AYM son noktayı koydu: Belediyeler köye dönüşüyor

TİGRİS HABER - Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak köye dönüştürülmesini öngören yasal düzenleme, yüksek mahkeme tarafından Anayasa’ya uygun bulundu.

Anayasa Mahkemesi, yerel yönetim sisteminde köklü değişiklikler getiren nüfus barajı tartışmalarına son noktayı koydu. CHP’nin, nüfusu 2 binin altına gerileyen belediyelerin köye dönüştürülmesine yönelik yasal düzenlemenin iptali için yaptığı başvuru oy birliğiyle reddedildi.

CHP'nin iptal gerekçeleri: Göçü hızlandırır, hukuki güvenliği sarsar

Ana muhalefet partisi CHP, 8 Haziran 2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanun ile düzenlenen ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda değişiklik öngören kuralın iptali için yargıya gitmişti. Başvuru dilekçesinde öne çıkan temel itirazlar şunlar olmuştu:

• Kamu Yararı Eksikliği: Düzenlemenin yerel halkın ihtiyaçlarıyla örtüşmediği savunuldu.
• Demografik Risk: Belediye statüsünün kaybedilmesinin beldelerdeki nüfus kaybını tetikleyeceği ve büyükşehirlere göçü hızlandıracağı iddia edildi.
• Hukuki Güvenlik: Nüfus verilerindeki dinamik değişimlerin idari yapılarda ani dönüşümlere yol açmasının, "hukuki belirlilik" ilkesine aykırı olduğu vurgulandı.

AYM kararı: Düzenleme anayasa'ya aykırı değil

Dosyayı inceleyen Yüksek Mahkeme, iptal istemini reddederek düzenlemenin önünü açtı. Mahkemenin gerekçeli kararında, belediyelerin kurulması veya kaldırılması sürecinin yasal bir çerçeveye oturtulmasının zorunlu olduğu belirtildi.

Kararın satır başlarında şu ifadeler yer aldı:

"Belediyelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılması veya köye dönüştürülmesi işlemleri; kanunla ya da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile gerçekleştirilmektedir. Bu durum, Anayasa'nın 123. maddesinde belirtilen idarenin bütünlüğü ve kuruluş esaslarıyla çelişmemektedir."

Yerel yönetimlerde yeni dönem

Bu kararla birlikte, nüfus sayım sonuçlarına göre 2 bin barajının altında kalan belde belediyeleri için köy statüsüne geçiş süreci resmen tescillenmiş oldu. Kararın, özellikle kırsal bölgelerdeki idari yapılanma ve bütçe dağılımı üzerinde stratejik etkiler yaratması bekleniyor.