bilgi veremeyeceğini kaydeden Aksoy, Sivil can kayıplarının yaşanmaması ve vatandaşın mağdur edilmemesi için operasyonların titizlikle yürütüldüğü ve yaşanan gecikmenin bir nedeninin de bu olduğunu söyledi. Sur’daki yasaklı mahallelerde 24 bin yurttaşın yaşadığını, bugün için mahallelerde bin, iki bin kişinin yaşadığını ve Sur’da büyük bir göç yaşandığını belirten Aksoy, Sur’dan göç eden yurttaşların büyük bölümünün Diyarbakır merkezde başka mahallelere yerleştiğini söyledi. İl dışına çıkan az sayıda yurttaşın mağduriyetinin giderilmesi için çalışmalar yapıldığını belirten Aksoy, 5 bin aileye 7 milyon 700 bin TL tutarında yardımda bulunduklarını söyledi. Ocak ayından itibaren her aileye 1000 TL yardımda bulunduklarını söyleyen Aksoy, gidecek yeri olmayan 500 ailenin ise otellere yerleştirildiğini ve masraflarının Valilik tarafından karşılandığını ifade etti.
“Her aileye 1000 TL aylık yardım yapılıyor”
Sur’da mağdur olan ailelere Aralık ayı itibariyle yapılan yardım miktarının 300 – 500 TL olduğunu belirten Aksoy, Ocak ayında ise bu yardımın 1000TL’ye çıkarıldığını söyledi. Söz konusu yardımların, Başbakanlık Acil Destek, Aile ve sosyal Politikalar Bakanlığı ve sosyal yardımlaşma vâkıfından geldiğini belirten Aksoy, elbirliğiyle Sur’da mağdur olan ailelerin mağduriyetlerini en aza indirmek için büyük bir çaba içinde olduklarını ifade etti. Sur Kaymakamlığınca yasaklı mahallelerde kalan vatandaşlara 2 bin 100 koli gıda malzemesi ve 10 bin ekmek dağıtıldığını belirten Aksoy, bu yardımların belli periyotlarla Sur Kaymakamlığınca sürdürüldüğünü söyledi. Devlete bağlı vakıfların yardımları konusunda da bilgi veren Aksoy, “Vakıflar Genel Müdürlüğü 4 bin koli gıda paketi, Kızılay Genel Başkanlığı tarafından 750 koli gıda malzemesi ve 750 battaniye, Diyanet Vakfı 9 bin koli gıda malzemesi ve 9 bin battaniye yardımı projesi var. 9 bin koli gıda maddesi ve 9 bin battaniyenin 1000 tanesi dağıtıldı ve geriye kalan 8 bin yardım paketi ise önümüzdeki günlerde dağıtılacak” dedi.
“Sur’da 1138 esnafa 3 milyon 264 bin TL yardım yapıldı”
Sur’un Diyarbakır’ın ticaretinin kalbi olduğunun altını çizen Aksoy, sokağa çıkma yasaklarından kendilerinin de memnun olmadığını ve esnafın isteği üzerine, risk taşımasına rağmen Gazi caddesinin Ulu Cami’ye kadar olan bölümünde yasağın kaldırıldığını söyledi. Esnafın yasaklardan dolayı büyük sıkıntı çektiğini vurgulayan Aksoy, basit usul vergi ödeyen esnafa 3 bin TL yardım yapıldığını ifade etti. Aksoy, bu kapsamda 1138 esnafın olduğunu ve esnafa 3 milyon 264 bin TL yardım yapıldığını da sözlerine ekledi. Sokağa çıkma yasağı ilan edilmesinin temel gerekçesinin sivil vatandaşların zarar görmesini engellemek olduğunu belirten Aksoy, kolluk güçlerine sivillerin zarar görmemesi için büyük hassasiyet göstermeleri gerektiği talimatını verdiklerini söyledi.
“Sur mağduru 16 bin 321 kişiye psikolojik destek”
Toplum yararına çalıma kapsamı içerisinde İŞKUR üzerinden bir proje çalışması yapıldığını belirten Aksoy, Sur’dan ayrılan ailelerden 3 bin kişinin bu proje kapsamında istihdam edileceğini söyledi. Yine İŞKUR kapsamında işbaşı eğitimi programına Sur’dan ayrılan her aileden bir kişinin istihdam etmeyi hedeflediklerini söyledi. Aksoy, Sur’dan taşınan ailelerde ortaya çıkan sosyal, psikolojik sorunların giderilmesi için Aile Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ve Sağlık İl Müdürlüğünden oluşturulan 60 kişilik ekiple sahada ev ev yurttaşlara psikolojik destek sunulduğunu ve bu kapsamda 16 bin 321 kişinin ziyaret edildiğini ifade etti.
