Servis ücreti yasaklandı ama bazı mekanlar alabilir…

TİGRİS HABER - Ancak düzenlemede yer alan kritik bir istisna, bazı işletmelerin hâlâ yasal olarak servis ücreti alabilmesine olanak tanıyor. Peki hangi işletmeler bu kapsamda, tüketici neye dikkat etmeli? İşte detaylar…

Gönüllü bahşiş serbest

30 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği, yeme-içme sektöründe zorunlu ek ücretleri tamamen kaldırdı. Bakanlık açıklamasına göre:

• Menü fiyatları dışında tüketiciden zorunlu ücret talep edilemez.
• Tüketiciler, yalnızca kendi isteğiyle, gönüllülük esasına dayalı olarak bahşiş verebilir.

Bakanlık, “restoran, kafe, lokanta ve pastaneler menülerinde servis ücreti, kuver veya ek ücret ibaresi kullanamaz. Tüketici sadece tükettiği ürünün bedelini ödeyecek” uyarısında bulundu.

Hangi işletmeler servis ücreti alabilir?

Yönetmelikteki “4857 Sayılı İş Kanunu’nun 51’inci maddesi hükmü saklıdır” ifadesi, istisnanın kapısını açıyor. Buna göre yasal olarak servis ücreti alabilecek işletmeler şunlar:

• Otel, lokanta ve eğlence mekanları
• İçki sunan ve yemek verilen yerler
• Çalışanları yüzde usulüyle ücretlendirilen işletmeler

Bu işletmeler, müşterinin hesabına %5, %10 veya %15 gibi servis ücreti ekleyebilir. Ancak toplanan paralar işverenin kasasına değil, doğrudan çalışanlara dağıtılmak zorunda.

Her içkili mekan servis ücreti alabilir mi?

Sadece içki veya yemek servisi yapan işletmeler bu hakkı kullanamaz. İstisnadan yararlanmak için çalışanların maaş sisteminin yüzde usulüne dayalı olması gerekir. Bu şart sağlanmazsa, servis ücreti talep etmek yasa dışıdır.

Yüzde usulü işletmeler nasıl anlaşılır?

Tüketicilerin mağdur olmaması için bakanlık ve sosyal güvenlik kurumları denetimleri sıkı tutuyor:

• İşletme, hesap pusulası üzerinden toplanan servis ücretlerini işçi temsilcisine göstermek zorunda.
• Kayıtlar 5 yıl boyunca saklanmalı.

Servis ücreti çalışanlara nasıl dağıtılıyor?

Yüzde usulü sistemde dağıtım, deneyim ve pozisyona göre puanlamayla yapılıyor:

• Baş aşçı ve resepsiyon şefi: 26–30 puan
• Aşçı, garson, barmen: 18–22 puan
• Yeni başlayanlar: Grubun en düşük puanı
• Her 3 yıllık kıdem için +1 puan ekleniyor

Bu sistem sayesinde servis ücreti, çalışanlar arasında adil şekilde paylaştırılıyor.

Tüketici ne yapmalı?

Uzmanlar, işletmelerin yasal olarak servis ücreti alıp almadığını görünür şekilde menü veya kapıda ilan etmesi gerektiğini belirtiyor. Eğer bu bildirim yoksa, ödenen servis ücreti yasadışı sayılıyor.

Özetle: Yüzde usulü ile çalışan işletmeler, servis ücreti alabilir ancak toplanan tutar çalışanlara eksiksiz dağıtılmalı ve belgelenmelidir. Aksi takdirde zorunlu servis ücreti ödemek yasal değil. (Haber Merkezi)