Geçen gün çekmecenin derinliklerinde, artık çalışmayan ama bir türlü atmaya kıyamadığım eski bir kurmalı saat buldum. Şöyle bir salladım, kulağıma dayadım; tık yok. Eskiden olsa bu saati koltuğumun altına alır, mahallenin o dar sokağındaki, dükkânı saatler kadar küçük tamirciye götürürdüm. Şimdi ise ilk düşüncem şu oldu: "Yenisini almak, tamir ettirmekten daha ucuza gelir."

İşte modern çağın en büyük illüzyonu tam burada başlıyor. Bir şeyi "yenilemek" ile "iyileştirmek" arasındaki o ince çizgiyi hızla geçip gidiyoruz.

"At-Kurtul" Çağına Hoş Geldiniz

Artık hiçbir şey ömürlük değil. Beyaz eşyalardan telefonlara, ayakkabılardan mobilyalara kadar her şey, belirli bir süre sonra pes etmek üzere tasarlanmış gibi. Bu duruma uzmanlar "planlı eskitme" diyor ama ben buna "anılardan vazgeçiş" diyorum.

• Bağ Kurmayı Unuttuk: Eskiden bir palto söküldüğünde dikilir, bir radyo bozulduğunda içi açılıp bakılırdı. O eşya ile aramızda bir yaşanmışlık bağı kurulurdu. Şimdi bozulan her şey, çöp kutusuna giden isimsiz bir plastik yığınına dönüşüyor.
• Ustalığın Çekilmesi: Mahalle aralarındaki o emektar tamirciler birer birer dükkânlarını kapatıyor. Çünkü artık kimse bir ütünün kablosunu değiştirmek için uğraşmıyor. "Parçası yok" ya da "değmez" cümleleri, bir zanaatın sonunu ilan ediyor.

Kırılanı Onarmak Neden Önemli?

Tamir etmek sadece tasarruf etmek değildir; bir şeye kıymet vermektir. Bir şeyi onarmaya çalıştığınızda, onun mekanizmasını anlar, ona zaman ayırır ve sabretmeyi öğrenirsiniz. Japonların Kintsugi sanatını hatırlayın; kırılan seramikleri altınla birleştirerek, o kırığın bir kusur değil, eşyanın hikâyesinin bir parçası olduğunu vurgularlar.

Biz ise hikâyeleri olan eşyalar yerine, pırıltılı ama ruhsuz paketleri tercih ediyoruz.

"Bir toplumun medeniyet seviyesi, sadece yeniye duyduğu hayranlıkla değil, eskiye gösterdiği hürmetle de ölçülür."

Küçük Bir İtiraz

Belki de bu hafta sonu, bozulduğu için bir kenara attığınız o basit şeyi çöpe göndermeden önce bir kez daha elinize almalısınız. Belki sadece bir vidası gevşemiştir, belki biraz yağlanmaya ihtiyacı vardır.

Eşyaları tamir etmek, aslında biraz da kendi hayatımızdaki aksaklıkları onarma becerimizi diri tutar. Her şeyin tek kullanımlık olduğu bir dünyada, bir şeyi "yaşatmak" devrimci bir eylemdir.

Sahi, sizin evinizde hikâyesi kırıldığı için sessizliğe gömülen neler var?