“Sur’daki çocuklarımıza 32 derslikli bir ilköğretim okulumuzu tahsis ettik”
Sur’dan göç eden yurttaşların eğitim, sağlık sorunlarının da yakından takip edildiğini belirten Aksoy, “ özellikle okul çağında olup da okula devam etmeyen çocukların tespit edilip, çocukların okullaştırılması için faaliyetlerimizi sürdüreceğiz. Özellikle aşı olması gereken çocuklardan aşı yapılamayanlar varsa, hamile bayanlardan takibi gerekenlerden takibi yapılacak olanlar varsa bunlar da İl Sağlık Müdürlüğümüze aktarılıyor ve gerekli çalışmalar sürdürülüyor. Aile hekimlerimiz sorumluluk alanlarında vatandaşlarımızın nerede olduğunu ve bunlara verilen sağlık hizmetlerinde bir kesinti olmamasına ilişkin çalışmalarını sürdürüyor. Okul çağındaki çocukların bir kısmını Sur’un diğer mahallelerindeki okullara bir kısmını ise Yenişehir’deki okullara almıştık. O 6 mahallenin çocukları 2 Aralık’tan önce başka okullara gidiyordu ancak, aileler taşınmak zorunda kalınca çocuklar da başka mahallelere gitmek zorunda kaldı. Biz Valilik olarak yaptığımız yazılı talimatla, aileler hangi mahallelere taşınmışsa çocukların da o mahallelerdeki okullara alınmasını sağladık. Zaman zaman MERNİS kayıtları üzerinden kayıtlarda yaşanan sıkıntıları gidermek için yazılı talimatla, çocukların misafir öğrenci olarak kayıtlarının yapılmasını sağladık. Yine Sur Kaymakamlığı, İl illi Eğitim Müdürlüğü ve sorumlu Vali Yardımcımız ortak bir çalışma yaptı. DSİ’nin arka tarafında yeni yapılmış olan 32 derslikli bir ilköğretim okulumuz vardı. Bu okulumuzu Sur’daki çocuklarımıza tahsis ettik ve buraya gelmek isteyenler eğitim ve öğretimlerine burada devam edebilecekler. Öğrencilerimiz hangi mahalledelerse oradan alıp taşımalı olarak buraya getireceğiz ve tekrardan evlerine bırakacağız.” Şeklinde konuştu.
Yardımları koordine etmek için program yapıldı
Sur’da mağdur olan ailelere STK’ların yaptığı yardımlar için teşekkür eden Aksoy, “ Sur Kaymakamlığımızın koordinesinde bu çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Biz bir excel programı yaptık, hangi aileye kim ne kadar yardım yaptı, bunu kayıt altına alıyoruz. Buradaki temel amacımız yapılan yardımların tüm ailelere eşit bir şekilde ulaştırılmasıdır. Eğer yapılan yardımlar bize bildirilirse, hangi ailenin ne tür yardımlar aldığı ve hangi ailelerin yardım için sırada beklediğini görebileceğiz. Yardımların her aileye ulaşması ve düzenli ve dengeli dağıtılması noktasında bu çalışmayı önemsiyoruz” dedi.
“Kentsel dokusu mutlaka korunacak, çok katlı yapı kesinlikle yapılmayacak”
Sur’daki kentsel dönüşüm ve TOKİ mevzularına da açıklık getiren Aksoy, “ Diyarbakır surları ve Hevsel Bahçeleri bilindiği gibi kültür mirasına girmiş bir dokudur. Başta Kültür ve Turizm Bakanlığımız, Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız bunun sorumluluğunun farkındadır ve bu çalışmalarla ilgili gerekli hassasiyeti gözetiyorlar. 2012 yılında TOKİ, Büyükşehir Belediyesi ve Valilik koordinesinde Sur’da bir kentsel iyileştirme zaten başlamıştı. Dolayısıyla bu son süreçte de özellikle patlayıcı maddelerin yerleştirildiği sokaklarda bu patlamalar neticesinde ciddi tahribatlar var. Bazı evler tamamen yıkılmış, kimi evler ciddi hasar görmüş. Dolayısıyla bunları onarmak da mümkün değil ve buraların yeniden yapılması söz konusu. Çevre ve şehircilik bakanlığımızın koordinasyonunda bir çalışma yürütülüyor. Ama şunu çok iyi bilmeliyiz ki, buranın kentsel dokusu mutlaka korunacak, çok katlı yapı kesinlikle yapılmayacak ve buranın tarihi dokusuna göre bir çalışma ortaya konacak” şeklinde konuştu.
Vali Aksoy, gazetecilerin sorularını yanıtladı
“Sur’da tünel yok!”
