TİGRİS HABER - “Mali cihaz” zorunluluğu ile taksi gelirlerinin anlık takibe alınması, sektörde hem yatırım algısını hem de fiyatları sarstı.
Mali cihaz zorunluluğu plaka piyasasını etkiledi
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan düzenlemeyle birlikte taksilerde gelirler dijital sistem üzerinden izlenmeye başlandı. Böylece beyan dışı kazançların önüne geçilmesi hedefleniyor. Ancak sektör temsilcilerine göre bu adım, taksi plakasını uzun yıllardır “yüksek getirili yatırım aracı” olarak gören kesimin iştahını azalttı.
Sektör kaynaklarının paylaştığı bilgilere göre, taksimetre ücretlerine yapılan son zamlar fiyatlara kısa vadede destek verse de plaka değerlerinde yaklaşık 2 milyon liralık düşüş yaşandı.
Vergi yükü yüzde 45’e kadar çıkabiliyor
Yeni sistemle birlikte taksi işletmeleri yüzde 20 KDV kapsamında işlem yapıyor. Örneğin 1.000 liralık bir yolculuk ücretinin 200 lirası doğrudan KDV olarak devlete aktarılıyor. Buna gelir vergisi, geçici vergi ve stopaj kalemleri de eklendiğinde toplam vergi yükü kazancın yüzde 45’ine kadar ulaşabiliyor.
Yakıt giderlerinde KDV mahsuplaşması yapılsa da sektör temsilcileri bunun maliyet artışını dengelemeye yetmediğini belirtiyor. Artan akaryakıt ve bakım giderleri de tabloyu ağırlaştırıyor.
Plaka satışlarında “gerçek bedel” dönemi
Düzenleme sadece günlük kazançları değil, plaka satışlarını da etkiledi. Artık satışlar beyan edilen düşük tutarlar yerine gerçek bedel üzerinden vergilendiriliyor. 10 milyon liralık bir plaka satışında yaklaşık 1 milyon 666 bin lira KDV ödenmesi gerekiyor. Noter ve diğer masraflar da eklendiğinde satıcının net kazancı ciddi şekilde azalıyor.
İstanbul’da taksi plakalarında güncel fiyatlar 10,7 milyon lira ile 11,2 milyon lira bandında işlem görüyor. Aylık plaka kiraları ise ortalama 60 bin lira seviyesinde seyrediyor.
Vergi yükünü kim üstlenecek?
Sektörde en büyük tartışma ise vergi yükünün kime yansıtılacağı konusunda yaşanıyor. İstanbul’daki taksilerin yalnızca yaklaşık yüzde 5’i plaka sahibi tarafından doğrudan işletiliyor. Büyük çoğunlukta ise plaka sahipleri, kiralama sistemi ve yevmiye usulü çalışan şoförler bulunuyor.
Yeni dönemde yüzde 45’e yaklaşan vergi yükünün plaka sahibi, kiracı işletmeci ya da direksiyon başındaki şoför arasında nasıl paylaşılacağı belirsizliğini koruyor.
Taksi plakası yatırım aracı olmaktan çıkıyor mu?
Uzun yıllar boyunca gayrimenkul ve altına alternatif bir yatırım olarak görülen taksi plakaları, vergi avantajının ortadan kalkmasıyla cazibesini kaybetmeye başladı. Analistler, gerçek usule geçişle birlikte talebin zayıfladığını ve piyasada satış eğiliminin güçlendiğini ifade ediyor.
Yeni vergi düzenlemesinin uzun vadede kayıt dışılığı azaltması beklenirken, kısa vadede taksi plakası piyasasında dalgalanmanın sürmesi öngörülüyor. (Haber Merkezi)