Diyarbakır Valisi Hüseyin Aksoy’un, Sur’da yaşananlara ve yurttaşların yaşadığı mağduriyetin giderilmesi noktasında yapılan çalışmalar hakkında gazetecilerle yaptığı bilgilendirme toplantısı, gazetecilerin sorularıyla devam etti. Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Aksoy, Sur’da uygulanan sokağa çıkma yasağının ne zaman kaldıracağına ilişkin kesin bir tarih veremeyeceğini ama bir an önce sonlandırma kararlılığında olduklarını söyledi. Basında çıkan tünel iddialarının da asılsız olduğunun altını çizen Aksoy, “Bu tür söylentiler efsane, bazı yerlerde tünel girişleri var ama çıkışları yok. 8-10 tane böyle girişler var ama dışarıyla bağlantısı tespit edilen hiçbir tünel yok” dedi.
“Açılan barikat 185, kapatılan hendek 7, imha edilen El Yapımı Patlayıcı 178”
Sur’daki hendek barikat ardındakilere ilişkin bilgileri de paylaşan Aksoy, “Sur’da daha önce yerel unsurların ağırlıklı olduğu bir teşebbüs varken bu son dönemde kırsal ağırlıklı bir yapılanmanın da olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla biraz daha farklı bir yapı ile mücadele ortaya çıkıyor. Güvenlik birimlerimiz büyük bir hassasiyet ile çalışıyor ve bu konuda bir güvenlik zafiyeti var demek güvenlik birimlerimize haksızlık olur” dedi. Hendek barikatlarla ilgili son bilgiyi de gazetecilerle paylaşan Aksoy, “Açılan barikat 185, kapatılan hendek 7, imha edilen El Yapımı Patlayıcı 178” dedi.
“Kurşunlu Camii ve Paşa Hamamı yakılmış durumda”
Çatışmalarda zarar gören tarihi yapılar ve ibadethaneler ile ilgili konuşan Aksoy, “ Kurşunlu Camii ve Paşa Hamamı yakılmış durumda. Kiliselerle ilgili de bir kısmında tahribat var ama hepsiyle ilgili şu anda ne bir bilgi söyleyemiyorum. Alan tamamen temizlendiğinde ancak bu konuda sağlıklı bir bilgiye ulaşacağız ama kiliselerde de camilerde de ciddi hasar var. Okullarımızda da Alparslan İlkokulu hariç Cumhuriyet, Mardin Kapı, Süleyman Nazif, Yavuz Selim bunların hepsi yakıldı ve tahrip edildi” diye konuştu.
Sur’da sivil can kaybı: 1
Sur’daki çatışmalarda yaşanan sivil ölümlere ve yaralanmalara ilişkin sorulan soruya ise, Aksoy şu şekilde cevap verdi: “Bizim şu ana kadarki tespitimiz bir tane kahvaltı yaparken evinde oturan, o mahallenin dışından evine gelen sert bir cisim nedeniyle yaşamını kaybeden bir vatandaşımız vardır. Başından yaralanan bir öğretmenimiz GATA’ya sevk edildi ve tedavisi devam ediyor. Maalesef bazı basın yayın organları içerideki terör unsurlarından, orada yer alan, eline silah tutuşturulan kişilerin, yaşları küçük de olabilir, ölüleri varsa ki bizde böyle bir bilgi yok, cenazeleri bizde olmadığı için bir şey dememiz mümkün değil, bunları sivil ölüm gibi el altından ya da sosyal medyada farklı şekilde sunabiliyorlar. Bizim elimizdeki resmi veri şu ana kadar bir kadın vatandaşımızın yaşamını yitirdiği ve o öğretmenimiz gibi zaman zaman yorgun mermilerin isabet ettiği bazı sivil vatandaşlarımız var.”
“Bütün istihbaratları toplayabiliyorsanız o zaman o örgüt sizin kontrolünüzde demektir”
Güvenlik zafiyetine ve çatışmalarda öldürülenlerin cesetlerinin sayısına ilişkin sorulara yanıt veren Aksoy, “Bütün bilgileri elde etmeniz mümkün değil, elde ettiğiniz zaman o zaman o örgütü siz kontrol ediyorsunuz demektir. Yani bütün istihbaratları toplayabiliyorsanız o zaman o örgüt sizin kontrolünüzde demektir. Dolayısıyla bütün istihbaratları alma şansımız mümkün değil, olamaz, hiçbir ülke bunu yapamaz. Bazı noktalarda eksiklikler varsa bunlar giderilebilir ama bir güvenlik zafiyetinden bahsetmek güvenlik güçlerimize de haksızlık olur” dedi.